Druckschrift 
Pars prima (1484)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

peccāt ſi inſtāt ut plus ſciāt ꝙͣ laici. un̄ ſacerdos inſoro penitētie dꝫ ꝑſcrutari quare ꝓfecerūt ī cognitōe fidei. an ꝑꝑ groſſitatē ingenij. an ꝑꝑ defectuꝫ expenſaꝝ. an qꝛ pretulerūt cognitōi alia bona opera.puta qꝛ ītendebāt pauperibꝰ. lꝫ ob hanc cām impune pretermittere hāc cognitione fidei. Itē ſcīamiuris poſſunt p̄ferre cognitōi fidei ſi addiſcāt ut defēdāt pauꝑes ī iudicio qꝛ ē pietatꝭ opus. tn̄ debētita illā preferre quominus ꝓficiant et in cognitionefidei predicto. Laicos uero habētes talentū īgenij putat Inno. peccare ſi inſiſtūt cognitōi fidei.qꝛ ad hoc non uerſat̉ eoꝝ ꝓfeſſio. ſatꝭ .n. ē talētuꝫīgenij abſcondūt ī terra. predicta ꝓcedūt quoadpctm̄ īcurrendū. ſꝫ quoad. hoc ut qͦs iudicet̉ hereticꝰ ur̄ dr̄ia. qꝛ clericꝰ et lr̄atus errans ī articulis fideiē hereticꝰ ſi ꝑtinaciter defendit ſuū errorē maxīeſi credit eccl̓iaꝫ ſic tenere. ut ī preal. c. dānamus.. c.hec ē fides preal. quod noͣ. ſolet ſūmari. ſꝫIrMIIIEI. Ana diuditi duastes pͥncipales. ẜa ibi una v̓o. prīa tractat ſūma trinitate eiꝰ oꝑibus. de fide catholica articul̓ fidei. ſcd̓a ꝑs prīcipalis tractat de ſacramētꝭ. prīo de ſacramēto euchariſtie īferēs de ſacramēto ordinis. ſcd̓o de ſacramēto baptiſmi ibi ſacramētū. de ſacr̄o pēitētie ibi ſi pꝰ. ſacramēto ꝯiugij ibi ſolū. Noͣ. prīo qual̓ dꝫ fides. dꝫenī firma. ē .n. firmitas ꝯſtātia qꝛ apprehēſiōeita qͥs inheret ut aliquo impulſu ab eo euelli poſſitvn̄ ē v̓a fides ubi ē titubatio. ſed dꝫ homoſtans firmus in credēdo. dubius in fide iudicat̉īfidelis. ut ī. c. i. de here. Item dꝫ eſſe ſimplex qꝛ dꝫquis credere ſine plica aūt aliqͥd addere ſuodiſtīguere ſꝫ ſimpl̓r creder̄ ſic̄ credit eccl̓ia catholica.Scd̓o collige ibi cōfitemur. qͦs pōt ꝯfiteri ſo ea de qͥbus hꝫ uerā ſcīaꝫ cognitionē. ſꝫ ēt ea fumit̉ credit. ſic̄ ēt pꝫ in poſitiōibus ad qͣs quis rn̄dꝫuerbū credit. ut ī. c. ij. de cōfeſ. li. vi. qd̓ ibi noͣ. gl. ī. c. cāꝫ de iura. calū. et. l. ij. C. eo. Inno. ī. c.ex lr̄is de iureiu. Noͣ. unus ſolus eſt uerus d̓us. dr̄ uerus ad dr̄iaꝫ fictoꝝ ẜꝫ gl. un̄ ut dic̄ bea. Tho.ī cōmēto huius ti. deus ur̄ uerus qꝛ eſſential̓r naͣtural̓r eſt deꝰ. Alij vo dicunt̉ dij ſeu dei adoptionēſeu nūcupationē ul̓ diuinitatꝭ ꝑticipatiōeꝫ. ut pſal.lxxxi. ego dixi dij eſtis ſūt ueri d̓i. ſꝫ dicūtur deiper adoptionē. qꝛ boni iudicant̉ filij dei. ut ibi ſequit̉ filij excelſi oēs ⁊c̄. Quidā v̓o dicūtur d̓i ẜꝫ opi. errātiū ut pſal. lxxxv. dij eoꝝ demonia ⁊c̄. Itē uerꝰdeus ē eternus ī mēſus īcōmutabilis īcōprchēſibil̓oīpotes īeffabil̓. declara ut ī glo. Et ex eo dicitīeffabil̓ pꝫ qꝛ deꝰ ſeu eēntia diuina pōt oſtēdi necdemōſtrari per aliquā ſil̓itudinē. ẜꝫ ph̓m prīcipiūqd̓ eſt deus eſt cōceptuꝫ ſub gne̓ nec ſub diffinitōenec ſubiacet d̓mōſtratiōi ex ꝑte qualitatꝭ qͣntitatꝭ quotitatis ubi qn̄ motus. nec ē aliqd̓ ſibi ſile nec commūicās nec cōtrariū. un̄ pōt aſſimilari alicui creature lꝫ aliqn̄ hoc fiat ad eruditionē ſimplicium. attingere tn̄ poſſumus quia pōt dari tanta ſil̓itudointer creatorem creaturam qn maior ſimilitudo ſitdenotanda dicebat Ariſtoteles prima ē ſuperior narratōe d̓ficiūt līgue ī eius narratōe. naꝫrem quālꝫ oſtendimus per cās. ut dixi.. ī prima gl.proe. ſed deus hꝫ cās. qꝛ eſt prima cauſāscauſatus. uere deus demōſtrari pōt lꝫ aliqn̄demōſtremus creata cauſata ab eo. ſꝫ hec non euera cognitio. Noͣ. cēntia diuina eſt inſeꝑabilisreſpectu ſbē ſꝫ reſpectu ꝑſonaꝝ ē diſcreta. qd̓ clariˢꝓbat̉.. ī. hec ſcā trinitas. un̄ pr̄ filiꝰ ſpiritꝰ ſcūsunā habet ſbāꝫ unā naͣꝫ eēntiā īdiuiſibilem ſꝫ ꝑſone ſūt diſcrete. qꝛ pr̄ non eſt filius neque filius pr̄dicūt theologi reſpectu ſbē trinitatꝭ nullū exemplūſatis idoneū ī creaturis reꝑiri pōt. Itē collige pat̉a nullo ꝓceſſit: filiꝰ v̓o a pr̄e natꝰ ē ab et̓no. tn̄ ſpūsſcūs īſpiratōnē ꝓceſſit ab utroqꝫ. qd̓ ē ꝯͣ grecos dicētes ſpm̄ ſcm̄ tm̄ ꝓcedē a pr̄e. de clariꝰ ī. c. i.. eo.li. vi. Noͣ. ī.. unū. oīuꝫ creatoꝝ uiſibiliū īuiſibiliū ſpūaliū tēporaliū deus ē pͥncipiū. qd̓ ē ꝯͣ ml̓toshereticos. Item collige deus ſimul ab initio tꝑiscōdidit oīa. dic ut in glo. Itē creatura āgelica mūdana ideſt bruta fuit poſt creata ꝙͣ hūana. primo .n. creati fuerūt angeli alia aīalia bruta ꝙͣ. rōeꝫ.. dicā Itē noͣ angelus hꝫ naͣꝫ ſpūalē tm̄. enī hꝫ corpꝰ ſicut hoīes hn̄t. alia vo aīalia brutaꝯſiſtūt ex corꝑibus tm̄ ſine aīa. uero tenet mediūīter angelos aīalia bruta. qꝛ āgelis participat reſpectu anīe rationalis. brutis participat reſpectucorporis ſeu anime ſenſitiue. un̄ dicēdū participat de oībus. hꝫ eſſe cum lapidibus et uiuere cuꝫplātꝭ ſētire brutis intelligere angelis. demones fuerūt creati bōi ſꝫ per ſe abutēdo libero arbitrio fc̄i ſūt mali. Et ex collige angeli hn̄tliberū arbitriū. ſꝫ ut dic̄ gl. ſing. in. c. ep̄s. xxiij. di.angelus demō habet liberū arbitriū. angelusſemper utitur ad bonum et meret̉. diabolus ſēꝑ admalū ideo quotidie fit peior. utit̉ ꝑit̉ ad utꝝqꝫ. demones pecauerūt per ſe ideſt ſine alicūius ſuggeſtione. non habent remediū ſicut homoqui peccauit ſuggeſtiōe diaboli. Et ex hoc et ex tex.collige dr̄iaꝫ inter peccatum hoīs demonis.in. hec ſcā. deus tribuit legem generi humanoper moyſen alios prophetas. ex hoc colligit̉ qͣspoſſit per alium docere tn̄ per alium addiſcere.per qd̓ arguit Goffre. ꝯͣ nobiles delicatos mittētes repetitores ad ſcholas ip̄i uero iacēt ī lecto. ſūtenī quedā que ſic requirūt operā ꝑſonalem alium explicari pn̄t. ad hoc. l. īter artifices. ff. ſolū.. c. fi. offi. dele.. illa iura ſil̓ia Bar. brix. tenuit in qōne dn̄icali quā uide in regl̓a per alium. li.vi. in mercū. doctor ꝓmiſit ſcolaribꝰ legere perannū pōt eis inuitis alium ſubſtituere etiaꝫ equeidoneū. Ci. v̓o in. l. i. C. de cadu. tol. tꝫ ꝯͣriū uidepleīus Io. an. ī preal. regl̓a. Bar in. l. nemo ē. ff. duo. re. tꝫ ſi doctor erat ſolitꝰ ſepe ſubſtituer̄ ex vr̄ tacite actū eſſe ut poſſit ſubſtituere. ſic ꝯͣctꝰrecipiat interpretationē ex cōditione perſone. qd̓ noͣ.facit. l. excepto. C. loca. Idē ſi erat ꝯſuetudo ī ſtudiout poſſet qͣs aliū ſubſtitue̓. qꝛ vr̄ tacite actū. ar. ī. l. ſi nolit. §. qꝛ aſſidua. ff. de edi. edict. qd̓ ēt noͣ. utꝯſueta ītelligāt̉ ī ꝯͣctibꝰ. fac̄. l. qͥd. ff. ſi cer. pe.. l.fi. C. fideiuſ.. c. ꝑꝑ ſterilitatē. qd̓ ibi noͣ. de loca.his uero ceſſantibꝰ tꝫ poſſit ſubſtituer̄ niſi equebonū. in ꝯͣctu hoc fuerat expreſſe actū qd̓ noͣ. bn̄ facit. l. inter artifices preall̓. magna tn̄ ē dr̄ia inter doc. ſi unꝰ hꝫ eādē peritiā reſpectu diſcipline fortehꝫ peritiā docēdi ipſā diſciplinā tradēdi. ¶Itē noͣ actus incarnationis fuit explicatus cōit̉ a tota trinitate filius tn̄ ſolūmō fuit īcarnatus. pone̓ exēplūin ſe ueſtiēte duobus adiuuātibus. naꝫ oēs ueſtierūtſed unus remanet ueſtitus. un ꝑꝑ opera inſeparabilia trinitati actus fuit explicatꝰ ab oībus: filius tn̄ ſolus fuit incarnatus. dicit̉ cōceptus ex ſpū ſcō. ut..ſequit̉. Qualiter aūt fuerat cōceptus ex ſpū ſcō doctores al̓r declarāt. ſed dicēdū oīo fuit ꝯceptusde ſpū ſancto. qꝛ ſicut membra hoīs formātur ī uteromatris ex ſcmīe humano ita mēbra xp̄i ſine ſeminefuerūt formata ex ſpū ſancto ſic exponūt theologiqd̓ noͣ. Itē collige chriſtus fuit uerus deus uerꝰhomo. fuit .n. ꝯpoſitus ex duabus naturis ex diuinaſ. hūana. habuit .n. diuinitatē in ſe etiam ueramhumanitatē. qꝛ habuit uerā carnē humanā ueraꝫaīam rationabilē ītellectualē īformantē corpꝰ ſicuthn̄t ceteri hoīes. ꝯcor. c. xp̄s de here. inquantuꝫhomo