8(i

T. LIVII [U. C. 54o. A. C. 2 i 2 ,jrtio Crispino Radius Campanus hospes erat, perfamiliari hospitio iunrtus. Creverat consuetudo, quodaeger Romae apud Crispimini Radius ante defectio-nem Campanam liberaliter r.omitcrque curatus fue-rat. Tum Radius, progressus ante stationes, quaepro porta stabant, vorari Crispimini iussit. Quod ubiest Crispino nuntiatum, ratus colloquium amicum acfamiliare quaeri, manente memoria, etiam in disci-dio publicorum foederum, privati iuris, paullum aceteris processit. Postquam in conspectum venere,Provocate, inquit, ad pugnam, Crispine, Badius: con-scendamus equos, summoiisque aliis, uter bello meliorsit, decernamus. Ad ea Crispinus, Nec sibi, nec illi,ait, hostes deesse, in quibus virtutem ostendant: se, et - '

iamsi in acie occurrat, declinaturum, ne hospitali caededextram violet; conversusque abibat. Enimvcrofero-cius tum Campanus increpare mollitiem ignaviamque, fet se digna probra in insontem iacere, hospitalem ho-stem appellans, simulantemque parcere, cui sciat pa-rem se non esse. Siparum publicis foederibus ruptisdirempta simul et privata iura esse putet, BadiumCampanum T. Quinctio Crispino Romano palam,duobus exercitibus audientibus, renuntiare hospitium.Nihil sibi cum eo consociatum, nihil foederatum hosticum hoste, cuius patriam ac penates publicos privatos-que oppugnatum venisset. Si vir esset, congrederetur.

Diu cunctantem Crispinum perpulere turmales, neimpune insultare Campanum pateretur. Itaque tan- ftum moratus, dum imperatores consuleret, permitte- jrentne sibi extra ordinem in provocantem hostempugnare, permissu eorum arma cepit, equumque con- iscendit, et Radium, nomine compellans, ad pugnam jevocavit. Nulla mora a Campano facta est: infestis Iequis concurrerunt. Crispinus supra scutum sini-strum humerum Badio hasta transfixit, superque de-lapsum cum vulnere ex equo desiluit, ut pedesiacen-