De pactis.
interceſſit aliqd̓ extrinſecū. puta nec ſtipulatio. necinteruentus alicuiꝰ rei nec litteraꝝ ſolennitas necchirographū tunc appellat̉ nudū. ineſt em̄ illa ſolaobligatio iuris gentiū. Nam vbi eſt conſenſus ibiē obligatio iuris gētiū. vt in. l. cū amplius. in. §. isnatura debet. ff. de re iudi. ⁊ in. l. ſtichum in. §. naturales. ff. d̓ ſolū. Exempluꝫ huiꝰ pacti nudi ponitglo. multipliciter in. l. iuris gentiū in. §. igit̉. ff. eo.et inter cetera dat hic exemplū quotidianū .ſ. ꝓmiſi tibi dare decē ſine aliqua interrogatione p̄cedēti vel chirographo. glo. tn̄ nō ꝑſiſtit. nam videturvelle ꝙ illud nō ſit pactū. ſꝫ pollicitatio. nā dr̄ia ēint̓ pactū ⁊ pollicitationē. nam pactū eſt duoꝝ velpluriū. pollicitatio eſt vnius tm̄ ꝓmittentis. vt inl. pactū. ff. de polli. no. glo. in cle. romani. de iureiur. ſꝫ Bar. ſaluat ibi iſtud exemplū intelligēdo ꝙpars cui ſit ꝓmiſſio cōſenſit. nā tūc pōt dici pactuꝫcū interuenerit cōſenſus duoꝝ qd̓ notabis. Qn̄qꝫiſtud pactuꝫ eſt veſtitū. ⁊ multa ſunt veſtimēta pactoꝝ. nam qn̄qꝫ veſtit̉ veſtimento verboꝝ id eſt ſtipulatione q̄ ſit p̄cedente interrogatione ⁊ rn̄ſioneſecuta in. l. j. ⁊. v. de ver. ob. ⁊ inſti. eo. in pͥn. Qn̄qꝫveſtit̉ chirographo vt qn̄ ꝑ ſcripturā meā ꝓmiſi tibi dare. x. vl̓ qͥd ſil̓e. vt inſti. d̓ obli. lr̄arū. Qn̄qꝫ veſtit̉ cōſenſu. vt in ꝯtractibus iuris gentiū que ſolocōſenſu ꝑficiunt̉ vt emptio ⁊ venditio ⁊ ſil̓ia. l. ex hͦiure. ff. de iuſti. ⁊ iur. Qn̄qꝫ veſtit̉ interuentu rei.vt do tibi. x. vt ꝓ me aliquid facias. nam ſi donauiet tranſtuli in te iſta. x. pactū nō dicit̉ nudū. vn̄ poteſt agi. inſti. qͥ. mo. re cōtra. obli. in pͥn. ⁊ ibi ꝑ glo.vn̄ de iure ciuili fac regulā ꝙ ex nudo pacto nō poteſt agi. ſꝫ excipi pōt. qꝛ orit̉ obligatio naturalis ꝓpter cōſenſum. vt in. d. §. igit̉. fallit de iure ciuili inquibuſdā caſibꝰ. ſed de iure canonico dubitat̉. cōiter tenet̉ ꝙ det̉ actio ꝑ iſtū tex. nam vbicūqꝫ ius approbat cōuentionē ſemꝑ datur actio ⁊ ius agendiex illa cōuentione. vt in. l. legitima. ff. de pac. ſꝫ iuscanonicū approbat hͦ pactū qͣꝫtūcūqꝫ nudum. ergoex eo pōt agi maxime cū pactū qͣꝫtūcūqꝫ nudū habeat approbationē ⁊ cōcurſuꝫ iuris diuini. iuxta illud ꝓphete. Que ꝓcedūt de labijs meis nō faciaꝫirrita. ⁊ de iuramento p̄allegato dicit̉ ꝙ ſimplex loquela obligat ita ꝙ cōtraueniens peccat mortalit̓.p̄terea vbicūqꝫ ius mandat aliquid fieri vel obſeruari ſemper dat̉ actio ⁊ exceptio. vt in. l. vnica. ff.de condi. ex lege. ⁊ in. l. ſtatuas. ff. de acqui. re. do.no. glo. in. c. cum liberū. de ſepul. ⁊ in. c. ſi canonici. de offi. ordi. li. vj. Sed ius canonicū mandat obſeruari iſta pacta. ergo dat̉ actio ⁊ exceptio. ⁊ hācopi. tenuerunt glo. Hoſti. Io. an. ⁊ do. An. etglo. ⁊ Archi. xij. q. ij. in. c. quicunqꝫ ſuffragio. ſedInno. in. c. nouit. de iudi. videt̉ velle ꝙ nō deturactio ſꝫ officij iudicꝭ imploratio. qd̓ dic̄ ꝓcedere etiāin iuramēto. De iuramento latius dixi in. c. cū veniſſent. d̓ inſti. Quidā vt do. Car. amplexi ſūt hūcintellectū reſtringēdo iſtū tex. vt ſolum cōpetat officij imploratio intantū vt non poſſit peti vt qͥs preciſe cogat̉ ad obſeruantiā pacti nudi. ſed ſolū vt n̄obſeruans excōicet̉. quia tex. iſte ſolū h̓ videt̉ innuere in eo ꝙ dicit aut pacta obtineant firmitateꝫaut cōtraueniēs excōicet̉. ⁊ ſic p̄ciſe nō diſponit vt
quis cogat̉ p̄ciſe ad obſeruātiā pacti. mihi nō placet hec reſtrictio. pͥmo qꝛ licet iſta ꝓpoſita fuerintfacta alternatiue tamen cōciliū rn̄det ſimplicit̓ pacta cuſtodiant̉. ⁊ ſic nō videt̉ ſe reſtrinxiſſe vt cōditionaliter ⁊ alternatiue fieret coactio. ar. in. c. nonne. d̓ p̄ſump. ⁊ eoꝝ q̄ dixi. sͣ. c. ꝓxi. Itē adduco tex.jͣ. eo. qualiter. vbi ſimpliciter dicit̉ ſtudioſe agēdūeſt vt ea que ꝓmittunt̉ opere compleant̉. pondedera iſtud verbū ſtudioſe. ⁊ illud verbū opere cōpleant̉. non ergo debet eſſe iudex contentus ſolaexcōicatōne. Cal. tamen non ita reſtringendo tex.dicit ꝙ cōpetit officij imploratio. ⁊ nō actō. qꝛ actiones ſunt ꝓdite a iure ciuili. l. ij. ff. d̓ ori. iur̄. no. Inno. in. c. que in eccleſiaꝝ. de conſti. cū ergo ius ciuile nō det actōnē ex nudo pacto. gͦ nec d̓ iure canonico. hͦ ar. videt̉ ꝑſuaſiuū. ⁊ ꝓceſſiſſet olim. ſed cūhodie ſint regule quas p̄miſi dicendū eſt ꝙ cū iuscanonicū approbet illud factū ⁊ mandet obſeruariillud pactū debet cōpetere ius agēdi qꝛ iſta regula iuris ciuilis tacite approbat̉ a iure canonico exqͥnon reperit̉ reprobata. vt in. c. j. de no. ope. nun.ſed in effectu non refert an detur actio ſeu cōditioex lege vel officij imploratio dūmodo cōcludamꝰiudicē eccleſiaſticū poſſe etiam laicū p̄ciſe cōpelleread obſeruantiā pacti. ⁊ hoc teneas ⁊ notabis p̄diAbbas.cta.Breue eſt vel per aliaUotlens. verba poteſt ſic ſūmari. Conuentio inualida ꝑ conſenſum ſuꝑioris validat̉. ⁊ fuit forte exordiū cōfirmatōis qͦrūdāpactoꝝ. No. pͥmo ibi in cōuentōnibꝰ. ꝙ conuentioidē ē qd̓ pactū. al̓s nō faceret iſte tex. ad rubricamScd̓o no. ꝙ aſſenſus qn̄qꝫ capit̉ ꝓ aucͣte ſeu cōfirmatione. ⁊ cape hāc regulā ꝙ vbicūqꝫ aſſenſusexigit̉ a ſuꝑiore in actu ꝑtinente ad ſubditos tuncaſſenſus ibi ſumit̉ ꝓ aucͣte. q̄ quidē aucͣtas pōt appellari aſſenſus. qꝛ aucͣtas ꝓprie ē aſſenſus auctorizabilis cōpetens alicui rōe officij publici. vt no.glo. ⁊ Inno. in. c. j. d̓ re. ec. nō alie. li. vj. plene no.in. c. cū ꝯſuetudinis. d̓ ꝯſue. ¶ No. ibi rat: habitionē. ꝙ in cōfirmatōne fiēda ꝑ ſuꝑiorē nō ē neceſſe ꝙſuꝑior dicat cōfirmamꝰ. ſꝫ ſatis ē ꝙ dicat ratificamᵍvl̓ ꝟba ſil̓ia. nō em̄ refert qͥd ex eqͥpollētibꝰ fiat. vt īc. lꝫ ex qͣdā. de teſti. Et ex hͦ tex. quē bn̄ no. colligoarg. ꝙ qn̄ ſuꝑior interponit aucͣtē alicui actui. puta venditioni rerū eccl̓iaſticaꝝ nō ē neceſſe ꝙ dicataucͣtē nr̄am impartimur. ſꝫ ſatis ē ꝙ appareat d̓ cōſenſu ſuo. nā intelligit̉ ꝯſenſus p̄ſtitꝰ ẜm ſubiectaꝫmateriaꝫ. vt h̓ vbi ratihabitio ponit̉ ꝓ cōfirmatōeAudio tn̄ ꝙ Bal. tenet oppoſitū ꝙ dꝫ dicere iſta ꝟba aucͣtē nr̄am impartimur ⁊cͣ. ⁊ allegat dictū Inno. in. c. cū ꝯſuetudinis. p̄alle. ſꝫ ꝓfecto Inno. hͦ n̄dicit ſi bn̄ pōderet̉. ⁊ facit ꝙ nō ſit neceſſe. c. in venditionibꝰ. xvij. q. iiij. ⁊. c. placuit. xij. q. ij. ¶ No.vltimo ibi ꝓ ſecuritate ꝑtrū bonū argumētū ꝙ tūcqͥs dicit̉ ſecurus ī aliquo facto qn̄ nō timet aliquaꝫiuris exceptionē. ⁊ facit hͦ ẜm do. An. ꝙ ſiquis promiſit facere aliquē ſecurū ī aliqua re debet ita ip̄aꝫrem diſponere vt nihil de iure poſſit ſibi obijci.ita ꝙ poſſit ſentire leſionem.