Capitulum. xxiij. Quo tempore uanę ſuperſtitiones: quibus ſub auctoribus.Vnc qm̄ uanarū ſuꝑſtitionū originē deprehēdimus: ſuꝑeſt ut etiā tēpora colligamus: per quę fuerint illi: quoꝝ memoria colit̉. Theophilus in libro de temporibus ad Auctholicum ſcripto ait in hiſtoria ſua Tallum dicere: ꝙ Belus quem babyloni & aſſyri colūt autiquior troiano bello fuiſſe inueniaturCCC. xxij. annis: Belū aūt Saturno ęqualē fuiſſe: & utrūqꝫ unotēpore adoleuiſſe. Quod adeo uerū eſt: ut ratione ipſa colligipoſſit. Nam & Agamemnon qui geſſit bellum troicum: Iouisabnepos fuit: & Achilles Aiaxqꝫ ꝓnepotes: & Vlixes eodē gradu ꝓximus. Priamus quidem longa ſerie: ſed auctores quidamtradunt Dardanū & Iaſiū Corynthi filios fuiſſe: nō Iouis. Necenim ſi ita fuiſſet: ad uſus impudicos Ganymedē pronepotemſuū habere potuiſſꝫ. Itaqꝫ parētibus illoꝝ: quos ſupra nomīaui:ſi cōgruenter annos diuidas. numerus cōſentiet. Ab excidio autem Troianę urbis colligunt̉ anni mille quadringēti ſeptuaginta. Ex hac temporum ratione manifeſtum eſt ante annos nō amplius ꝗͣ mille octingentos natum eſſe Saturnuꝫ: qui & ſator omnium deorum fuit. Non ergo iſti glorientur ſacrorū uetuſtate:quorum & origo & ratio & tēpora deprehēſa ſunt. Reſtant adhuc aliqua quę ad arguendas religiones falſas plurimū ualeant:ſed iam finem facere libro decreui: ne modū excedat. Ea eniꝫ plenius ſunt exequenda: ut omnibus refutatis quę ueritati uidenturobſtare: ut homines qui bonoꝝ ignorātia uagant̉ incerti: ad religionem uerā poſſumus imbuere. Primus aūt ſapiētię gradꝰ eſtfalſa intelligere. Secundus uera cognoſcere. Ergo apud queꝫ hęcprima inſtitutio noſtra ꝓfecerit: qua falſa deteximus: excitabit̉ad ueri cognitionem: quia nulla eſt homini iocūdior uoluptas& erit iam ſapiētia cęleſtis diſciplinę dignus: quarę ad cogno-ſcenda cętera libens ac paratus acceſſerit.L. Coelij Lactancij firmiani diuinaꝝ inſtitutionū aduerſus gentes liber de origine erroris ad Cōſtantinū imperatorē.Ꝙ rationis obliuio: & ignorātia ſui: facit homines ingratosueri dei: qui colitur in aduerſis & in ꝓſperitate cōtēnit̉. Ca. i.