Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CXXXIXv
Einzelbild herunterladen
 

ruralis clericus diſputādo de fide catholica incidat in hanc penā: doctor decretorū laicus incidat? Tamē ſufficit ita eſſe ſcriptū. Et ſolum duoſunt chriſtianorum genera. Clerici et laici. xij. q. j.Duo ſunt.Aquiſitio. Sciendū tribusmodis principaliter ꝓcedit̉ ꝯtra aliquēA de crimīe. videlicꝫ accuſationē. denūciationē. inquiſitionē. Et quidē quō debeat fieri accuſatio. vide. Accuſatꝰ. Accuſare. Ad denūciationē v̓o an debeat p̄cedere charitatiua admonitio? Dic ẜm Ri. in. iiij. diſt. xix. ar. iij. peccatū ꝓximi: aut eſt publicū aut ſecretū. Si publi eſt neceſſe ſecretam monitionē p̄cedere denūciationē. de pe. re. c. manifeſta. Et illud Thi.v. peccantes corā omnibꝰ argue. Si autē eſt ſecretum: tūc diſtinguendū aut tardatio denūciationis eius ꝓbabiliter videt̉ eſſe in notabile nocumentū ꝓximorū corporale ſeu ſpūale: vt ſi aliquistractaret occulte ciuitas hoſtibus traderet̉: velocculte homines auerteret a fide vel moribꝰ. Aut īminet tale ꝑiculum. Si ſic: feſtinandū eſſetcedere ad denuciationē. nec eſt neceſſariū expectare quouſqꝫ precedat ſecreta monitio: quia magiscauendum eſt detrimēto boni corporalis et ſpūalis reipublice qͣꝫ fame ip̄ius peccatoris. Si v̓o peccatum eſt occultum: nec pro tardatione denūciationis īminet tale ꝑiculum. adhuc diſtinguendūeſt aut prob̓abiliter creditur per conditionē etſigna peccatoris alia que probabilitateꝫ poſſuntgenerare: homo circa eum per ſecretam monitionem non proficeret: ſed ille magis exaſꝑareturcontra corrigentem p̄monitus ſubterfugia quereret: vt corrigi non poſſet: tunc non debet ſecreta monitio precedere denunciationē. Aut ſperat̉ ſecreta monitio proficeret contra ipſum quodſemper credendū eſt: niſi per ſigna probabilia contrarium videatur. Et tunc dico ex precepto diuino debet ſecreta monitio publicam denunciationem precedere. non tamen eſt neceſſariū: vt precedat ſecretam denūciatiōem: que fit ſoli prelato:maxime quādo denuncians ad hoc compelliturper ſui prelati obedientiā. Et ſi frater ad ſecretammonitionem ſe corrigat: debeo deſiſtere a publicadenūciatione. Et ſic intelligitur quod dicitur. ij.q. vij. accuſatio. vbi dicitur. ſi aliqui ſacerdotesante ſecretam monitionem lacerare: accuſare: velinfamare p̄ſumpſerint: excōmunicent̉. Si enimpoſſum ſine detrimēto ſpiritualis boni illius quēcorrigo cōmunitatis: cuſtodire famam fratris:teneor ex precepto dei famam ipſius non ledere:qꝛ precioſior quidē eſt inter temporalia: multumvtilis ad ſpiritualia: multi timore infamie a malo retrahunt̉. Et homīes quādo ſe infamatosſiderant: magis ſine freno peccant: tamen propter fratris correctionē factam per ſecretā admonitionem: teneor deſiſtere a ſecreta denūciatione:prelato fienda: quia valet ad precauendum fratria recidiuo: nec eſt in fame fratris p̄iudiciū. Si ta-Inquiſitiolis eſt prelatus qualis eſſe debet. Si tamen per ſigna valde probabilia: et p̄ſumptiones quaſi violentas crederet ex illa denunciatione: fratremcorrectum infamare vellet: tunc crimen occultuꝫfratris iam veraciter correcti: ſibi denūciare nondeberet. hec Ri. Ad inqͥſitionē v̓o p̄cedere debet fama publica: vel clamoroſa inſinuatio. nec inquiſitio debetfieri niſi precedat diffamatio a viris honeſtis:maliuolis: non ſemel ſed pluries. Et pro huius caſus declaratiōe. Dic ẜm nota. per docto. in. c. qualiter quādo. el. ij. de accuſa. quedam eſt inquiſitio generaliſſima: vt quādo p̄latus inquirit ſuꝑſtatu tocius prouincie: vt in. c. romana. de cenſꝫ.lib. vj. Et in hac non eſt opus infamiam p̄cedereīmo tenetur quolibet anno generalem inquiſitionem facere. Quedam eſt inquiſitio generalis: vtquādo inquirit̉ ſuper ſtatu ciuitatis caſtri vel loci. Et tunc etiam exigitur infamia precedatad hoc. c. j. de offi. or. facit. l. cōgruit. ff. de offi. p̄ſi.Et ita patet per hoc ſindicatores rectorum quiſindicant caput eius membra. puta poteſtatemcapitaneum et eius officiales poſſunt contra eosinquirere in genere de delictis ꝯmiſſis per eos ineorum officio non p̄cedente fama publica vel clamoroſa inſinuationē. Et ita de ꝯſuetudine ſeruatur. Quedam eſt inquiſitio ſpecialis: que ſit cōtracertam perſonā: ſi fit non ad penam imponendam: ſed ex debito officij: vt matrimoniū carnalenon contrahat̉ propter aliquod impedimentumvel vt non ꝓmoueatur quis ad prelaturā ſeuconfirmet̉ electio: ſi reꝑitur promouendus vicioſus: etiam non exigitur infamia: quia vt dictumeſt non agitur ad penā: fit ex debito officij. Idēcum iudex inquirit ex mero et puro officio et nonad inſtigationē alterius: vt ī dicto. c. j. Et per hocſint cauti rectores terraruꝫ ad hoc: vt ab eispoſſit peti copia diffamationis: ſemper cum formant inquiſitiones dicant. hec eſt inquiſitio quāfacit talis contra talem ex ſuo mero officio. Quādoqꝫ iſta ſpecialis inquiſitio fit ad penam imponendā. Et tunc ſi ad denūciationem publici officialis: non eſt opus infamia precedat: vt. l. eaquidē. C. de accuſa. et. c. preterea. de teſti. co. Sedtamen non denunciantur hoc caſu: niſi notoria.al̓s non creditur denūciatoribus: de quo vide ſupra Familia. Quandoqꝫ fit inquiſitio ſpecialis: infamia deferente. Et tunc ſi proceditur contra prelatum ſecularem: non debet fieri inquiſitio: niſicedat tanta infamia ſine ſcandalo non poſſittolerari. vt in dicto. c. qualiter. Si autem ſit inquiſitio contra priuatum ſecularem: non requiritur ſcandalum vel periculum. Sed ſatis eſt infamiam clamoroſam preceſſiſſe. Si autem fit inquiſitio contra ſubditum regularem: et ſi agitur adpenitentiam ſeu ad correcictionem: tunc non eſtneceſſe ſeruare ordinem poſitam in dicto capitulo qualiter. ſed de plano ſine ſtrepitu poteſt procedi. vt in capitulo. reprehenſibilis. de appellati.Si vero contra prelatum regulare̓. tunc ant ꝯtra