130
IV. DE TONIS.
C Fa Ut, licet etiam deinde ad diapente consurgant, ad princi-pale Seculorum Amen primi toni pertinere debebunt, ut patebitinfra in subscriptis exemplis. Nota etiam, quod quidam ultrosuis pravis vocibus quosdam cantus a suo regulari cursu distor-quent, utpote istas antiphonas „Quid retribuam, Cum induce-rent, Cum audisset Job“ et consimiles. Cum enim istae antipho-nae sint proti i. e. primi toni et leviter incipiendae, ipsi eas acriterincipiunt et extollunt. Itaque cum istis conveniunt in principio„Quum natus est; Qui de terra“ et ceteris similibus. Nec mirumde principiis, cum etiam fines pervertant. Quidum etiam hasantiphonas „0 pastor aeterne; et Si offers munus tuum“ cum con-similibus secundae differentiae ob meram vocem quilismatis ascri-bere maluerunt, quibus tamen non est consentiendum, cum subprincipali tono debeant collocari. Quilisma autem est nota du-plicem vocem inceptionis clavis servans.
Sequitur de differentiis. Unde nota, quod omnes istaeantiphonae, quae in ipsa clavi finali D seu tono infra finalem,videlicet in C incipiunt et ad diapente festinando currunt, ad
*
C herabgehen, wenn sie dann auch wieder zur quinte aufsteigen, dochzum amen principale des ersten tons gerechnet werden, wie die bei-spiele hinten zeigen. Merke auch, daß einige mit ihren schlechtenstimmen von selbst manche gesänge aus ihrem regelmäßigen laufe brin-gen, wie z. b. die antiphonen: Quid retribuam, Cum inducerent, Cumaudisset Job (bei nro 1) und ähnliche. Jene antiphonen gehörennämlich zum tonus protus der alten und sind ganz leicht anzufangen,aber sie nehmen sie scharf und drücken sie in die höhe (wohl mit Fisstatt F). So werden sie dann im anfang gleich mit „Quum natus est,Qui de terra“ und anderen. Und kein wunder, wenn’s am anfange sogeht, da sie auch am schluße fehlen. Haben doch einige die antipho-nen 0 pastor aeterne (nach 1), Si offers munus tuum (eben dort) mitähnlichen der zweiten differenz wegen des quilisma allein liier abrech-nen wollen. Aber sie haben unrecht. Sie gehören zum ersten ton.Quilisma aber ist eine note, die einen doppelten anfangston hat.
Von den differenzen. Merke, daß jede antiphon, die im grundtonD selbst, oder einen ton tiefer in C anfängt, und schnell zur quinteeilt, zur ersten differenz gehört. Wenn sie aber zwar im grundton