iniuſtus eſt. Sed origo huius mali: ꝙ ſocietas inter ſe homiuum:quo neceſſitudinis uinculum diſſoluitur: eſt ꝙ ab ignorantia uerI dei naſcatur. Qui enim fontem illum benignitatis ignorat: bonus eſſe nullo modo poteſt. Inde eſt ꝙ ex eo tempore: quo mul-ti dii conſecrari ab hominibꝰ coliqꝫ coeperunt: fugata eſt (ſicut poetę aīunt) iuſticia: ſic direptum eſt omne foedus: direpta ſocietasIuris humani: cum ſibi quiſqꝫ conſulere: ius in iuribus computa-re: nocere inuicem: fraudibus aggredi: dolis circūſcribere: cōmoda aliorum incommodis adaugere: non cognatis: non liberis necparentibus parcere: ad necem hominum pocula temperare: obſi-dere cum ferro uias: mari confeſtare: libidini autem quo furoreduxerit fręna laſſare: nihil deniqꝫ ſancti habere: quod cupiditas īfanda nō uiolaret. Quum hęc fierent: tum leges ſibi homines cōdiderunt pro utilitate communi: ut ſe īterim tutos ab iniuriis facerent. Sed metus legum non ſcelera comprimebat: ſed licentiamſubmouebat. Poterant enim leges delicta punire: conſcientiammunire non poterant. Itaqꝫ quę ante palam fiebant: clam fieri cōeperunt. Circuſcribi etiam iura ſiquidem ipſi pręſides legum pręmijs muneribuſqꝫ corrupti: uel in remuneratione malorum: uel ꝑnicie iuſtorum ſententias uendicabant. His accedebant diſſenſiones & bella: & mutuę deprędationes: & oppreſſis legibus ſęuiendi poteſtas licenter aſſumpta. In hoc ſtatu cuꝫ eſſent humanę res:miſertus eſt noſtri deus. Reuelauit ſe nobis: & oſtēdit: ut in ip̄oreligionem: fidem caſtitatem: miſericordiam diſceremus: legēqꝫdiuinam: quę humana cum cęleſtibus copulat: tradente ipſo dn̄oſumeremus: qua lege uniuerſi: quibus irretiti ſumus: errores cumuanis & impiis ſuperſtitionibus tollerentur. Quid enim hominI debeamus: eadem illa lex pręſcribit: quę docet: quicꝗd homi-ni pręſtiteris: deo pręſtare. Sed radix iuſticię: & omne fundamētum ęquitatis ē illud. Vnde ut ne facias ulli: quod pati nolis: ſedalterius animum de tuo metieris: ſi acerbum eſt iniuriam ferre: etqui eam fecerit uidetur iniuſtus. Tranſfer in alterius perſonā qd̓In te ſentis: & in tuam quod de altero iudicas: & intelligis tam teiniuſte facere: ſi alteri noceas: ꝗͣ ſi alterum: ſi tibi. Hęc ſi mēte uoluemus: innocentiam tenebimus: in qua iuſticia uelut in pͥmo gradu conſiſtit. Primus eſt enim non nocere proximo: ſed officere:prodeſſe. Et ſicut in rudibus agris prius ꝗ ſerere incipias: euulſis