Druckschrift 
Opera
Einzelbild herunterladen
 

patiētia reperiri: ſi tn̄ patientia noīanda eſt: & ſtupor quidēinſenſibilis: ſꝫ facile eſt ferre cōtēptū. Quid ſi fiāt illa quę a Ci-cerone dicunt̉? Etenī quęro ſi ꝗs pat̓familias liberis ſuis a ſeruointerfectis: uxore occiſa: & incēſa domo: ſuppliciū de ſeruo acerrimū ſumpſerit: utrū is clemēs: an miſericors an inhumanus: & crudeliſſimꝰ uideat̉? Qd̓ ſi eiuſmōi facinoribꝰ igno-ſcere crudelitatis eſt potiꝰ ꝗͣ pietatis: eſt ergo uirtutis in deoad ea quę iniuſte fiūt cōmoueri. mūdus tanꝗͣ dei domuseſt: & hoīes tanꝗͣ ſerui: ꝗbus ſi ludubrio ſit nomē eiꝰ qualis autquāta patiētia eſt: ut honoribꝰ ſuis cedat: praua & iniqua fieri uideat & indignet̉: qd̓ ꝓpͥū & naturale eſt: ei cui peccata pla-cēt: iraſci ergo rōis eſt: auferunt̉ enī delicta: & refrenat̉ licētia: ꝗdutiqꝫ iuſte ſapiēterqꝫ fit. Sed ſtoici uiderūt eſſe diſcrimē re-cti: & praui eſſe iram iuſtam & iniuſtā: & qꝛ medelā rei inueniebant: uoluerūt eam penitus excidere. Peripathetici uero excidēdā: ſꝫ temperādā eſſe dixerūt: ꝗbus in ſexto libro inſtitutio ſatis reſpondimꝰ. Neſciſſe aūt philoſophos ratio eſſꝫ irę:apparet ex diffinitionibꝰ eorū quas Seneca enumerauit in librisquos de ira cōpoſuit. Ira ē inꝗt cupiditas ulciſcēdę iniurię. Alij(ut ait Poſſidoniꝰ) cupiditas puniēdi eiꝰ a quo te inique putesſum. Quidā ita diffinierūt. Ira eſt incitatio animi ad nocēdū exqui aūt nocuit: aut nocere uoluit. Ariſtotelis diffinitio a noſtra multū abeſt. Ait enī irā eſſe cupiditatē doloris reſpōdendiHęc eſt ira de qua ſuperiꝰ diximꝰ: quę etiaꝫ mutis ineſt. In hoīeuero cohibēda eſt: ne aliꝗd maximū ꝓſiliat furorē: hęc in deoeſſe non pōt: illęſibilis eſt: in homīe aūt q fragilis eſt inuenit̉.Inurit enī lęſio dolorē: & dolor facit ultionis cupiditateꝫ. Vbieſt ergo ira aduerſus delīquētes: quę utiqꝫ eſt cupiditas ul-tionis: qꝛ ꝓcedit iniuria. dico de his aduerſus leges peccāt: ꝗbus & ſi iudex ſine crimīe iraſci pōt: fingamꝰ tn̄ ſedatoanimo eſſe debere: ſubijcit poenę nocētē leguꝫ ſit miniſter animi aut poteſtatis ſuę. Sic enī uolūt iram conant̉ euellereSed de his potiſſimū dico: ſunt noſtrę poteſtatis: ut ſerui liberi: & cōiuges: & diſcipuli: quos delinq̄re uidemꝰ: incitamurad cohercēduꝫ. Neceſſe eſt enī omni bono ac iuſto diſplicerepraua ſunt: & cui malū diſplicet: mouet̉ id fieri uideat. Ergoſurgimꝰ ad uindinctā lęſi ſumus: ſed ut diſciplina ſeruet̉: