patiētia reperiri: ſi tn̄ patientia noīanda eſt: & nō ſtupor quidēinſenſibilis: ſꝫ facile eſt ferre cōtēptū. Quid ſi fiāt illa quę a Ci-cerone dicunt̉? Etenī quęro ſi ꝗs pat̓familias liberis ſuis a ſeruointerfectis: uxore occiſa: & incēſa domo: ſuppliciū de ſeruo nūqͣ acerrimū ſumpſerit: utrū is clemēs: an miſericors an inhumanus: & crudeliſſimꝰ eē uideat̉? Qd̓ ſi eiuſmōi facinoribꝰ igno-ſcere crudelitatis eſt potiꝰ ꝗͣ pietatis: nō eſt ergo uirtutis in deoad ea quę iniuſte fiūt nō cōmoueri. Nā mūdus tanꝗͣ dei domuseſt: & hoīes tanꝗͣ ſerui: ꝗbus ſi ludubrio ſit nomē eiꝰ qualis autquāta patiētia eſt: ut honoribꝰ ſuis cedat: praua & iniqua fieri uideat & nō indignet̉: qd̓ ꝓpͥū & naturale eſt: ei cui peccata nō pla-cēt: iraſci ergo rōis eſt: auferunt̉ enī delicta: & refrenat̉ licētia: ꝗdutiqꝫ iuſte ſapiēterqꝫ fit. Sed ſtoici nō uiderūt eſſe diſcrimē re-cti: & praui eſſe iram iuſtam & iniuſtā: & qꝛ medelā rei nō inueniebant: uoluerūt eam penitus excidere. Peripathetici uero nō excidēdā: ſꝫ temperādā eſſe dixerūt: ꝗbus in ſexto libro inſtitutionū ſatis reſpondimꝰ. Neſciſſe aūt philoſophos q̄ ratio eſſꝫ irę:apparet ex diffinitionibꝰ eorū quas Seneca enumerauit in librisquos de ira cōpoſuit. Ira ē inꝗt cupiditas ulciſcēdę iniurię. Alij(ut ait Poſſidoniꝰ) cupiditas puniēdi eiꝰ a quo te inique putes lęſum. Quidā ita diffinierūt. Ira eſt incitatio animi ad nocēdū exqui aūt nocuit: aut nocere uoluit. Ariſtotelis diffinitio a noſtranō multū abeſt. Ait enī irā eſſe cupiditatē doloris reſpōdendiHęc eſt ira de qua ſuperiꝰ diximꝰ: quę etiaꝫ mutis ineſt. In hoīeuero cohibēda eſt: ne aliꝗd maximū ꝓſiliat ꝑ furorē: hęc in deoeſſe non pōt: ꝙ illęſibilis eſt: in homīe aūt q fragilis eſt inuenit̉.Inurit enī lęſio dolorē: & dolor facit ultionis cupiditateꝫ. Vbieſt ergo ira aduerſus delīquētes: quę utiqꝫ nō eſt cupiditas ul-tionis: qꝛ nō ꝓcedit iniuria. Nō dico de his ꝗ aduerſus leges peccāt: ꝗbus & ſi iudex ſine crimīe iraſci pōt: fingamꝰ tn̄ eū ſedatoanimo eſſe debere: cū ſubijcit poenę nocētē ꝙ leguꝫ ſit miniſternō animi aut poteſtatis ſuę. Sic enī uolūt ꝗ iram conant̉ euellereSed de his potiſſimū dico: ꝗ ſunt noſtrę poteſtatis: ut ſerui liberi: & cōiuges: & diſcipuli: quos cū delinq̄re uidemꝰ: incitamurad cohercēduꝫ. Neceſſe eſt enī omni bono ac iuſto diſplicere q̄praua ſunt: & cui malū diſplicet: mouet̉ cū id fieri uideat. Ergoſurgimꝰ ad uindinctā nō ꝙ lęſi ſumus: ſed ut diſciplina ſeruet̉:
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten