Druckschrift 
Vita Christi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. xxxiiij.non ſoluit ſed adimpleuit

viuūt ⁊ bn̄ docent. ſicut ſcribe ⁊ phariſei faciebāt. ⁊ deiſtis dicit̉. Qui ergo ſoluerit male .ſ. viuēdo ⁊ tranſgrediēdo vnū de mādatis iſtis minimis .i. de mādatis decalogi q̄ dicunt̉ minima. qꝛ inchoāt hoīem ⁊ advitā ꝑtinēt incipiētiū. ⁊ docuerit ſic hoīes malis exēplis corrūpēdo minimus vocabit̉ in regno celoꝝ .i. ineccīa militāte. qꝛ ẜm gre. cuius vita deſpicit̉. reſtat vteius p̄dicatio ꝯtemnat̉. O quot ſunt hodie in eccl̓iatales minimi qui tn̄ ſibi vidētur valde magni. UbiAugꝰ. Cōſequēs eſt. vt qͥ minimus eſt in regnō celoꝝ qͣlis nūc eſt in eccīa. nō ītret in regnū celoꝝ. qualis tūc erit eccīa. qm̄ docēdo qd̓ ſoluit. ad eorū ſocietatē qui faciūt qd̓ docēt non ꝑtinebit. Un̄ ⁊ Criſo. Docere ⁊ nō facere. nō ſolū nihil lucri. ſꝫ ad damm plurimū ꝯfert. Grādis enī damnatio eſt ꝯponenti quideꝫſermonē ſuū. vitam vero ſuā atqꝫ oꝑa nealigēti. Alijaūt ſunt qui bn̄ viuūt ⁊ bene docēt. ⁊ tales debent eſſep̄lati eccīe. ⁊ de iſtis ſubdit̉. Qui aūt fecerit ⁊ docuerit. hic maior vocabit̉ in regno celoꝝ. qꝛ ẜm Criſo. ꝑꝟba philoſophari facile eſt. que vero ꝑ oꝑa demonſtratio generoſi cuiuſdam ⁊ magni eſt. Magni quoqꝫerūt ⁊ ſi nō adeo magni qui faciūt ⁊ nō docent. factores enī legis inſtificabunt̉ apud deū. Omīa aūt mandata deputant̉ facta qn̄ quicqͥd nō ſit ignoſcit̉. Ideoqꝫ dicere debemus dimitte nobis debita noſtra. Deinde ꝯfirmat qd̓ dixit. qꝛ intātū nō ſoluit legē. ſꝫ ſuꝑabundāter vult eā impleri. ꝙ niſi ſui eā ſuꝑabundāterimpleuerint. ⁊ iuſtitia eoꝝ ſuꝑ ſcribarū ⁊ phariſeorūqui dicūt ⁊ non faciunt ſuꝑabundauerit. et non ſolūdoceant ſed etiā faciant. qꝛ ad ſalutem non ſufficit bona doctrina niſi adſit bona vita. vel ẜm Augꝰ. niſi nōſolum illa legis minima p̄cepta impleuerint. ſed etiāiſta que ab eo addūtur. negat eis introitū regni celoꝝꝑ iuſticiā eī legis nullus ītrare potuit ī regnū celoꝝlicet iuſtitia ꝓprie ſumatur ꝓ virtute cardinali. quaredditur vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt. ſarge tamē fumit̉ hic. qꝛvt dicit Hiero. oēs ꝟtutū ſpēs vno iuſtitie noīe continētur. Et ſcd̓m hoc dicit Augꝰ. duas eſſe partes iuſtitie. ſcꝫ declinare a malo ⁊ facere bonū. qꝛ ſic iuſtitiadiſtinguit̉ ꝯtra pctm̄. Ubi ſciēdū ꝙ ſicut ſunt variadona grāꝝ dei. ita ſunt varij ſtatus ⁊ ꝯditōes hoīm. ꝓpter qd̓ his q̄ ſunt ī ſtatu maiori reſpectu minoꝝ. apte dici pōt. niſi abūdauerit iuſtitia veſtra plus qͣꝫ taliūſcꝫ minoꝝ. nō ītrabitis in regnū celoꝝ. Hic aduertendū eſt. ꝙ ſaluator p̄cepta decalogi replicat. ⁊ ad obſeruatōeꝫ eorū hoīes inducit. verū ītellectū eoꝝ declarādo ⁊ errores iud̓oꝝ circa hec excludēdo. Nā doctores iud̓oꝝ dicebāt ꝑp̄cepta decalogi negatiua. tm̄ actū exteriorē. nō motū aīmi eſſe ꝓhibitū. ⁊ qd̓ voluntas mala nō eſt pctm̄ nſi exeat in effectū. Un̄ dicebātde hoc p̄cepto. Nō occides. ꝙ ꝑ hoc ꝓhibet̉ occidēdifactū. ⁊ nō occidēdi ꝓpoſitū. ⁊ hoc ē qd̓ dicit. Audiſtis qꝛ dictū eſt antiqͥs. Nō occides .ſ. hoīem. hoc eſtſic īterp̄ tabāt̉ p̄ceptū hoc. Sꝫ hūc errorē eccludit ſaluator ꝓhibens iraſci ſine cā. Unde nō occidere hoīeꝫiniuſte manu et actu ꝑtinet ad iuſticiā legis qͥ aūt ſicocciderit. reus erit ſcd̓ꝫ legē iudicio mortis. ſeu accuſatione et damnatione in mortem. qꝛ lex punit ſcd̓m talionem. Sed ꝑfectus ſuꝑaddit ꝓhibēs ne quis ſineī iuſta iraſcat̉ fratri ī corde vl̓ ſignū ꝯmoti aī on̄dat

in voce dicens racha. q̄ vox indignantis eſt abſqꝫ certa exp̄ſſione vituperij vel blaſphemie. aut certā īmuriam ſub exp̄ſſione verbi irroget dicens. fatue. qd̓ ē magis iniuriari qͣꝫ dicere racha. Prohibet̉ gͦ primo motus ire in aīo. ſcd̓o indignatōis in ſigno. tercio vituperationis in verbo. Tribꝰ aūt generibꝰ ⁊ gradibꝰ culpe aſſignat tres gradus pene. Prima culpa eſt odiūvel ira in corde latēs. ſcd̓a eſt ira in generalē ꝯtumeliā ꝓrumpens. tercia eſt ira in ſpecialē ꝯtumeliā ꝓcedens His tribꝰ culpis debet pena diffetens eis corrn̄dens. Nā qui iraſcit̉ motu interiori vel odio fratriſuo. nō vitio vt ſit ira ꝑ vitiū. nō ꝑ zelū qͥ deliberat odium ꝯceptū implere oꝑe. ſi oportunitas adeſſet. reuserit iudicio .i. dignus accuſatōne apud deū ⁊ in foroſummi iudicis. licet nō hoīs cū devoluntate nō poſſitaccuſari corā hoīne. Qui aūt dixerit fratri ſuo rachaex indignatōe ⁊ ꝯtemptu. teus erit ꝯſilio .i. ꝯſenſu iudicij de danda in eū ſnīa ⁊ determinanda pena. qꝛ iāvenit in noticiā culpa. Qui aūt dixerit fatue. ad ꝯtēptū ꝑſone. nō ad correctōem culpe. reus erit gehē neignis ⁊ pene determinate. qꝛ ẜm glo. non modicus futor eſt. quē deus ſale ſapīe ꝯdiuit infatuatū dicere. ⁊ſalienti derogare. Moyſes gͦ ⁊ lex ſecurim poſuit adramū arboris ꝓhibens homicidiū. xp̄s vero tanqͣꝫ ſapiens agricola. euangeliū ſecurim poſuit ad radiceꝫ.ꝓhibens irā vt oēm radicē peccati de cordibꝰ noſtrisauferret. qꝛ ꝑ iracundiā etiā vſqꝫ ad homicidiū ꝑueniri p̄t. Et bene incipit ab ira. qꝛ ẜm glo. ianua oīm vitioꝝ eſt iracundia. qua clauſa virtutibꝰ intrinſecus dabit̉ requies. aꝑta ea ad oē facinus armabit̉ animus.Scd̓m hiero. ira eſt oīs malus motus ad nocendū.aut ergo ſurgit ſubito. ⁊ ſic eſt veniale. aut ex deliberatione ⁊ ꝯſenſu. ⁊ ſic eſt mortale. Conſideranduꝫ tn̄ ꝙlicet ira ſit pctm̄. non tn̄ omnis ira. Ira em̄ eſt appetitus vindicte. vindicta aūt ſi ſit iuſta non eſt pctm̄ eaꝫappetere. Eſt aūt imuſta quadrupl̓r. vel qn̄ appetit̉ pena eius quā nō meruit. vel plus qͣꝫ meruit. ſi appetat̉ordīe debito p̄termiſſo. vel qꝛ appetit̉ ꝓpter indebitūfinē. vt qn̄ appetit̉ ſolū ꝓpter vindictā non ꝓpter iuſticiā. xp̄s itaqꝫ radices inimiciciaꝝ ipſoſqꝫ fontes perquos caritas necari ſolet intercipiēs ſtudet nos mutuis nobis caritatis nexibꝰ colligare. qd̓ tn̄ heu paꝝcuramus aduertere. Unde criẜ. Et nos quidē maiores nrōs ⁊ potentiores etiā ſi iniurijs ⁊ ꝯtumelijs ꝯͣnos agant ferimus. verētes ne quid ab eis grauiuspatiamur. erga eqͣles vero vel inferiores interdū necleſi iraſcimur. intantū humanus metus timore dei p̄ponit̉. noli inquit iraſci fratri tuo ſi ne cā. Nū multohoc leuius eſt qͣꝫ ſi tu aliū feras iraſcentē tibi ſine cauſa. Cum ergo qd̓ maius eſt ꝓpter timorem hominū fetas. ꝓpter timorem dei ne minimū quidem patieris.hec criẜ. Et ſi ꝓhibet̉ ira recens multomagis inueterata. Ut d̓t aug. Si iraſci nō eſt fas fratri. aut dicereracha aut fatue. multomagis in aīmo tenere aliquidvt in odiū indignatio ꝯuertat̉ Ideo ex premiſſis concludit ꝙ volens offerre deo in altari fidei ⁊ cordis ſuiquodcunqꝫ munus .ſ. cordis. oris. operis. ſiue hoſtiāſiue elemoſinā. ſiue doctrinā. ſiue orationem. ſiue ymnum. ſiue pſalmū. ſiue aliud ſpūalium vel corꝑaliumdonoꝝ prius debet recōciliari fratti leſo ſeu offenſo ꝑ