257
meritum sociandus, ad dedicationis locum venire ieiunus disponebat.Cui eodem die vidua quedam occurrit, super duabus causis eub inter-minatione divini nominis iudicium illius flagitans. Cuius vociferationeDomini sacerdos commotus, ne in hoc inferior videretur iudice iniqui-5 tatis, de quo Dominus dicit in Evangelio, 'qui Deum non timebat ethominem non reverebatur' (Luc. 18,2), mox de equo descendit et, sedecomposita, loco ducis ad iudicandum sedens, super feodo, de quo viduaconquesta est, sententiam quesivit et accepit. Pro se enim et contraviduam sententiam audiens latam, ex multa cordis compassione cum
io effectu protulit verbum memoria dignum: „En, domina", inquit, „feodum,de quo conquesta estis, vobis per" sententiam est ablatum michiqueadiudicatum. Sed ego propter Deum, vestre compassus miserie, illudvobis relinquo. Alterius negotii vestri querimonia ad me non pertinet".Simile aliquid legimus in hystoria Romana de pio principe Traiano 1 ).
« Qui cum esset in expeditione positus et militia vallatus, vidua IIII ve-tustissima in foro occurrcns et iniuriam suam IUI conquerens, cum illediceret se iustitiam ei facturum cum rediret et illa responderet reditumeius esse incertum, mox dominus orbis substitit, viduam audivit et vin-dicavit, omnia sua Uli restituens. Amplius aliquid operatus est princeps
20 noster. Traianus per iudicium vidue fecit iustitiam, Engelbertus omneiudicium convertit in misericordiam. Et quia 'sine fide impossibile estplacere Deo' (Hebr. 11,6), si imperator opus illud pietatis exercuitzelo iustitie, non appetitu secularis glorie, poterat ei esse ad mitigatio-nem pene, quod sacerdoti Domini, eo quod vir esset catholicus, contri-
25 Jus et confessus, meritum fuisse creditur vite eterne. Opus imperatoris,co quod extra caritatem fieret, mortuum remansit; opus vero episcopi,quod ex caritate factum speramus, glorie martirii multum eum ha-bilitavit.
30
6. [Quod com es Fredericus crebrius ad ipsum ve-niens st a tum eius exploravit.]
Cumque properaret ad locum destinatum, comes Fridericus circa
1 disposuit 2a. b 1 . — 4 sacerdos Dei 2a. b l . — 7 feude 2b 1 . —9 cum eff. fehlt 2a. b l . ~ 10 Eya für En 2a. — feudum Ib. 2b 1 . — 12 idfür illud 2a. b l . — 13 ad me non pert. querim. 2 b 1 . — 14 die für de 2a.
— prineipo 2a. — 15 millieia 2a. — 19 sua fehlt 2a./) 1 . — 21 vertit 2 b 1 .
— 22 opus fehlt 2a. b l . — illiud 2 b 1 . — 24 chathol. la. 2fc ] ; et fügen2a. b 1 hinzu, doch in 2b 1 getilgt. — 25 meritorium 2a; meritorum. 2 b 1 .
— 27 caritatate 2a. — eum fehlt 2a. b 1 .
l ) Caesarius' Quelle war hier nicht die älteste Darstellung derFabel, die Northumbrische Vita Gregorii Magni e. 29 (ed. Gasquet,A Life of Pope St. Gregory the Great, Westminster 1904, S, 38), son-dern die davon abhängige interpoliei-te Vita des Paulus Diaconus c. 27(Migne, Patrol. Lat. 75, Sp. 56 f.) oder eher eine daraus schöpfendeChronik. Vgl. zu der „Erzählung Arturo Graf, Roma nella memoria enelle immaginazioni del medio evo II (Turin 1863), 1 ff.