Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Einzelbild herunterladen
 

Diſtinctio VII

piens vt ſupra dictū eſt manet immobile.Iusᶜ ꝟo ꝯſuetudīs pꝰ nat̉alē legē exordiūhūit: ex qͦ hoīes ꝯueniētes ī vnū ceper̄t ſil̓hītare. qd̓ ex eo tꝑe factū eē credit̉ᵍ exqͦ cayn ciuitatē edificaſſe legit̉. qd̓ cuꝫ ī diluuioꝓpt̓ hoīm raritatē fere videbat̉ extinctum:poſtea a tꝑe nemroth reparatū ſiue potiꝰīmutatū exiſtimat̉: cū ipſe ſil̓ cū alijs alioscepit opprimere: ⁊ alij ſua ībecillitate eorūditiōi ceper̄t eē ſb̓iecti. vn̄ legit̉ d̓ eo ī gen̄.Cepit nēroth eē robuſtꝰ venatorᵉ corā dn̄oid eſt hoīm oppreſſor ⁊ extictor qͦs ad turrīedificandā allexit.Usʸ aūt ꝯſtōnis cepit a iuſtificatōnibusqͣs dn̄s tradidit moiſi dicēs: Si emerisẜuū hebreum ⁊cͣ. Un̄ yſid̓. in. v. li. ethy.Oiſes ait. Degent̉ hebree primꝰ oīm diuīas leges ſacrilr̄is explicauit. Foronerex grecis primꝰ leges iudiciaqꝫ cōſtituit.Mercuriꝰ trimegiſtꝰᶠ primꝰ leges egyptijſtradidit. Salon eqͥdē primꝰ leges athenieſibꝰ edidit. Lygurgꝰ primꝰ lacedemonijsiura ex appollinis aucͣte confinxit. Nūmapompiliꝰ qͥ romulo ſucceſſit ī regno primꝰleges romāis edidit Dein̄ cū ppl̓s ſeditioſos magiſtratꝰ ferre nō poſſꝫⁱ decē viros legibꝰ ſcribēdis creauit: qͥ leges ex librꝭ ſalonis ī latinū ẜmonē trāſlatas duodecim tabul̓ expoſuer̄t. Noīa eoꝝ qͥ leges duodeUerūt aūt cim tabulaꝝ expoſuer̄thi. Apius claudiꝰ Titus: genutiusT Publius feſtiꝰ Lutius veturius.Caius iuliꝰ Aulus manliꝰ Publiꝰ ſulpitius. Publiꝰ curiatius. Tytus romuliꝰ.Spurius poſthumiꝰ. Hi decē viri leguꝫcōſcribendaꝝ cā electi ſunt. Leges āt rediagere ī librꝭ. primꝰ ꝯſul pompeiꝰ inſtituerevoluit ſꝫ n̄ ꝑſeuerauit obtrectatoꝝ metuDein̄ ceſax cepit id facere ſꝫ an̄ int̓fectꝰ eſtPaulatim atantiq̄ leges: vetuſtate atꝫ incuria aboleuer̄t. Quaꝝ ⁊ ſi iā nullꝰ ē vſusuoticia tn̄ᵇ nccͣria videt̉. Noue autē leges acōſtātino ceſare ceper̄t: ⁊ reliqͥs ſuccedētibus. erantqꝫ ꝑmixte ⁊ inordīate. Poſteatheodoſiꝰ mīor auguſtꝰ ad ſil̓itudīeꝫ gregoriani ⁊ hermogeniāi codicē factū ꝯſtōnuꝫa cōſtātini tꝑibꝰ: ſub ꝓprio cuiuſqꝫ īperatoris titulo diſpoſuit: quē a ſuo nomīe theodoſianūᶜ vocauit.Diſtinctio. viijIffert auteꝫᵇ ius nature a ꝯſuetudine ⁊ ꝯſtōne. Nā iure nat̉alioīa ſūt cōia oībꝰ. Qd̓ n̄ ſoluꝫ int̓eos ẜuatū credit̉. d̓ qͥbꝰ legiturMultitudīs credētiū erat cor vnū ⁊ anīavna ⁊cͣ. Ueꝝ etiā ex p̄cedēti tꝑe a ph̓is traditū inuenit̉. Un̄ apd̓ platōnē: illa ciuitasiuſtiſſime ordīata tradit̉. ī qͣ quiſqꝫ ꝓpriosneſcit affectꝰ. Iure gͦ ꝯſuetudīs vl̓ ꝯſtōniſhoc mneū eſt: illud vero alterius. Und̓

augꝰ: ait ſuꝑ Iohāne̓. Iute diuīs ola ſūcōmitōnis hͦ ineū: illꝰUo iure defendis vero alvillas ecc̄ie. diuīo an hūano: Diuinū ius ī ſcripturꝭ diuis hēmꝰ. hūanū in legibꝰ reguꝫ. Un̄ quiſqꝫ poſſidet qd̓poſſidet. nōne iure hūano? Nāʰ iure diuīodn̄i eſt terrā ⁊ plēitudo eiꝰ. Pauꝑes ⁊ diuites: dn̄s de vno limo fec̄. ⁊ pauꝑes ⁊ diuites vna terra ſupportāt. Iure igit̉ hūanō d̓r: hec villa mea ē: hec domꝰ mea ē: hicẜuus meꝰ eſt. Iura āt hūana iura imꝑatorū ſunt. Quare: quia ip̄a iura hūana ꝑ imperatores ⁊ reges ſeculi d̓s diſtribuit generi hūano. Itē tolle iura imꝑatoꝝ: et qͥsaudet dicere: hec villa mea ē: meꝰ ē iſte ſeruus: mea eſt hͦ domꝰ: Si aūt vt teneāturiſta ab hoībꝰ iura regū fecer̄t. vultꝭ vt reticeamꝰ leges vtˣ gaudeatꝭ. Itē relegant̉ leges vbi māifeſte p̄ceper̄t imꝑatores: eos qͥpreter eccl̓ie catholice cōionē vſurpāt ſibꝰnomē xp̄ianū: nec volūt ī pace colere pacauctorē: nihil noīe ecc̄ie audeātᵐ poſſidereSꝫ dicitꝭ: Quid nob̓ et īꝑatori? Sꝫ vt iādixi de iure hūano agit̉: Apl̓s voluit ẜuiriregibꝰ: honorari reges. ⁊ dixit. Regē veneremini. Noli gͦ dicere: qͥd mͥ ⁊ regi. Quidtibi gͦ ⁊ poſſeſſiōi? Per iura regū poſſidēt̉poſſeſſiōes. dixiſti: qͥd mͥ ⁊ regi? noli gͦ dicere: poſſeſſiōes tuas: qꝛ ipſa iura. renūciaſtihūanā qͥbꝰ poſſeſſiōes poſſide̓t̉. Dignitateⁿ ꝟo ius nat̉ale ſil̓r p̄ualet ꝯſuetudini ⁊ꝯſtōni. Quecūqꝫ enī vl̓ moribꝰ r̄cepta ſūivl̓ ſcriptꝭ ꝯp̄henſa: ſi nat̉ali iuri fu̓int adu̓ſa: vana ⁊ irrita bn̄da ſunt Un̄ augꝰ. li.ij. ꝯfeẜ. ait. Adu̓ſus nat̉ale ius nulli qͥcqͥUe ꝯtra mores hoīmſunt Flagicia: ꝓ moꝝ diuſitate ſūtvitāda: vt pactū int̓ ſegētiſ aūt ciuitatʸ ꝯſuetudīe vl̓ lege firmatū: nulla ciuisaut ꝑegrini libidīe violet̉ Turpis ē .n. oīsꝑs vniu̓ſo ſuo nō ꝯgruēs. Cuꝫ āt d̓s aliqͥdꝯtra morē aūt pactu qͦrūlibꝫ iubet fieri. etſi nūqͣꝫ ibi factū ē: tn̄ faciēdū ē. ⁊ ſi omiſſuꝫeſt inſtaurādū ē. ⁊ ſi ſtatutū n̄ exat īſtituendū ē. ſi .n. regi lꝫ in cītate cui regnat iuberealiqͥd: qd̓ neqꝫ an̄ ip̄ꝫ qͥſqͣꝫ nec ip̄e vnqͣꝫ iuſſerat: ⁊ ſi n̄ eſt ꝯͣ ſocierate cītatꝭ eiꝰ obtēꝑat̉ei:ᶠ īmo ꝯtra ſocietatē fit. ſin̄ obtꝑat̉ ei generale qͥ ppe pactū ē ſocietatꝭ hūane obtꝑre regibꝰ ſuis: qͣnto magꝭ deo regͣtori vniuſe creat̉ę ſue ad ea q̄ iuſſerat ſine dubitatōne ẜuiēduꝫ ē. Sic̄ .n. ī ptātibꝰ ſocietatꝭ hūaneʳ maior ptās mīori ad obediēduꝫ p̄ponit̉ita deꝰ oībꝰ hoībꝰ Itē nicolaꝰ pa. igmaro remēſi archiep̄o. Mala ꝯſuetudo radiſt euelleAla cōſuetudo nō minꝰ qͣꝫ pernicioſa corruptela vitāda ē. Queniſi citius radicitꝰ euellat̉: in priuilegioruꝫ