Druckschrift 
Pars prima (1484)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

bat̉. ff. de iudi. Scias tamē qn̄qꝫ unū idem pōteſſe preſcriptio reſpectu certorū ꝯſuetudo reſpectualiquoꝝ. pone exēplū qd̓ notabiliter ponit Io. an. īd. c. iij.. e. li. vi. ſi ep̄s acquirit ut ſolꝰ poſſit corrigereſubditos ſine cōſilio capituli quoad capl̓ꝫ ep̄ꝫ ē preſcriptio qꝛ detrahit̉ capitulo acquirit̉ ep̄o ſic pt̄dici ꝯſuetudo acquirit̉ uni. ſed reſpectu ſubditorū ueniūt corrigēdi ſolū ep̄m dr̄ ꝯſuetudo. idē reſpectu ep̄i quoad ſubditos. qꝛ ſubditis nihil detrahit̉ſed ē eis quedā lex ut ſolū ep̄ꝫ iudicēt̉. dicit ibinotabilit̉ Io. an. quatenꝰ ep̄s ꝯtendit ꝯͣ capl̓m dꝫhr̄e titulū qꝛ eſt p̄ſcriptio ī p̄ſcriptione ꝯͣ ius requirit̉ titulꝰ. ut in. c. i. de preſcrip. li. vi. ſic intellige gl. tex. ī. d. c. ī uerbo canonicꝭ. ſed quatenus litigat ꝯͣſubditos tenet̉ allegare titulū qꝛ ꝯͣ illos ē ꝯſuetudout dixi in ꝯſuetudine etiā ꝯͣ ius requirit̉ titulusqꝛ hoc nullo iure cauct̓ īmo potiꝰ uidetur oppoſituꝫut hic. in cōſuetudine ſit quedā lex inſpicit̉ ſolauolūtas ſcū tacitꝰ cōſenſus. Et ex his habes aliā differētiā noͣbilē īter preſcriptionē cōſuetudinē. qꝛ ī prima requirit̉ titulꝰ ī ſcd̓a non requirit̉. Poſſent alieaſſignari differētie ſpāles ſed iſte ſunt p̄ſtantioresfundamētales tene menti. Ultio cōcludēdo maͣꝫ querit̉ de effectu cōſuctudinis diſtīguo poſt Bar.in. d. l. de quibꝰ. ubi clarius loquit̉ ꝙͣ doctores noſtri. reformabo in aliquibꝰ habito reſpectu ad ius noſtrū aut ꝯſuetudo eſt ẜm legē aut preter aut ꝯtra.Primo caſu ualet cōſuetudo. duobꝰ modis pōt ẜm legē. Prīo interpretādo ipſaꝫ legē. ut ī. c. cumdilectꝰ.. eo. in. l. ſi īterpretatione. in. l. minimeff. de legibꝰ. Secūdo cōfirmat ipſam legē. unde ſepe ī iure allegat̉ lex cōſuetudo circa idē. ut.. eo.dilectꝰ. in. c. ſopite.. de cenſi. ubi bonus tex. facitad maͣm qd̓ noͣ. glo. in. c. i. de cōſti. li. vi. ubi querit̉.Nūquid ſi cōſuetudo hꝫ id qd̓ lex ſublata lege tollat̉conſuetudo. dic ut ibi aliquid tetigi in. c. i.. c. ſuꝑeo de cogna. ſpūali. Scd̓o qn̄ eſt preter legē ualetcōſuetudo. ut in. c. catholica. in. c. in his. xi. di.. .i.di. cōſuetudo. Tertio caſu dic aut ē ꝯͣ legē diui ualꝫ niſi ꝓcedat rōabil̓r diſtīguēdo. qd̓ d̓claraut.. dixi latiꝰ. aut ē ꝯͣ legē nature ēt ualꝫ qꝛ naturalia ſunt īmutabilia. v. di. ī prin. in. §. ſed naͣliainſti. de iure natu. Pone exēplū ſi haberet ꝯſuctudout filij educarēt̉ a parētibꝰ. de iure naͣli ſūt eisdebita alimēta .i. di. ius nāle. Et facit ad illā. q. nūqͥd ſtatutū uel cōſuetudinē poſſet tolli uel diminui ſegitima debita filio. de quo plene dixi in. c. rainutiꝰ.rainaldus.. de teſta. dic ut ibi. aut ē ꝯͣ ius gētiūetiā ualet. qꝛ ius gētiū etiā pōt dici ius naͣle qꝛ naͣlirōne īductū. ut ī. d. l. oēs ppl̓i. ff. de iuſti. iure.intelligo niſi cōſuctudo diſponeret ꝯͣ ius gētiū diſtinguēdo ſicut.. dixi. ꝓbat̉. ius poſitiuū pt̄ exdiſponer̄ ꝯͣ ius gētiū ꝯͣ ius naturale ut īducēdo ſeruitutē. ut in. c. ita quorūdā de iudeis. Itē priuandoquē dn̄io ſue rei. ut de preſcrip. totū iſta cōſuetudo pōt facere ſit quedā lex. Et pro declaratiōe horum terminoꝝ ſcias ius naturale ē nomē gn̓alecōprehēdit ī ſe lege diuinā legē nature legē gētiū ius diuinū ius gētiū appellant̉ iura naͣlia qꝛ nalirōne ſunt inducta. ut in. d. l. oēs populi.. Inno. īc. que in eccleſiaꝝ.. de cōſti. qn̄qꝫ v̓o ius naͣle ſumitur in ſua ſpecie ꝓprie quoad ꝓpoſitū ius naͣle dr̄quidam inſtinctus nature ex rōe ꝓueniens. de quouidebis glo. j. di. in. c. ius aūt naturale. ubi poniturquot modis ſumit̉ ius naturale tene illā glo. meti.ius diuinū quid ſit habes.. di. in. prin. de iure getiūhabes.. di. ius gētiū. Et iur̄ naturali eadē di. iusnaturale. aut ꝯſuctudo ē ꝯͣ legē poſitiuaꝫ. ut ꝯͣ legesſcu canones ſeu ſtatuta tūc aūt eſt ꝯͣ libertate eccl̓ie ualꝫ. ut ī auc̄. caſſa irrita. C. ſacroſā. cc.. ī. c.j.. ī. c. īter.. eo. aut ē ꝯͣ utilitatē publicā etiāualet. qꝛ ſicut ualet lex. ut ī. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius ul̓ utili.publi. ita nec ꝯſuetudo qd̓ noͣ. aut ē ꝯͣ utilitatē pͥuatā tūc aut ꝓcedit lex derogatoria ad ꝯſuetudineualet ꝯſuetudo ſequēs ẜꝫ Bar. allegat auc̄. nauigia.C. de furt.. l. eos. C. de uſuris. hoc dictū. Exn. infert̉ ꝯſuetudo ſemel r̄probata a lege pōt amplius induci. Sed ego ſoleo allegare glo. ſingularē īcōtrariū in cle. ſtatutū de elec. uide illā credo ſiſubeſt noua que ſuberat tꝑe legis dānātis ꝯſuetudinē tūc poterit de nouo īduci. ar. opti. ī. l. ſi hominē. ff.. in. c. dꝫ ꝯſan. affi. ī prī. plene examino in. c. ij. de ꝓba. aut hꝫ legē derogatoriam. tūc aut lex p̄cedit ſequit̉ cōſuetudo aut econtra. Primo caſu ſi cōſuetudo ē generalis uincit legeꝫgeneraleꝫ ul̓iter. intellige tn̄ ẜm ius canonicū dūmōſit rōnabilis p̄ſcripta ut aut cōſuetudo eſt particularꝭ tūc uīcit legē ul̓r. ut ī. l. ij. C. que ſit lon. ꝯſue.ſed ſoluꝫ uincit lege ubi cōſuetudo uiget. ut ī. d. l. uenditor. ī. §. ſi ꝯſtat. Secūdo caſu qn̄ p̄ceſſit ꝯſuetudolex cōtraria ſequit̉. tꝫ Bar. tūc ꝯſuetudo uincitlegē īmo tollit̉ lege ſequēte. alle. l. ij. ff. de ſepulchrouiolato. dicit tn̄ canoniſte tenēt oppoſitū. certe caſus ē in ꝯͣriū in. c. j. de ꝯſti. li. vj. ubi dr̄ lex papetollit cōſuetudinē certi loci cōtrariā niſi de ea fuerit facta mētio qꝛ papa preſumit̉ ſcire iſtas cōſuetudīes.Exquo ego īfero ſi ciuitas facit ſtatutū ꝯͣ ſuā ꝯſuetudinē tollit̉ cōſuetudo lꝫ de ea facit mētionē quiaciues preſumūt̉ ſcire ſuā cōſuetudinē. ut no. in. l. oēspopuli. ff. de iuſt. iure facit. c. qd̓ dicitis. xvj. di. ceſſat dicti. c. pͥmi. habet̉ ſatꝭ d̓clarata maͣ hꝰ. c. quoad pͥmā ꝑtē quoad ſecūdā. ſūt alia. De poſtulatōe prelatoꝝ. Rica. Uiſo de iure ſcripto ſcripto qꝛ parū eſt iurācōdere niſi ſint miniſtri eadē iura tucant̉. ut ī. l. ij.ff. de origine iurꝭ. ī. c. ubi ꝑcriculū. §. p̄terea elec.li. vj. de ipſis miniſtris eoꝝ aſſūptōe merito erituidēdū. qm̄ aſſumūt̉ altero ex tribꝰ modis .ſ. poſtulatōem electionē trāſlationē de oībꝰ iſtis tribꝰ. ſubijcit. qꝛ poſtulatio innitit̉ gratie p̄mittit tituſumde poſtu. prela. Quid aūt ſit poſtulatio uide gl. ī. c.unico eo. ti. li. vj. que dicit eſt pctitio gratie a ſuperſore facta. Illa tn̄ ē potius deſcriptio ꝙͣ diffinitō cum euacuat ꝓrſus naͣꝫ diffiniti nec eſt cōuertibilis cuꝫſuo diffinito ſicut dꝫ quelibꝫ bona diffinitio. ut noͣ.glo. ſuꝑ rubrica de ſūma trini. inſti. de acti. ī prin. latius pōt diffiniri ſic poſtulatio eſt quedā gratiepetitio a ſuperiore facta de ꝓmouēdo aliquem adlationem ad quā de iure cōi propter defectum aliqueuel impedimentum eligi ſeu promoueri poterat.Et ex hoc tacite infertur differentia inter electionem poſtulationem. nam poſtulatio innitit̉ gratie. ut inc. pe.. eo. electio uero innit̉ iuri. unde electio ſolꝫ ſidiffiniri ē alicuiꝰ perſone ad prelationem ul̓ fraternam ſocietatem canonice facta uocatio. licet oliꝫmiſcue iura uterent̉ his uocabulis. ut ī. §. his oībuslxj. di.. lxiiij. di. litteras. hodie tn̄ ē maxima dr̄ia int̓poſtulatione electionē ut colligit̉ ex premiſſis undeille qui de iure pōt eligi non debet poſtulari. ſi clectores illū poſtulant nihil agunt qꝛ debēt prouidereeccleſie de meliori ꝙͣ poſſunt meliori modo. un illiqui eligūt conſentiūt in electū uel ſponſum electonem initiat̉ uinculū matrimoniale. ut ī. c. int̓ canonicos.. elec. ī. c. fi. de tranſla. p̄la. Sed illi qui poſtulant cōſentiūt in poſtulatū vt in ſponſū nec initiat̉ aliquod cōiugium ſed vota ſua dirigūt in ſupcriorem vt ſuperior de gr̄a debeat admitte̓ poſtulatuꝫ.De quo uid̓ qd̓ noͣ. ī. d. c. unico. e. ti. li. vj. in gl. iiij. Inno.. c. ꝓximo. oportet primo uidere fundameta materie poſtea breuiora dicemus.ad hoc