¶ Capitulum. xci.hominum
minente non recedunt Quoꝝ miſeret̉ deus ⁊ paſciteos ſeptē panibꝰ .i. ſeptē donis ſcīſpūs. ne deficiantin via mundi huius. quibꝰ ⁊ ſeptē dotes per ſeptemſportas remanentes ſignificare reſeruant̉ poſt hācvitaꝫ dande. que ſunt clara dei viſio. fruitio. tenſio.qͣꝫtum ad aīaꝫ. impaſſibilitas. agilitas. ſubtilitasclaritas qͣꝫtū ad corpus. Un̄ ambroſi. Gracie celeſtis imꝑtit̉ alimentū. ſꝫ qͥbꝰ imꝑtiat̉. aduerte. Nōocioſus. nō in ciuitate qͣi in finagoga vel ſeculari dignitate reſidentibꝰ. ſed inter deſerta q̄rentibꝰ xp̄m.Qui em̄ non faſtidiūt. ip̄i excipiunt̉ a xp̄o. Diuiditergo eſcas dn̄s ieſus Et ille quidem vult dare oībꝰnegat nemini. diſpenſator eſt em̄ oīm. Sed cuꝫ illepanes frangat. ⁊ det diſcipulis. ſi tu manus nō extēdas tuas vt accipias tibi eſcas. deficies in via Necpoteris in eū culpā referre. q̄ miſeret̉ ⁊ diuidit ſedhis diuidit qui cū eo etiā in deſerto ꝑmanēt. qͥ primo ⁊ ſcd̓o die ⁊ tercio nō recedūt. Nō vult ieiunosdimittere nec vult vt deficiant in via Noligͦ deficere a diſciplina dei. neqꝫ fatigeris. Hec ambro. Cōſidera etiā vtilitatē ⁊ ꝑſimoniam menſe eoruꝫ. ⁊ voluptatem ſperne. qꝛ immica eſt ⁊ corꝑis ⁊ aīe Und̓criẜ. Nihil ita corꝑi inimicū ⁊ nociuum eſt vt voluptas. nihil em̄ ita reſcindit ⁊ ſuffodit .i. corrumpit.Et primū pedes punit. qui portauerunt nos ad pernicioſa illa ꝯuiuia. deinde manus que miniſtrantventri. ligans qꝛ talia ⁊ tanta attulerūt cibaria Multiaūt ⁊ ipſum os ꝑuerterunt. ⁊ oculos ⁊ caput. Heccriẜ. Un̄ ⁊ oratius. Sperne voluptates. nocet empta dolore voluptas. De alijs ad meditationem pertinentibꝰ patet ſupra in alia paſtione de quinqꝫ panibus ¶ Adhuc autem hic per ſeptem panes intelliguntur ſeptem penitentie partes. Primus paniseſt male vite ſolicita emendatio. Secundus vera ⁊humilis defectuuꝫ accuſatio. Tercius contra exceſſum commiſſum iugis indignatio. Quartus nonrelabendi anxia trepidatio. Quintus amplius proficiendi affectio. Sextus ſanctorum virorum imitatio Septimus ſuorum malorum ⁊ aliorum punitioIſte ſunt ſeptem ſpice pullulantes in culmo vno.Iſti ſunt ſeptem gradus in ſcala per quam in celuꝫaſcenditur ſeptem peccatorum mortalium culpa diluit̉. ſeptiformis ſpirituſſancti gratia infunditur.⁊ virtutum ſeptenarius acquiritur. Sed cum iſtispanibus erant piſciculi pauci ſaltem duo. qui ſignificant timorem ⁊ amorem qui cum iſtis panibus debent edi. Primus piſcis eſt timor penarum inferni.⁊ iſte capitur in aquis inferni. Secundus piſcis eſtamor ⁊ deſiderium eternorum. ⁊ iſte capitur in fluuio paradiſi. ⁊ dicuntur piſciculi non piſces. quiatimor eſt paruulus. eo ꝙ hominem paruulum ⁊ humilem reddat. ⁊ amor ratione ſtatus qꝛ ꝑuus eſt reſpectu amoris futuri ſeculi ¶ Inſuꝑ ſciendū ꝙ ſuntſeptem panes miſtici cuiuſlibet ſtatus .ſ. incipientium. proficientium ⁊ perfectorum de quibus dominus paſcit fideles ſcd̓m diuerſitatem ſtatuum eorūdem. Primos ſeptem panes beatus bernardus proponit clauſtralibus. qui gerunt formam incipientium. qͣꝫtum ad initium ſue conuerſionis. Primuseſt panis verbi in quo vita hominis eſt. quia nō in ſo
lo pane viuit homo. ſed in omni verbo quod egreditur ex ore dn̄i. Et vt taceamus de ꝟbo vocali quo deus aliquando locutus fuiſſe legit̉ moyſi. abrahe. ⁊ aliis. ſiue per angelos. ſiue per ſe. ſiue alio modo. ad p̄ſens dicere poſſumus. ꝙ verbum egrediet̉ ex ore deidupliciter. Uno modo immediate. quando videliꝫdeus loquit̉ per inſtinctum ad cor hominis. inſpirādo ei quid facere debeat. Hoc modo deus loquit̉ peccatoribꝰ ⁊ hominibus mundanis. inſtigando eos adpenitentiam. Alio modo loquit̉ deus per aliquem hominem .ſ. prelatum vel predicatorem vel doctorem.vel aliquem amicū. per quem quafi per reuerendarium deus verba ſua tranſmittit ad aures hominis Eſttercius modus quo deus loquit̉ hominibꝰ. precipueclauſtralibꝰ .ſ. per ſcripturam. que ad omnia recipienda ſunt ſicut verba dei. cuius inſpiratōne ſunt ſcripta ad paſcendum videlicet legentes pane vite ſpiritualis ¶ Secundus panis ẜm eundem bernar. eſtobedientia. qui bene comitat̉ primum Quid enim ꝓdeſt verba dei audire. niſi quis eis velit ⁊ ẜm ea vitāſuam dirigere ¶ Tercius panis eſt meditatio. ⁊ hicbene comitat̉ duos precedentes. Nam poſiqͣꝫ verbadei ꝯmendata ſunt cordi ⁊ eis homo ſtatuit obedire.neceſſe eſt hominem ꝯtinue meditari qualiter vitaꝫſuam ẜm dei beneplacitum diſponat ¶ Quartus panis eſt orantium lacrime. qui pamis bene adiungiturprecedenti Cum em̄ meditat̉ peccator ſuoꝝ ſarcināpn̄tis incolatus miſeriam. ⁊ vite eterne gloriā. ſuāimbecillitatē. ⁊ dei erga ſe bonitatē. in tali meditatione exardeſcit ignis deuotionis ⁊ reſoluit̉ cor in lacrimas ꝯpunctionis. ⁊ tunc recurrit ad preſidiū orationis ¶ Quintus panis eſt labor pm̄e ⁊ hic panis vtiqꝫ neceſſarius eſt incipientibꝰ etiā poſt alios premiſſos. qꝛ ẜm aug. non ſufficit mores in melius cōmutare ⁊ a malis factis recedere. niſi ⁊ de his que facta ſunt ſatiſfacias deo per penitentiam. laborem. etdolorem Sextus panis eſt iocūda vnanimitas ſocialis. ⁊ hic bene dicitur panis. quia paſcit ⁊ confortat in vita ſpūali. viuentes in ꝯgregatōe quantū adclauſtrales. etiam viuentes in ꝯmunione eccleſie qͣntum ad alios incipiētes ¶ Septimus panis eſt eucariſtia. ⁊ de hoc pane ſatis d̓r alibi in diuerſis locisProlatis ſeptem panibꝰ incipientiū. ꝯſeqn̄r deguſtandi ſunt alij ſeptem ꝓficientiū. Ubi ſciendum ꝙſicut dicit apl̓s. non eſt volentis neqꝫ currentis. ſedmiſerentis dei. oportet enim currere volentem in viaꝓfectus ſpūalis totaliter inniti diuine miſcd̓ie ⁊ debonis iam preſtitis miſcd̓ias dn̄i cum grārumactione iugiter ante mentis oculos habere. ⁊ ſic ſemꝑ admeliora poterit ꝓficere. Propter qd̓ beatus ber. oēsmiſerationes dn̄i erga ſe recogitans. reducit eas adſeptem panes quibꝰ euꝫ dominus miſericorditer reficere dignatus fuit Et nos de eiſdem panibꝰ veſci debemus. ſi in vita ſpūali ꝓficere velimus vt dicamuscum pſal. Ueniant mihi miſerationes tue ⁊ viuam.Primus panis. vel prima miſericordia ẜm bernar.eſt preſeruatio a multis peccatis. in que incidiſſet.ſi eum dei miſericordia non cuſtodiſſet. Huius panis ẜm eundem bern. tria ſunt fragmenta. Tribꝰ in-