¶ Prima fauor religiōis. nā multa ſpecialia ſūt īducta fauore religionis ⁊ eccleſiaꝝ. ut ī. l. ſūt ꝑſone. ff.de reli. et ſūp. fune. Secūda rō ⁊ ſubtilior. Cōſuetudo eſt quedā lex ut dixi. sͣ. ſuꝑ ℟ica ſꝫ lex dꝫ eſſe rōnabilis ⁊ cōuenire fini eterno ⁊ ſic religioni ſꝫ cōſuetudo grauoſa eccl̓ijs ē ꝯͣ fidē legis cū ſit ꝯͣ debitā religionē deo ⁊ ſanctis. iō cōſuetudo talis nō ualet. Etex his uerificat̉ prīa lectura ut tex. iſte intelligat̉ d̓ cōſuetudine abuſiua que tāꝙͣ rōne carēs nūꝙͣ tenuitjͣ. eo. c. fi. ⁊. lxviij. di. cor ep̄i. ¶ Secūda lectura magꝭnoͣbilis que nō ſolꝫ dari ad iſtū tex. eſt ut ītelligat̉ ꝙꝯſuctudo tenebat īducta forte ex aliqua rōne ſeu neceſſitate que quidē ꝯſuetudo cū grauamē īſerat ipſiseccleſijs dꝫ ex officio iudicis tolli ⁊ caſſari. ⁊ h̓ lecturamagis cōuenit v̓bis lr̄e. nā appellatiōe cōſuetudinisintelligit̉ de ea que tęnet ⁊ que iā preſcripta ē ut noͣ.jͣ. de elec. cumana. ¶ Itē tex. dicit ꝙ dꝫ remitti ꝯſideratione nr̄a ⁊c̄. que vba clare ſonāt ut iudicis officioremittant̉ illa. nō enī eſſet opꝰ officio iudicis ul̓ remiſſione ſi cōſuetudo prorſus nulla eſſet ⁊ maxīe h̓ pōtſuſtētari qn̄ a prīcipio cōſuctudo n̄ erat intantū grauoſa: ſꝫ ex poſtfacto incepit inducere grauamē n̄ paruū. nā tūc indubitant̉ dicendū ut iudicis offic. illa romittat̉. ad h̓ bonꝰ tex. in ſimili in. c. quāto de cēſi. ⁊ īc. ſuggeſtū. jͣ. d̓ deci. nā iudex ex officio ſuo dꝫ ꝓuidēindēnitati eccleſiaꝝ. ut in. c. cū ueniſſent in fi. de īſti.facit qd̓ noͣ. ī. l. iiij. §. hoc aūt iudiciū. ff. de dam. īfec.Et ex his habes declaratā ſecūdā lec. ⁊ facit iſte tex.ẜm utrāqꝫ lecturā ꝯͣ quoſdā ruſticos nolētes ſolucredecimas eccleſie niſi priꝰ aliquod munꝰ eis a p̄ſbytoro tradat̉. ⁊ ad hoc allegāt cōſuetudinē qd̓ eſt ꝯͣ. c. decimas el prīo. xvi. q. vij. ⁊ fuit his diebꝰ ⁊ credo ꝙ adhuc uigeat diſceptatio magna ī caſtro Corciani interplebanū illiꝰ caſtri ⁊ hoīes qui ex antiqua cōſuetudīedicunt ꝙ āte ſolutionē decimarū dꝫ dare preſbyt̉ certas libras carniū porcinaꝝ cuilibet parochianorum.Sed quero nūquid diſpoſitio huiꝰ tex. uēdicet ſibi locū quoad ipſos clericos ⁊ eoꝝ bona patrimonialia.Hoſti. uidet̉ uelle ꝙ ſic. nā ſuper uerbo eccleſijs addit idē ī clericis. alle. c. clerici. jͣ. de iudi. Et ꝑ hoc īfertdo. An. ꝙ cōſuetudo nō ualet in graue p̄iudiciū bonoꝝ patrimōialiū ipſoꝝ clericoꝝ. unde quēadmodūbona eccleſiaꝝ nō pn̄t collectari per laicos ita nec bona clericoꝝ. gaudēt enī ẜꝫ eū eodē priuilegio cū rebꝰeccleſiaꝝ. ut noͣ. glo. ī. c. ex lr̄is de pigno. Sed tu aduerte. nā doc. hic nihil dicūt de patrimonio clericorūſed ſolū de clericis. ⁊ allegāt illud. c. clerici. qd̓ quideꝫc. nō ꝓbat niſi reſpectu priuilegij ipſis clericis tributiin fauorē totius ordinis clericalis nec ualet fundamētum ꝙ gaudēt eodē priuilegio. Nā ipſemet do. An.firmat regulā in ꝯͣriū in. c. ſi diligēti de preſcript. ubidicit ꝙ ſolū in caſibꝰ iure expreſſis gaudent eodempriuilegio ⁊ hoc multi uoluerūt. ut dixi in. c. eccleſia.sͣ. d̓ conſti. fateor tamen ꝙ collecta non poteſt imponi rebus patrimonialibus clericoꝝ ſed non per iſtuꝫtex. ſed per. c. fi. de uita ⁊ ho. cle. ubi plene dixi et ꝑBar. in. l. reſcripto. ff. de mune. ⁊ ho. unde puto ꝙiſtud. c. non ſit extendendum ad bona patrimonialia ipſorum clericorum propter regulā ſuperius alle.¶ Item qꝛ in ſimili uidemus ꝙ bona clericoruꝫ nōgaudent eodeꝫ priuilegio cum eccleſijs in preſcriptōeqꝛ cōtra eccleſias nō currit preſcriptio niſi quadragenaria ut. jͣ. de preſcrip. in. c. de quarta. ⁊ in auc̄. quasactiones. C. de ſacroſanc. eccle. Sed cōtra bona patrionialia clericoruꝫ currit preſcriptio ſicut cōtra bona laicorum ut eſt glo. ſingularis. xvj. q. iiij. poſſeſſiones. facit quod nota. Io. an. iu regula qui ad agedum in mercu. hoc idem uidetur uelle aperte Io.an. in regula nemo poteſt in mercū: ubi format queſtionem nunquid ualeat conſuetudo ut canonicuspoſſit teſtari de fructibus ſue prebende percipiendispoſt annum tempore mortis. ⁊ concludit ꝙ ſic ⁊ itafuit approbatum per quandam extrauagan. ut noͣ.⁊ ad iſtū tex. rn̄det ꝙ illa cōſuetudo preiudicat ſucceſſori in prebenda ⁊ nō eccleſie ⁊ ſic aperte uult ualereconſuetudinem grauoſam cōtra clericos nedum inpatrimonialibus ſed etiā in redditibus eis debitis occaſione eccleſie. Et tene hoc dictū mēti quia nō ſoletallegari ſed ſingulariter reſtrīgit iſtū tex. ¶ Itē offi.iudicꝭ non ita prouidet bonis patrimonialibus clericorum ſicut eccleſiarum hinc eſt ꝙ in bonis patrimonialibus clericus non petit reſtitutionē in integrumratione leſionis nec in redditibꝰ eccleſiarum eis debitis. ut ſentit gl. nō. in cle. unica de in inte. reſti. §. qͣliter v̓. ſed nunquid clericus ubi omnino uide ⁊ qd̓ dixi de cōſuetudine grauoſa eccleſie nō ītelligas ꝙ omnis cōſuetudo cōtra eccleſiā reprobetur ratione cuiuſcunqꝫ grauaminis ſed debet ītelligi qn̄ affert magnūgrauamē al̓s tenet conſuetudo ad hoc. c. cuꝫ dilectusjͣ. eo. ⁊. c. cū omnes de cōſti. ⁊. c. abbate. jͣ. de uerb.fig. facit qd̓ noͣ. Inno. in. c. ꝙ ſicut de elect. ubi noͣ. dicit poſſe iudici ex conſuetudine ut eccleſia uacante canonici nō ꝓcedant ad electionem niſi prius morte p̄lati regi nūciata ⁊ poſtulato aſſenſu regio de ꝓcedēdo ad nouā electionem qd̓ noͣ. Nicolaus abbas.T litterisUalet cōſuetudo ꝑquā eccleſia acquiritdominium ⁊ poſẜionem rei ſine ſolēnitatelegali. uel ſūma alit̓ ⁊ ſic. Ex cōſuetudinepoteſt introduci actus fiue ſolēnitas per quem ſineapprehenſione reali tranſfertur poſſeſſio rei abſentis⁊ eſt caſus ſingularis. ⁊ ſecunda pars ibi diſcretioni.¶ Nota primo ꝙ appellatione eccleſiarum non ueniunt monaſteria nec alia loca religioſa utputa hoſpitalia. nam tex. in uerbo diſcretioni ponit iſta ut diuerſa ⁊ hoc uerū ſtricte ſumpto uocabulo al̓s ſecusde quo dic ut legitur ⁊ noͣ. in. c. grandi de ſup. neprela. li. vj. ⁊. liiij. di. §. hac auctoritate. ¶ Nota ſecūdo ar. ꝙ hoſpitalia ⁊ ſimilia loca religioſa gaudenpriuilegio eccleſiarum clarius probat̉ in. l. omnia priuilegia. C. de ſacroſanc. ec. ubi tex. ⁊ Bar. ⁊ tene hocmenti hinc dixit Io. an. ī. c. ij. de in inte. reſti. li. vj.ꝙ hoſpitalia poſſunt petere reſtitutionem in integrūratione leſionis ſicut eccleſia. ¶ Nota tertio ꝙ cōſuetudo poteſt inducere aliquem actū per quem artificioſe tranſferatur poſſeſſio ſine apprehenſione corporali. nam de iure communi licetꝰ poſſeſſio acquiſita poſit retineri ſolo animo non tamen poteſt acquiri niſiinterueniat actus corporalis. l. licet. C. de acqui. poſ.nam dicitur poſſeſſio quaſi pedum poſitio quia tuncnatural iter habetur cum pedibus calcatur. ut. l. j. ff.de acqui. poſ. Et uide glo. in. c. conqueſtus. jͣ. d̓ forocomꝑe. ſed conſuetudo poteſt inducere aliquam formam in ſignum tradite poſſeſſionis ⁊ iſte eſt proprus caſus iſtius capituli. ¶ Item nota ibi uidentiuꝫ ⁊audientium. ꝙ ubi teſtes deponunt in actu perceptibili ſenſu uiſus ⁊ auditus debent deponere in redditione cauſe per utrunqꝫ ſenſuꝫ. nam teſtis interrogatus quomodo ſcit debet dicere quia uidi ⁊ audiui ſires illa ſuper qua d̓ponit̉ percipitur ſenſu uiſus ⁊ auditus ⁊ idē dicas in reliquis ſenſibus. nam forma dequa hic ꝯſiſtebat in dicendo ⁊ faciendo. nam uolensdare capiebat modicuꝫ terre ⁊ dicebat do tali eccleſietalem poſſeſſioneꝫ meam pro remedio peccatoꝝ meorū unde reſpectu uerboꝝ requiritur ſenſus auditusſed reſpectu facti ſeu traditionis terre requirit̉ ſenſusuiſus ⁊ ſic habebant iſti teſtes deponere per utrunqꝫſenſū ⁊ ad hͦ pōt allegari iſte tex. ⁊ tꝫ Io. an. ⁊ Poſ.dic̄. n. Hoſt. ꝙ ubi qͣs hꝫ deponere de actu inuiſibiliutputa ſuper expreſſione uerborū non eſt neceſſe ꝙteſtis deponat d̓ uiſu. unde ualet dictū teſtis qui ſolūaudiuerit v̓ba licet n̄ uiderit perſonā. ⁊ ponit exepſū