¶ Capitulum Lxxxiii.¶ Secunde partis
ꝓ ſubiecto idem .ſ. hoīem ieſum. ⁊ de illo ſubiectoquatuor declarare intendūt. Matheus qͥdem ꝙ fuitxp̄s in lege ꝓmiſſus. Iohānes ꝟo ꝙ eſt verus deus⁊ dei filius Lucas aūt ꝙ eſt verus ſaluator hominuꝫMarcus ꝟo ꝙ eſt rex ⁊ etiā imꝑator oīm Et hoc ꝓbant ꝑ facta ⁊ dicta. que teſtificant̉ illū hoīem feciſſe in conſpectu diſcipuloꝝ ſuoꝝ ⁊ multitudinis iudeoꝝ Et ſic qͣtuor euāgelia diſtinguunt̉ nō penes quatuor ſubiecta. ſed penes p̄dicata de eodē ſubiecto Etordinant̉ ẜm ordinē editōis libroꝝ. nō ẜm ordineꝫoriginis vel dignitatis materie Incipit gͦ matheusꝑtem teſtimonialem ſcripture d̓ine. ⁊ ꝓbat hominēiheſum meſſyam ⁊ xp̄m in ſcrupturis ꝓmiſſum fuiſſe Et hoc ſibi maxime ꝯgruebat. qꝛ in iudea hebreoſermone ⁊ fratribꝰ iudeis ad xp̄m ꝯuerſis ſcribebat.Intendit ergo minorem vnius rōnis ꝓbare. ac ſi itavelit arguere Ille homo in quem concordant vocesoīm ꝓphetarū qͣꝫtum ad omnia que ꝓphetata fuerūtde illo. qui dicebat̉ meſſias ⁊ xp̄us ille inquam homo fuit vere xp̄us. Non enim eſt poſſibile ꝙ omniaꝯcurrant in aliquam ꝑſonam que de xp̄o dicta ſuntquin illa ꝑſona ſit xp̄s. Quāuis ergo due vel tres cōditiones predicte in ꝓphetis poſſent alicui ꝑſone cōuenire. non tn̄ oēs. alioquin vana ⁊ abſqꝫ vlla vtilitate reuelatio ꝓphetica preceſſiſſet. in nullo em̄ nosintroduxiſſet ad xp̄m. ſed potius errandi mater iamprebuiſſet. Propter qd̓ ſaluator dicebat. ꝙ nccē eſtimpleri omnia q̄ ſcripta ſunt in lege. ꝓphetis ⁊ pſalmis de me. Ex quibꝰ pꝫ ꝙ illevere debet dici xp̄us inquem ꝯſonant oīm ꝓphetaꝝ voces. Sed modo ſic eſtꝙ in illum ſacꝝ hominem qui dictus eſt ieſus ꝯcordauerunt voces oīm ꝓphetaꝝ quantū ad ꝯcurſum omnium ꝯditionū quas de xp̄o predixerant. ergo homoille fuit xp̄s. Hanc aūt minorem intendit ꝓbare euangeliſta matheus quantū ad vigintiduas ꝯditiōesin genere quas de futuro xp̄o predixerunt ꝓphete. ⁊intendit ſic arguere. In illo homine qui dictus ē ieſus. teſtis ſum ego ꝙ omnia cōcurrerunt que ꝓphetepredixerant futura eſſe invero xp̄o. ſiue quantum adꝓpagatōem regiam ⁊ dauiticā ſiue quantum ad grauidationē ⁊ gignitionē virgineā ſiue qͣꝫtum ad apparitionē ſydeream ⁊ adorationē regiam. ſiue qͣꝫtū adnominationē floridam ⁊ nazareā. ſiue qͣꝫtum ad acclamationē precurſoris preuiā. ſiue quantū ad obſequiū angelorū ⁊ miniſtrationē ſedulam. ſiue quantūad cōuerſationē primariam in galilea ⁊ in terra zabulon ⁊ neptalim. ſiue quantū ad expoſitionē decalogi ⁊ legiſdationē autenticā ⁊ nouā. ſiue quantumad multiplicē oꝑationē deificam ⁊ miraculorū choruſcationē mirificam. ſiue quantū ad ꝯuerſationempacificā ⁊ humilimā. ſiue quantū ad eruditionē ꝑabolicā ⁊ doctrinā figuratiuā. ſiue quantū ad nutritionē prouidā ⁊ benignā ex panibus multiplicatis. ſiue qͣꝫtum ad teſtationē veridicā om̄is ypocriſis ⁊ cerimoniarū. ſiue quantū ad colligationē geminā duarū naturarū .ſ. diuine ⁊ hūane in vno hoīe. ſiue qͣntū ad eccīaſticam diſpoſitionē ⁊ hierachicā ordinationē vnius noui regni eccīe. ſiue quantū ad oſtētationē pauperrimā ⁊ ſeſſionem ſuꝑ pullum aſine. ſiueqͣꝫtū ad excecatōnem iudaicam. quo ad phariſeos ⁊
populi ſeniores. ſiue quantū ad reſerationē ꝓphetiearchanorū ⁊ futurorū. ſiue quātū ad inſtitutionē mirabilē ⁊ inſolitā nouoꝝ ſacramentoꝝ. ſiue quātū adtolerantiā amare ⁊ ſalutifere paſſiōis. ſiue quantūad ſuſcitationē magnificā ⁊ reſurrectōnē ſtupidamſiue quantū ad ꝯuocationē multimodā omniū gentium linguarū ⁊ populorum. Hec em̄ vtiqꝫ ꝟificatahete predix erātſunt in hoc hominie ſacro ieſu quede xp̄o. ergo ip̄e eſt ꝟus xp̄us nec eſt alius expectandus ¶ Marcus ꝟo apl̓i petri diſcipulus qui in ytalia euangeliū grece ſcripſit probat de illo felici hoīequi dictus ē iheſus ꝙ fuit rex ⁊ dn̄s oīm. ⁊ excedēsvere in ptāte ⁊ ꝟtute omnē hoīem ⁊ omnē craturā.quod patet. qꝛ nō tractat niſi de p̄cipuis ⁊ excellētioribus miraculis eius ⁊ fere in quolibet capitulo cōcludit magnitudinē potentie ⁊ ꝟtutis in eo. ⁊ iſtā cōcluſionē ſemꝑ infert in toto euāgelio. finitqꝫ d̓i euāgeliū in aſcenſiōe eius in celū. ⁊ ſeſſione a dextrisdei. ⁊ ꝙ diſcipuli profecti predicauerūt vbiqꝫ dn̄ocooꝑante ⁊ ſermonē ꝯfirmante ſequētibus ſignis.Sic ergo ptꝫ ꝙ eſt ꝯcluſio quā marcus in euāgelioſuo intendit. hoīem .ſ. iheſum eſſe ⁊ fuiſſe virtutū dominū ⁊ imꝑatorē ⁊ regem oīm. Nam in hac ꝯclufion finit euangeliū ⁊ ip̄am interſerit in ſuo ꝓceſſu qͣſi ꝑ totū. Hanc autē ꝯcluſionē ſuo teſtimonio ꝓbatnarrando facta illius homīs ⁊ intendēdo vnū talēſylogiſmū. Ille homo cuius ꝟtutem ⁊ poteſtatē extendi vidimus ad omnem ſpm̄ creatū ⁊ increatum.ſ. ad ſpiritum ꝓpheticum ⁊ d̓inum ⁊ angelicū ⁊ apoſtaticū. ⁊ quam extendi vidimꝰ ad lāguores ⁊ infirmitates corporum. ⁊ quam extendi vidimus ad remiſſionem peccatorū ⁊ ad infirmitates animarū. ⁊quā extendi vidimus ad totā legem moſaicā. ⁊ ſabbatū īmitandū ⁊ quam extendi vidimus ad tranſferendū ꝟtutem. ⁊ ptātem in alteꝝ. vt ⁊ ille ſil̓ir operet̉ virtuoſe. ⁊ quā extendi vidimus ſuꝑ mare ⁊ ventum. ⁊ ſuꝑ aque ⁊ aeris elementū. ⁊ quā extendi vidimus ad mortis vinculū ⁊ quorūcunqꝫ viuentiū ſiue hoīm ſiue brutorū ⁊ quā extendi vidimus ad multiplicandū corꝑalē cibū ⁊ alimenta panum. ⁊ quaꝫextendi vidimus ad diſpenſandū ſuꝑ omnē ſtatumhumanū. ⁊ quā extendi vidimus ad reſtituendū auditum ⁊ loquele inſtrumētum ⁊ quam extendi vidimus ad illuminandū tam ſpiritualem qͣꝫ corporalēviſum. ⁊ quam extendi vidimus ad naturam paſſibilem ⁊ impaſſibilē cōmutandum. ⁊ quam extendividimus nō ſolum in propinquū ſed etiā ad omnēdiſtantē locū. dum tamē inueniret fidelem hoīem ⁊credulū. ⁊ quam extendi vidimus ad increpādummandata legalia ⁊ ſuꝑ addendū ꝑfectiōis cōſilia. ⁊quā extendi vidimus ad regnū ⁊ thronū dauid obtinendū iuxta miraculoſum clamorē populi ⁊ iuxtateſtimoniū quod fuerat ꝑ ꝓphetas predictū. et quāextendi vidimus ad ꝯuincendū potentiā ⁊ omnē adueſarioꝝaſtutiam ⁊ machinatōnem. ⁊ quā extendividimus ad precognoſcendū omnē futurorū euētū⁊ totū ſeculi decurſum vſqꝫ in finē. ⁊ quam extendividimus ad tolerādū ſumme fortiter ⁊ magnanimiter om̄e aduerſum. ⁊ precipue mortē amariſſimā q̄eſt vltimū terribiliū. ⁊ quā exiēdi vidimꝰ ad r̄uoluē