50

T. LIVII [U.C.538. A. C. ai4.]

nivere. Eo Cn. Scipio cum omnibus copiis, et Has-drubal Gisgonis filius, tertius Carthaginiensium dux,cum exercitu iusto advenit: cnntraque castra Huma-na trans fluvium omnes consedere. P. Scipio, cumexpeditis clam profectus ad loca circa visenda, haudfefellit hostes: oppressissentque eum in patentibuscampis, ni tumulum in propinquo cepisset. Ibi quo-que circumsessus adventu fratris obsidione eximitur.Castulo urbs Hispaniae valida ac nobilis, et adeoconiuneta societate Poenis, ut uxor inde Hannibaliesset, ad Romanos defecit. Carthaginienses lllituj -gin oppugnare adorti, quia praesidium ibi Romanumerat: videbanturque inopia eum locum maxime ex-pugnaturi. Cn. Scipio, ut sociis praesidioque ferretopem, cum legione expedita profectus, inter binacastra cum magna caede hostium urbem est ingres-sus, et postero die eruptione aeque felici pugnavit.Supra duodecim millia hominum caesa duobus proe-liis: plus mille capti, cum sex et triginta militaribussignis. Ita ab Uliturgi recessum est. Bigerra indeurbs (socia et haec Romanorum erat) a Carthagi-niensibus oppugnari coepta est. Eam obsidionemsine certamine adveniens Cn. Scipio solvit.

XL1I. Ad Mundam exinde castra Punica mota:et Romani eo confestim secuti sunt, ibi signis col-latis pugnatum per quattuor ferine horas: egregie-que vincentibus Romanis signum receptui est datum,quod Cn. Scipionis femur tragula confixum erat: pa-vorque circa eum ceperat milites, ne mortiferum es-set vulnus. Ceterum haud dubium fuit, quin, nisi eamora intervenisset, castra eo die Punica capi potue-rint. Iant non milites solum, sed elephanti etiam us-que ad vallum acti erant, superque ipso novem et tri-ginta elephanti pilis confixi. Hoc quoque proelio adduodecim millia hominum dicuntur caesa, prope triacapta, cum signis militaribus septum et quinquaginta.