15

INCIPITPROLOG US IN LI BRIS MIRACULORUM.

'Qui infirmus est, olera manducet' (Rom. 14,2). Fragmentis pul-mentum adiciendum est, quo Christi reficiantur pauperes. Confessusb sum in prefatione Dyalogi*), qui per meum ministerium ad abbatismei 2 ) imperium conscriptus est, ex fragmentis, que superaverunt hiisqui sublimia sacre scripture volumina ediderunt, XII sportellas, XIIscilicet distinctionum, inplevisse ad pauperum, id est humilium spiritu,refectionem. Nunc vero eadem auctoritate 3 ) compellor infirmis ingenio

1(1 vel scientia, qui dentibus intelligentie fortes sensuum allegoricorumcibos non sufficiunt mandere neque per stomachum memorie digerere,coquere pulmentum ex diversis virtutum exemplis quasi variis oleribuscollectum. Ad coquum pertinet diversas species herbarum cognoscere,cognita colligere, collecta purgare et in ollam concidere sicque men-

is surate decoquere, salire atque condire. Cum nullius habeam horumscientiam, si herbas agrestes sive colloquintidas, exempla frivola re-cipiendo, inmiscuero illaque per insipidam Latinitatem decoxero,vereor aliquos esse dicturos: 'Qualis erat mulier, tale coquebat olus' 4 ).Quibus ego pretendam infirmantium necessitatem: que fortibus bene

20 sapiunt, infirmis non conveniunt. Non enim in hoc opusculo dyalogimorem ß ) servare volui neque eiusdem generis exempla ubique con-

Uiberschrifl: lb. 2b wie oben (doch 1b libro); Prologus in librum exem-plorum Cesarii monachi ordinis Cisterciensis lc; Exempla Cesarii postdyalogum suum collecta 2a; Istum librum eciam composuit Cesarius Cister-ciensis, ut patet in prologo, et vocatur Complementum Cesarii la; Dialo-forum Caesarii Heisterbacensis über seu distinctio XIII, ex bibliothecat. Maximini apud Treviros, nondum editus (dazu am Rande: Deest tituluset nomen auctoris, quod tarn ex praefatione sequenti et stylo constatcertissime esse Caesarii, sed imprimis ex cap. 4) Id.

4 Consus lb; Consius Id. — 5 in professione la. b; am Rande oerb. inin perfeccione la. — decalogi lb. — 7 sportulas lb. — 8 dist. meimpl. 2a. b. — 14 in oll. condere lb. — sicque ad ignem dec. 2a. b.— 17 illamque la. b. — 20 inf. bene sapiunt, sed non conv. 2a. b.

J ) Im Prolog des Dialogus miraculorum heißt es: 'ego micas deci-dentes colligens propter inopes non gratia, sed literatura duodecim ex eissportellas implevi; totidem enim distinctionibus omne opus divisi'. Vgl.Band I dieser Ausgabe, S. 119 Nr. 141.

2 ) Auf Betreiben des Abtes Heinrich von Heisterbach (1208 bis um1240) und des Abtes Hermann von Marienstatt im Westerwald.

3 ) Des Abtes Heinrich von Heisterbaeh.

4 ) Schönbach verweist auf das Sprichwort: 'Wie der Koch, so derBrei', bei K. F. Wander, Deutsches Sprichwörterlexikon II, 1449 Nr. 93.

6 ) Die Dialogform zwischen Monachus und Novicius, wie im Dialoguamiraculorum.