242

Henrici filii sui eum constituens tutorem et totius regni Romani perAlemanniam provisorem 1 ). Qui regni negotia non absque timore sus-cipiens, reipublice tarn utilem et tarn fidelem se exhibere studuit, ut decontingentibus vel modicum vel nichil negligeret, et invidus, ubi de-tractionis dentem figeret, in eius verbis vel actibus non inveniret. Con- 5gregatis principibus, Henricum puerum Aquisgrani in regem con-secravit 2 ), quem nutriebat ut filium et honoravit ut dominum. Cumquo et sine quo diversas regni partes perlustrans, tantam fecit pacem,ut Augusti tempora crederes 3 ). Videntes huiusmodi virtutis opera, pre-dones et dissensionis amatores glorie pontificis, sicut de Ionatha legi- 10tur 4 ), invidentes tabescebant; boni vero et maxime negotiatores ipsumlaudantes et benedicentes Deum pro concessa potestate glorificabant.Die quadam aliquis mercatorum quendam archiepiscoporum imperii,ipso audiente, pro conductu per quedam loca dyocesis eius interpella-bat. Quem cum ille dare renueret, nobilium sive militum illic habitan- u>tium malitiam pretendens, gloriosus archiepiscopus Engelbertus, nonepiscopo insultando, sed petenti compatiendo, ait: „Die michi, bone vir.audesne te committere conduetui meo?" iRespondente illo constanter:„Etiam, domine", subiunxit Machabeus noster: „Sume istam cirotecammeam et, si necesse habueris, pro signo ostendas. Et si aliquid tibi vi 20sublatum fuerit, ego tibi omne dampnum restituam". Et fecit sie,gratia signi, immo timore episcopi sua securus deducens. Sicut scriptumest de Iuda, 'similis factus est leoni in operibus suis et protegebatcastra' Israel, id est bona ecclesie sibi commisse, 'gladio sua' (1. Mach.3,4.3). Natura leonis esse dicitur, ut prostratis parcat ö ) et erectos in- s»vadat. Noverat leo noster, Machabeus noster, tum ex nobilitate na-tura, tum ex zelo iustitie,

'parcere subiectis et debellare superbos' n ).Erat enim defensator afflictorum et malleus tyrannorum, magnanimu6et humilis, gloriosus et affabilis, rigidus et lenis. multa pro tempore aodissimulans et, cum minus speraretur, ad vindietam se accingens. Ac-ceperat enim cum episcopatu gladium spiritualem et cum ducatu gla-

1 Romanü verbessert aus Romana 2a. — 5 congragatis la. — 8 partesregni 2a. — lustrans la. — 9 virtutes (opera fehlt) la (nicht 7b) ■ — 10 Ionata 2a.

— 11 tabessebant 2 b 1 . — 13 Die quando 2a. — impii verbessert impium la.

— 16 archiepisc. fehlt 1 b; dux fügen 2a. b l hinzu. — Enghelbertus und soimm.er Ib. — 17 episcopum la. — potenti 2a; sed pet. fehlt 2b 1 . — 18 oon-duet. meo comm. 2a. — 19 cyrotihecam Ib. 2b 1 . — 20 fuerit statt habueris7 6.— tibi aliquid lh.2b 1 . — 26 macheus 2a. — 29 defensor lb.la.b 1 .—peccatorum ac fügt 1h nach malleus ein. — 32 autem statt enim 2a. b 1 . —cum duc. gl. mat. (et cum ep. gl. spirit. am Rande von anderer flandhinzugefügt) la (nicht 1b).

i) Vgl. Knipping, Reg. 111,303; Poncelet a.a.O. 636 Nr. 37.»V 8. Mai 1222; vgl. Knipping, Reg. III, 3S2.

3 ) Wie in E. Ranke's Abschrift von la bemerkt ist, heißt es ebenso inCaesarius' Vita Elizabethae (ed. A. Huyskens, Annalen 86,1908, S. 24 f.) vomLandgrafen Ludwig von Thüringen: 'Nam in tota terra prineipatus suitantam pacem fecerat, ut — — Augusti tempora crederes'.") Vgl. 1. Mach. 9, 58 ff..; 10, 61 ff.; 11, 5 ff.Plinius, Hist. nat. VIII, 16 (19) r § 48.Vergil, Aen. VI, 853.

?