51

dyaboli tarn miles quam inclusa salvati sunt. Predictus vero Zachariasab ore ipsius Petrisse, que dicta sunt, se audivisse testatus est.

Quod vero dyabolus non ignoret peccata nonnunquam etiam oc-culta, subiecto declarabitur exemplo.

2 8. De H ermann o converso, quem apostatare volen- 5tem obsessa prodidit, causa salutis illi efficiens.

Cum domus nostra *) grangiam haberet iuxta S p i r e a m 2 ) etconversi nostri invitissime essent in ea propter aerem corruptum, quoinficiebantur, contigit, ut frater Hermannus, carpentarius officio,ad eundem locum per obedientiam ire compelleretur. Qui ex suggestione iodyabolica, voluntate in itinere mutata, maluit perire quam obedire ten-densque ad locum, unde oriundus fuit, in domum sacerdotis de H a -denowe 3 ) prandii gratia divertit. Intrans ecclesiam offendit illicmulierem demone obsessam — nee michi constat, utrum eadem fuerit,de qua supra dictum est, an alia. Erant autem circa eam multi utrius- u,que sexus. Que mox ut conversum vidit, cum *) multo cachinno etapplausu manuum exclamavit: "Eya sine brachis, eya sine brachis, venihuc!" Cepitque miro modo in eius ioeundari aspectu, et mirati suntomnes, qui aderant. Nam usque ad illam horam nullum poterat ab eaextorqueri verbum, etiam per exorcismos. Sacerdos vero sciens non 20esse sine causa, quod demon persone tonsurate et habitu religiöse sieexprobrasset, hominem in secretum locum duxit et ait: "Thneo, frater,aliquid latere in conscientia vestra, quod bonum non sit, quia demoniste in adventu vestro primum loqui cepit et exultare". Ad quod verbumterritus conversus recitavit per ordinem causam digressionis sue. A 25quo correptus et, ut obediens esset, ammonitus, ad viam salutis reduetusest. Qui mox ad grangiam, ad quam destinatus fuerat, profectus, quid

•) omnes intueri contempnit et für cum 2a. b.

1 reclusa a vicio adulterii salvati (salvata 2b) 2a. b. — sanati Ib.— 2 ipsius recluse 2a. b; illius Petr. Ib. — mit t. est schließt das Kapitel2a. b. — 7 nach nostra fügt Heysterbach ein 2 b, Hyesterbagh 2a. —Spyriam 2a. — 8 invitissimi 2b; infecti Ib. — 9 ut quidam fr. domusnostre ad eundem 1. 2a. b. — 11 dyaboli la.b. — mal. in anima perire,quod dolendum est, quam ordini obed. 2a. b. — 12 domum cuiusdamsac. 2a.b. — Hatenowe la; Hadennouwe 1 b; de Had. fi/i/t 2b. — 13 gr.declinavit Ib. — eccl. invenit ibi 2a. b. — 13 et admirati lc. — 19 Namin illo loco usque 2a. b. — 21 tonsura et hab. lc. 2a. b. — 23 consc.tua, quod non est bonum, quia 2 b. — 24 in adv. tuo pr. c. 1. et (siefugt 2 b hinzu) ioeundari 2a. b. — exultari la. — 25 digestionis Ib. —26 monitus lc. — 27 mox ad locum, ad quem 2a. b. — dest. est f. lc;missus est Ib.

J ) Heisterbach.

*) Ein Gut zu Affolterloch bei Speyer verkaufte Heisterbach 1213an Kloster Himmerode; s. F. X. Remling, Urkundenbuch zur Geschichteder Bischöfe von Speier I, 51 Nr. 18 und II, 54 Nr. 18 (Schmitz, Ur-kundenbuch 137 Nr. 33). Vgl. Wilkes, Himmerode S- 162.

s ) Adenau, Kreisstadt in der Eifel westlich der Hohen Acht.