258
meridiem ad eum venit, certificari tantum volens, quo tenderet, qui velquanti cum eo essent. Quem cum episcopus sahitaret et, ut secum per-noctaret, plurimum invitaret, non acquievit ille, aliquid ut prius occa-sionis pretendens. O cor agninum, o oculum columbinum, cor sinefeile, oculus sine suspicione! Invitat amicus hostem, domesticus %latronem, hostia carnificem. Comite recedente et pontifice procc-dente, tempus adest vespertinum. Vesperis vero dictis, rursus adestcomes. Quem videns a longe Conradus comes Tremonie 1 ) ait ad epi-scopum: „Domine, creber comitis huius accessus vel recessus multunimichi suspectus est. Et nunc tertio yenit, et non sicut ante in palefrido, 10sed in dextrario 2 ). Consulo ut vos dextrarium vestrum ascendatis". Cuiille respondit: „Hoc nimis esset notabile. Non eum timeo, quia nonnocui illum". Cumque appropinquaret, consideraverunt colorem vultuseius totum immutatum. 'Heu! quam difficile est', ut quidam ait, 'crimennon prodere vultu'-'). Et cepit eum alloqui episcopus et dicere: „Scie- 15bam, cognate, quod tandem maneres mecum". Et non respondit ei, con-scius ipse sibi, et pergebant simul. Propter quod quidam tarn ex cleri-cis quam ex militibus suspicione territi subtraxerunt se illorum comi-tatui. Nam magna pars episcopalis familie cum cocis dudum ad hospi-tium preparandum precesserat et pauci cum pontifice remanserant -'»Sole properante ad occasum, hostia cum immolante properat ad aram.ut fieret Domino sacrificium vespertinum, quod dignius erat in lege.Passus est Christus sexta feria, hora sexta 4 ), scilicet in meridie, ut de-clararet se mediatorem Dei et hominum. Engelbertum vero pati voluiteadem feria, sed in fine diei, ut ostenderet eum per bonum finem, non 2*per precedentem vitam coronatum. Per caudam hostie bonus finis de-signatus est in lege. Hostiam sine cauda offerre non lieuit (vgl. Levit.22,23), neque Deo vita bona sine bono fine placebit. Sciens scriptuniheatus ille: 'Quälern te invenero, talem te iudicabo'"'), maxime a reli-giosis expetere solebat, quatinus ei finem bonum suis orationibus apud af >Deum optinerent. Quod et factum est ordine tali.
3 vellet fügt nnrk pernoct. 1a hinzu. — 7 rursum adest comes (adestc. rurs. 2a) 2a. b l ; rursus comes adest Ib. — 8 a longe Conr. comes(videns oh/ Rande hinzugefügt) 2a. — Conrardus 2b 1 . — 9 sive für vel 2a. b l .— 10 est susp. Rn nunc 2a. 6'. — 11 vobis lügen 2a. b 1 nach Consulohinzu, et nach ut 2a. — 13 vultus (vultum 2 b') eius col. 2a. b 1 . — 15aloqui 2a. — 16 maneas 2A 1 . — verbum fügen nach ei 2a. b 1 hinzu. —^18comit. ill. 2a. b l . — 19 totis für cocis 2a. — 23 feria sexta lb.2a.—24 meditatorem 2a; esse fügen 1b.2a.h< hinzu. — Enaelberum liier 2b'. —29 iudico 2a. hK
') Konrad I. von Dortmund (1200 bis um 1230); vgl. K Rubel, Geschichteder Grafschaft und der freien Reichsstadt Dortmund (Dortmund 1917), 101 ff.
2 ) Das Streitroß im Gegensatz zum 'Pferd', Zelter.
3 ) Dieser Vers aus Ovid, Metamorph. II, 447 wird von Caesariusauch oben S. 53 angeführt. 4 ) Vgl. u. a. Matth. 27, 45.
;> ) Von mir nicht ermittelt. Poncelet vergleicht zweifelnd Ezech. 24,14.Vgl. auch Jakob Werner, Lateinische Sprichwörter und Sinnsprüche desMittelalters (= Sammlung mittellatein. Texte her. von A. Hilka III), 1912,S. 74 Nr. 16: 'Oualem tc video, talem temet foi'e dico'.