241
Henricum filium ducis Walerammi et filiam eiusdem Adolfi, consangui-nitatem pretendentes, ne comitia ad Henricum uxoris gratia devolviposset 1 ). Non fuit adeo potens, qui in ducatu vel episcopatu eius ini-mici sui terram vastare auderet per incendium. Sic comitum sive alio-
t rum nobilium vel potentum insolentias repressit, ut pene nullius ca-strum destrueret vel terram vastaret, magis prudentia quam bellorumcopia sibi subiugans omnia, ita ut de eo dictum videatur (Ovid, Pont.I, 2,124):
'Quique dolet quotiens cogitur esse ferox'.
10 In civitatibus suis principalibus, Colonia scilicet et iSusatia, maioreniexercuit potestatem zelo iustitie quam aliquis episcoporum ante eum.Ad curiae Friderici imperatoris, tunc regis 2 ), cum tanta gloria et ex-pcnsis ascendit, ut ceteris principibus superior gloria et honore habere-tur. Quantum eidem Friderico astiterit, quantum eius partes contra
is Üttonem promoverit, usque hodie experitur s ). Et cum maximas haberetexpensas, tum propter curias legales, tum propter supradictos nobiles,quorum timore corpori suo custodiam adhibebat satis sumptuosam, abMonorio papa, qui Innocentio successit, antequam pallium ei dare\eilet 4 ), solvere cogebatur, que antecessores eius Adolfus, Bruno et
20 I heodericus dissensionis tempore consumpserant in curia, cum sorteusuras gravissimas; quorum summa transcendisse dicitur XVI miliamarcarum B ).
5. [Quod regni tutor factus firm am pacem fecitin terris, prediis, feodis, allodiis Colon iensem25 ditans ecclesiam.]
Friderico rege ab Honorio in imperatorem coronato -), cum intrassetlegnum Sicilie, audita arohiepi6copi sibi in Alemannia bene noti pro-bitate, per litteras imperiales regni negotia citra Alpes Uli commisit,
1 Henr. et filium la. — 2 precedentes ne comicicia 2a. —3 ducatu eius vel episc. 2b 1 . — 4 auderent 2b 1 . — 5 ut fehlt 2a. b 1 . —10 seil. Col. Ib. 2a. — 11 zelo iust. pot. exerc. Ib. — 17 exhibebat 2a.—19 eius antecess. 2a. b 1 . — Adollus hier auch 2a. b 1 . — 20 forte 2b 1 . —24 prediis feod. allod. fehlt 2b 1 ; sodiis fügt Surlus nach prediis ein. — 27Alaman. hier und S. 242 Z. 2 2a; Alleman. ebenso 2b 1 .
x ) Obwohl schon seit 1218 dazu berechtigt, wurde Heinrich erstnach dem Tode Engelberts Graf von Berg.
s ) Die Kaiserkrönung Friedrichs fand am 22. November 1220 statt.
:l ) Vgl. Poncelet a. a. O. 632, Nr. 26. Was Engelbert nach seiner Wahlbis zum Tode Ottos IV. (19. Mai 1218) für Friedrich unternommen hat,ist sonst nirgends überliefert.
A ) Das Pallium erhielt Engelbert am 24. April 1218; vgl. Knipping,Reg. III, 192, 193.
Ä ) Nach Cat. arch. Colon. III (MG. SS. XXIV, 352) sollen es 27 000,nach Levoldi de Nortliof Cat. (eb. 362) 22 000 Mark gewesen sein. Frei-lich zahlte Engelbert vor der Verleihung des Palliums nur einen Teil derverlangten Summe: vgl. Poncelet a.a.O. 648, Anm.7; Knipping, Reg. III,168, 178, 184, 194, 195, 197—199.