iudex n̄ tenet̉ officiū ſuū īpartiri nō poſtulatū ad uiſlitatē priuatā. ut ē tex. notabilis ī. l. iiij. §. hoc autemiudiciū. ff. de dam. infec. ⁊ ibi Bar. tꝫ iſtā opi. huiꝰ gl.⁊ idē noͣ. in. d. l. ſancimꝰ. facit qd̓ noͣ. Inno. in. c. adnr̄aꝫ. ij. de iureiur. Et facit hoc dictū ad qōneꝫ. Statuto cauet̉ ꝙ ſi iudex nō finit qōnem infra certū terminū debeat ſolue̓ certā penā ꝙ iudex nō īcidat inpenā ſi nō fuerit petitū a ꝑtibꝰ ut decideret̉ infra terminū ⁊ hoc tenuit do. An. in. c. uenerabilis de iudi.qd̓ noͣ. ⁊ facit iſta gl. ad aliā qōnem nūquid poſſit appellari a iudice ſi nō cōdēnauit uictū in expenſis incaſu in quo nō fuerint petite. do de rota deci. ccclxi.multū ſingularit̉ dixerūt ꝙ ſic quidā tn̄ ex eis tenuerūt ꝯͣriū. ¶ In ꝯͣriū tn̄ facit gl. iſta qꝛ exquo iudex n̄dr̄ grauaſſe nō dꝫ eſſe locꝰ appellationi. Et facit notabile dictū ſpe. ī ti. de offi. iudi. in. §. īpedit poſt pͥn.ubi dicit ꝙ nō pōt appellari a iudice ſi nō facit id qd̓potuit ex officio ſuo facere. īputari enī dꝫ nō poſtulāti. ⁊ tene ſemꝑ mēti iſtā gl. quā cōit̉ ſequūtur docto.noſtri. ī. c. exceptionē de excep. Et ego plene examīoiſtā qōnē ī. c. ſignificauerūt de teſt. ⁊ dic ut ibi. ¶ Ineadē gl. ibi poterūt iſti iudices cōueniri coraꝫ ordinarijs. no. gl. ſingularit̓. nā facit ad queſtionē antiquoꝝnūquid delegatꝰ delīquēs ī legatiōe ſua poſſit ꝯueniri corā ordinario loci. legiſte antiqui hāc qōn tractauerūt ī auc̄. qua ī ꝓuincia. C. ubi de cri. agi oportet.Et Io. an. hic ⁊ cōcluſio ſit hec ꝙ aut delegatꝰ deliquit ī nō ꝓcedēdo. ⁊ tūc qꝛ ſolū exceſſit ꝯͣ papā ī nōparēdo mādatis ipſiꝰ nō pt̄ ꝑ aliū inferiorē puniri.aut deliquit ꝑuerſe agēdo ⁊ tūc pōt puniri ꝑ ordinariū loci qꝛ nō ꝯuenit̉ ut delegatꝰ ſꝫ ut criminoſus. ſꝫdicit Io. an. ſe nō credere ꝙ pēdēte cā corā eo poſſitꝯueniri corā ordinario ſalte ubi īpediret̉ ꝓcedere incā ſibi delegata. Nā reſpectu illiꝰ cāe dūtaxat ē maiorordinario. ut in. c. ſtuduiſti de offi. dele. ¶ Ultra gl.quero nūquid iſti abutentes reſcripto apl̓ico poſſintpuniri criminalit̓. nā hic ſolū īponit̉ pena ciuilis ſeucū agit̉ ciuilit̓. Inno. dicit ꝙ ſic. Iſti enī qui tradūt litteras alijs eiuſdē noīnis ⁊ recipiētes poſſunt puniripena falſi ſicut illi qui ſibi ſupponūt partū alienū. utin. l. falſi nōis. ⁊ in. l. qui falſā. ff. de falſis. ¶ Alij v̓oalit̓ abutētes poterint puniri de crimine ſtellionatꝰ.⁊ ē crimē ſtellionatꝰ cū delictū nō ſumit ſibi ſpecificūnomē unde puniunt̉ iſti delīquētes extra ordinarie.de quo dicēdū ut habet̉. ff. de crīe ſtellio. ꝑ totū. ꝑ h̓ego dicerē ꝙ īpetrās ℟ptū apoſtolicū uel priuilegiūper ſurreptionē doloſam ꝙ non ſolū punit̉ cōmodo℟pti: ſꝫ etiā poterit aliter puniri crīalit̓. ꝓ hoc bonꝰtex. in. l. ſiquis obrepſerit. ff. de falẜ. ⁊. l. ⁊ ſi legibus.C. ſi ꝯͣ ius uel utilitatē publicā. ubi uidet̉ expreſſum.¶ De conſuetudine. ℟ica.¶ Hec ℟ica continuatur ad precedentia hoc ordineuiſum eſt. sͣ de iure ſcripto quod conſiſtit in conſtitutionibus ⁊ in reſcriptis merito ſubijcitur de iure nonſcripto quod cōſiſtit in ꝯſuetudinibꝰ. Quid auteꝫ ſitconſuetudo uario modo diffinitur. habes bonū tex.Iſidori in decre. ubi dicitur ꝙ eſt quoddam ius moribus utentium approbatum quod pro lege ſuſcipit̉cum deficit lex. ut habet̉ .i. di. cōſuetudo. Io. an. ponit uarias diffinitiones in tractatu cōſuetudinis quepoſuit. jͣ. ī fi. hꝰ ti. ⁊ int̓ ceteras diffinitiones ponit diffinitioneꝫ Ia. de rafani que uidetur placere Bar. inl. de quibus. ff. de legibus. ut dicamus ꝙ cōſuetudoeſt quoddam ius quod eſt moribus ſeu uſibus populi totius uel maioris partis ratione initiatum continuatum ⁊ conſtitutuꝫ legis habens auctoritatē. uelbreuiꝰ ẜm Io. an. Cōſuetudo eſt quoddam ius moribꝰ illiꝰ introductū qui auctoritate publica legeꝫ condere poteſt. hec autem ultima diffinitio aliquantulūpōſſet calūniari ꝑ tex. ī. c. fi. jͣ. eo. ubi pꝫ ꝙ ꝯſuetudopōt induci ꝯͣ canones ꝑ inferiores a papa ⁊ tn̄ īferiores n̄ pn̄t edere legē ſeu ſtatutū ꝯͣ canones. xxv. q. ij.īſtitutōnis ⁊. jͣ. de. ma. ⁊ obe. ī. c. ꝙ ſuꝑ his nōt Io.an. in. c. fi. de offi. archipreſoyteri. ⁊ uidet̉ hoc mirabile ſꝫ uide qd̓ circa hoc dicā. ī. d. c. fi. ¶ Ex continuatione rubrice ⁊ ex dietis diffinitionibꝰ īfert̉ ad qōneꝫquotidianā ⁊ notabilē. fuit cōpromiſſū ī quoſdā arbitros h̓ adiecto ut ꝓnūciarēt ẜm iura. nūqd poterūtꝓnūciare ſcd̓ꝫ cōſuetudines ⁊ ſtatuta loci. Guido deſuęaria in qōne ſtatutoꝝ dicit fuiſſe determinatū ꝙͣ n̄ſaltem ẜm ꝯſuetudines ⁊ ſtatuta iuri ꝯͣria. mouet̉ ꝑauctēticā p̄ſides. C. de epiſcopali audi. ⁊ ꝑ. l. rem nonouā. C. de iudi. ¶ Itē qꝛ appellatiōe iuris intelligit̉de iure cōi romanoꝝ inſti. de iure naͣ. gen. ⁊ ciui. ī. §.ſꝫ quotꝭ. ⁊ hoc dictū refert Io. an. in addi. ſpe. in ti. d̓arbitris. §. excipit̉ v̓. itē ꝙ corruptus. ⁊ ſeqͥt̉ ibi Io.an. dicēs ꝙ arbitri poterūt in ordinatorijs iudicij utiſtatutis ⁊ conſuetudinibus loci exquo reſpectu ꝓnūciationis tantū fuit ptās reſtricta ad ius ſꝫ ſi fuiſſet dictuꝫ ut deberet ꝓcedere ⁊ ꝓnūciare ẜꝫ iura eſſet illd̓ualde periculoſū qꝛ ⁊ ī ꝓcedēdo ⁊ ꝓnūciando tenēt̉obſeruare iura cōia ⁊ nō ſtatuta ul̓ ꝯſuetudines loci.hāc opi. retulit ⁊ ſecutus fuit do. Cardinalis. jͣ. eo. ti.c. fi. Sed ꝯͣriū reperi tenuiſſe do. Anto. in. c. quintauallis de iureiurā. ⁊ antēꝙͣ eū uiderē hec opinio ꝯͣriamihi plus placebat. Et pͥmo adduco qd̓. sͣ. dixi uidelꝫ ꝙ cōſuetudo ē quoddā ius nō ſcriptū ¶ Itē cū nōſumus in maͣ odioſa uerba generalia debēt uerificari in qualibet ſpecie contēta ſub genere ut ī. c. ſciſcitatus de reſcrip. cū ergo ſtatuta ⁊ conſuetudines ſūt qͣdaꝫ iura. ut. sͣ. dixi ergo ueniūt appellatōe iuris. Itēiura mādant iudicari ẜm ſtatuta ⁊ conſuetudines locoruꝫ ut in. c. iij. de eo qui mit. in poſ. ⁊ in. c. illa. xij.di. ⁊ in. l. an in totū. C. d̓ edificijs priuatis cū ſi. ergoſi iſti arbitri ꝓnūciant ẜm cōſuetudines etiam iuri ꝯͣrias uidēt̉ iudicare ẜm iura. Ad idē bo. tex. iūcta gl.ī. c. j. ut li. pēden. ubi dr̄ de iure cōpetere id qd̓ cōpetit de iure ſpāli. Ad idē. c. lꝫ ī prīcipio d̓ ꝓba. pro ⁊ ꝯͣfac̄. c. cumana ī v. idē iuris de elect. ⁊ ī. d. c. iij. ſed idqd̓ ſtatī dixi puto ueriꝰ maxīe cū ſtatuta locoꝝ ⁊ ꝯſuetudīes ſūt ius ciuile. jͣ. di. ius ciuile. ⁊ ī. l. oēs ppl̓i. ff.d̓ iuſti. ⁊ iure. ⁊ ad. §. ſꝫ quotꝭ. p̄alle. pōt rn̄deri ꝙ loquit̉ qn̄ de unico iure diſpoſitō ē ītelligēda. ſecus aūtqn̄ uerbū gn̓ale pōt uerificari in qualibet ſpecie ſuatūc n̄ apparet rō reſtringēdi genꝰ ad certaꝫ ſpēm.Itē ⁊ ſubtilius preſuppoſito ꝙ appellatōe iuris ītelligeret̉ de cōi dūtaxat tn̄ ſatis ꝓnunciat̉ ẜꝫ ius cōeexquo ius cōe mādat ſeruari ꝯſuetudīes. ar. optimūī. l. ſi ita ſcripſero. ff. de ꝯdi. ⁊ demon. Et hec bn̄ noͣqꝛ faciūt ad multa aliqua tacta h̓ per doc. ſuꝑ ℟icaexpediui ī. c. ij. ⁊ in. c. eccleſia. sͣ. de ꝯſti. iō dic ut ibi.Unſuetudine. oroPōt lebus modis ⁊ ẜm primū ⁊ cōeꝫ ītellectūh̓ intēdit. Cōſuetudo inferēs grauamēFeccleſijs uel eis grauoſa nō tꝫ. ul̓ ẜꝫ alium ītellectū magis ſingularē. Cōſuetudo inferes grauamen eccleſijs dꝫ iudicis officio tolli ⁊ nō diuiditur.¶ Nō pͥº ⁊ tene mēti unā regulam generalē ⁊ notabilem in fauorem eccleſiarum ut in earū preiudicium ⁊grauamē non modicū ꝯſuetudo induci non poſſit.per qd̓ arguo idem dicendum in ſtatuto. naꝫ ꝯſuetudo ⁊ ſtatutum non differunt niſi ſicut tacitū ⁊ expreſſum. qꝛ in ꝯſuetudine interuenit tacitus ꝯſenſus ī ſtatuto uero expreſſus. ut in. l. de quibus. ff. de legibꝰ.Et pondera iſtum tex. qꝛ loquitur generaliter nec reſtringit ſe ad ꝯſuetudinem contra libertatem eccleſieſed ponderat grauamē. ⁊ ſic facit ut neque ſtatutumneqꝫ ꝯſuetudo eccleſijs grauoſa teneāt. Et ſi quereretur de ratione decidendi poſſet reddi duplex ratō.