De tranſac.

nec poteſt ſine pena ſe occidere vel vulnerare velalterius occiſioni ſe exponere. vt ī. c. n̄ licet. xxjq. iiij. ⁊ in. l. nō tm̄. ff. de appel. ita ⁊ fortius nō ē qͥsdn̄s aīe ſue vt ad peccatū poſſit ſe obligare. nam ⁊iuramentū non obligat ad peccandū. quia nō dꝫeſſe iniquitatꝭ vinculū. vt ī. c. quāto. ⁊ in. c. ſi verode iureiur. qd̓ ꝓcedit etiā ſi obligaret ſe ad peccatūveniale. vt ꝓbat̉ in. c. ij. de pac. li. vj. Tertia regula ē ꝙ pactu turpe vel rei turpis nō eſt obligatoriūet dicit̉ pactū turpe qn̄ cōtinet in ſe turpitudinemlicet res ſuꝑ qua interponit̉ nō ſit turpis. vt ſi pro.mitto tibi dare. x. vt mihi cōferas eccl̓iaꝫ. ⁊ om̄e pactum ꝯtra ius ē turpe. vt in. c. faciat homo. xxij. q.ij. ⁊ in. l. filius. ff. d̓ ꝯdi. inſti. pactū vero rei turpiseſt qn̄ interponit̉ ſuꝑ re turpi. vt ſi ex pacto capiox. vt hoīem interficia. Quarta ⁊ vltima regula ē ꝙpactū impoſſibile de iure vel de facto nō obligat.qꝛ impoſſibiliū nulla eſt obligatio. vt in regula nemo pōt. de re. iur̄. li. vj. Et ideo dicimus ꝙ p̄ceptūſuꝑioris nō obligat ad impoſſibile. vt in. l. fi. ff. queſen. ſine ap. reſcin. ⁊. xix. di. in memoriā. Et ex hocet ex tex. no. ꝙ illud dicimur poſſe qd̓ de iure ⁊ defacto poſſumus. qd̓ aūt nō eſt poſſibile de iure reputat̉ impoſſibile. vt in. d. c. faciat homo. Pone exemplū ꝓmitto tibi dare rem ſacraꝫ. hoc .n. de iurenon eſt poſſibile. vt in. l. inter ſtipulantē. §. ſacramff. de ver. obli. Idē ſi eſt impoſſibile d̓ facto. vt ſi ꝓmitto celū digito tangere vl̓ qͥd ſimile. Eſt tn̄ interhͨ dr̄ia. nam ſi pactio impoſſibilis ē de iure ⁊ de facto vel de iure tm̄ non obligat. ſi aūt eſt impoſſibil̓de facto tm̄. aut illa īpoſſibilitas ē ꝑpetua. ⁊ nō obligat. vt in inſti. de inuti. ſtipu. §. j. Aut ē impoſſibilis ad tp̄s. ⁊ tunc obligat vt ſi ꝓmitto tibi dare mille ⁊ impoſſibile eſt mihi tibi nunc ea tradere ſumnihilominus tibi obligatus. quia hͦ non eſt impoſſibile ẜm naturā ⁊ potius dicit̉ incōmoditas qͣꝫ impoſſibilitas. vt. l. cōtinuus. ff. de ver. obli. ¶ Ultimo no. ibi oīs pactio oīſqꝫ ꝯuentio. differentiā eēiuter pactum ⁊ cōuentionem. nam pactio ē ſpecialis. cōuentio eſt generalis. nam generaliter poteſtdici cōuentio qn̄ hoīes in aliquā ſnīaꝫ ꝯueniūt qͣlecunqꝫ ſit illud ſuꝑ quo ꝯueniunt. vt in. l. j. §. ij. ⁊ inl. cōuentionū. ff. de pac. ¶ Op. ꝯͣ tex. ⁊ p̄dicta d̓. c.debitores. de iureiurā. vbi valet iuramentū d̓ vſuris ſoluendis. ⁊ tn̄ interponit̉ ſuꝑ re turpi. So. pactū nō valet ſine iuramēto exqͦ turpiter qͥs recipitſponſionē. vt in. d. c. debitores. Sed an valeat iuramentum. diſtingue ꝙ aut continet turpitudinēex ꝑſona vtriuſqꝫ recipientis .ſ. ⁊ iurantis. ⁊ nō tenet. vt in. d. c. ſi diligeti. ⁊ xxij. q. ij. ꝑ totuꝫ. aut cōtinet turpitudinē ſolū exꝑte iurantis. ⁊ idem quianon poteſt quis ſe vinculare ad peccatum vel etiācontra bonos mores. vt in regula non eſt obligatorium. de re. iur̄. li. vj. aut continet turpitudinem ſolū ex parte recipientis. non aūt ex parte iurantis. ⁊ iuramentū obligat. ⁊ hͦ caſu ꝓcedit. c. debitores. ⁊ eſt rō quia iuramentū principaliter dirigitur in deū in quo nulla reperit̉ turpitudo. ergoiurans tenet̉ ad obſeruantiam. ⁊ ſeruando nonpeccat. ſed ſolutū vigore huiꝰ iuramenti pōt repe

ti ab eo qui turpiter recepit. vt in. d. c. debitores. ⁊in. c. ad audientiam. ⁊ in. c. ad aures. qd̓ me. cau.Ultimo querit̉ quidā fecit pactū creditori ſuo d̓non cedendo bonis vtrū hoc pactū ſit impoſſibilede iure. Frede. ꝯſilio. lviij. in effectu diſtinguit ꝙtalis pactō tenet niſi notoria paupertas reddat pactum illicitū. nam tunc videtur ſe obligare in effectu ad carceres quod nō poteſt. vt sͣ. dixi cum nōſit dn̄s membroꝝ ſuoꝝ. Et an iuramentum ſuperhoc interpoſitum valeat. vide qd̓ dico in. c. cum cōtingat de iureiuran.Rubrica¶ De tranſactionibus.¶ Continua hanc rubricā vt dictū fuit in p̄cedentititulo. Et ꝓ rubrice intellectu q̄ro qͥd ſit tranſactioSo. tranſactio eſt de re dubia ⁊ lite incerta pactionon gratuita. ⁊ dicitur de re dubia. quia ſi manifeſte appareret calūnia non teneret tranſactio. vt inl. in ſumma. ff. de ꝯdi. inde. dicitur de lite incerta.quia ſi fuiſſet prius iudicatum nec ſententia fuiſſetappellatione ſuſpenſa nō teneret tranſactio. vt ī. l.poſt rem iudicatam. ff. eo. dicitur non gratuita pactio. quia tranſactio fit aliquo dato vel retento. vtjͣ. eo. ſuper eo. Et dicitur tranſactio quaſi actionistranſitio. qꝛ is qui tranſigit trāſit .i. recedit ab actōne ſibi cōpetente. ⁊ ad materiā vide quod no. ī. d.c. ſuper eo.Inſtrumēta ⁊ alia iu¶ L. raptiū ꝯtraria tranſactione tolluntur. Diuiditur. namprima pars decernit. ſecunda ſupplet ibi cui. ¶ Nota ibi ſalubremꝙ tranſactio dicitur ſalubris. ⁊ ſicut cōmendatur a iure tranſactio. ſic iuriſcōſultusſeu p̄tor cōmendat eum qui execratur lites. vt ī. l.iiij. ff. d̓ alie. iudi. mu. ca. fa. hinc ē ꝙ ſi poſt tranſactōnē appareāt inſtrumēta ꝑ q̄ appareat tranſigētem fuiſſe deceptū non ꝑ hͦ inſtaurat̉ lis. lꝫ grauisſit deceptio. qꝛ magnuꝫ cōmodū ꝯſequit̉ qui a literecedit. ⁊ ē tex. no. in. l. lutius. §. fi. ad trebell̓. videbo. glo. ⁊ qd̓ ibi dixi ī. c. penl̓. de emp. ⁊ ven. ¶ Secūdo no. ibi deciſionē. ꝙ trāſactio dicit̉ deciſio cāe.equiparat̉ em̄ rei iudicate. vn̄ exceptō trāſactōniseſt exceptio litis finite. vn̄ pōt opponi ad lit. ꝯteſta.lꝫ ſit ꝑemptoria. vt no. ī. c. fi. de excep. li. vj. ¶ Tertio no. ꝙ ꝑ trāſactōnē tollūt̉ oīa iura cōpetētia trāſigentibus ſiue ſint inſtrumēta ſiue teſtes ſiue p̄ſcriptio vel quicqͥd aliud de iure cōi vel ſpeciali cōpetens. qd̓ intellige altera ꝑte volente trāſactōeꝫ implere al̓s pōt tranſigens vti iure ſuo. vt in. l. cū ꝓponas. C. de pac. ¶ No. quarto ibi nūc habitoꝝ.ꝙ pactū nouiſſimū ſeruandū eſt. rumpit em̄ p̄cedētia. vt in. l. pacta nouiſſima. C. de pac. h̓ em̄ vt colligit̉ ex littera multe cōpoſitiones p̄ceſſerāt tādē venerūt ad cōpoſitōnē. de qua in tex. ⁊ hͦ ip̄a mādat̉ſeruari. ¶ No. qͥnto ꝙ papa pōt ſupplere defectuꝫcōmiſſū in trāſactione ſiue ſit defectꝰ iuris ſiue facti. ⁊ hͦ voluit littera ibi incuria vel imperitia. ⁊ dicincuria .i. mala cura vl̓ negligētia ⁊ reſpicit factū.