111
se reperiens, valde miratus cepit considerare nuditatem suam et ea,que circa se gesta sunt. Reversus vero ad locum dormitionis, omniavestimenta sua simul posita reperiens induit se et abiit *). Non multopost usura, in quantum potuit, restituta, per fratris auxilium in H e m -
6 m e n r o d e receptus est in conversum. Cumque iniungerentur ei officialaboriosa, temptari cepit et a dyabolo victus ad seculum rediit ibiquemagis quam in religione manibus suis victu6 causa laborans post brevetempus vitam finivit.
Quos sibi dyabolus per usuram inviscerat, invite a se separari sinil.
10 Quanta sit pena usurariorum, subsequens exemplum declarat.
2 9. De usuraria defuncta, cui serpens nummos in
os in i s i t.
Due sorores, defuncta matre, dimissam inter se dividebant substan-tiam. Ex quibus una satis modeste vixit, altera vero portionem suam
ia mox ad usuram dedit. Cumque ex ea collegisset non modicum ponduspecunie, fieri sibi iussit archam firmissimam, usuras suas in illa re-ponens. Sorori vero, que pauperem et castam ducebat vitam, in nullocompatiens, alienavit se ab illa. Tempore quodam gravissimam in-currens infirmitatem, cum mori timeret, pro sorore misit, illa sperante,
20 quod aliquid acceptura esset ab ea. Cumque venisset, ait illa usuraria:„Soror, graviter infirmor; peto, ut non deseras me, sed germanitatiscausa michi in necessitatibus meis assistas". Assensit illa, propositumsororis ignorans. Sentiens miserrima mortem se evadere non posse,
*) Predictus iuvenis mane facto fratrem suum celerarium quesivitet omnia que viderat illi per ordinem recitavit. Ad quod frater respondit:"Redde usuram et recipe habitum nostrum, quia servire Deo regnareest" !), fügen 2a. b hinzu.
1 (valde bis nudit. suam fehlt) et omnia que acta sunt cepit consi-derare. Surgens vero ad locum 2a. b. — 2 se ipsum gesta la. — dorm,sue omnia Ib. — dorm, est reversus, vest. sua sim. pos. que exuerat co-gente diabolo rep. ind.se et abiit 2a. b. — 4 consilium für auxil. la. — Hey-menrode Ib. — Cumque bis 7 laborans fehlt 2a. b. — 8 fin. vitamschließt das Kapitel in lc; vitam fin. Hec michi dicta sunt a fratre eiuspredicto celerario schließen 2a. b. — 10 declarabit exemplum Ib. —14 alt. vero mox p. s. ad 2a. b. — 15 Cumque usuraria coli. 2a. b. —16 fortissimum lc. — in qua usuras reclusit 2a. b. — 17 vitam dux.it 2a. b;vitam degebat Ib. — 20 illa us. sorori: Grav. lc; (illa fehlt) us.: S. dilec-ta, grav. 2a. b. — 21 deseras nee derelinquas me 2a. b. — 22 Assentit 2 b.
II, 29. Daraus ins Viaticum narrationum Nr. 76 übernommen (s. obenS.8f.). Ferner Herolt, Prompt, exemplorum V.47; Bär, a.a.O., S. 20.
J ) So ein Zusatz mehrerer Handschriften vor Vers 1 von WiposProverbia (ed. Bresslau, Die Werke Wipos 3 , SS- rer. Germ., 1915, S. 73):'Deo servire est regnare'. Vgl. dazu Bresslau, eb. S. XL VII Anm. 1 überdie Herkunft aus dem Meßgebet 'pro pace' in Alcvins Anhang zumSacramentarium Gregorianum (ed. H. A. Wilson, Henry Bradshaw So-ciety Vol. 49, 1915, S. 200: 'Deus auetor pacis et amator, quem nossevivere, cui servire regnare est') und über die Verwendung in Urkunden.