Druckschrift 
Opera
Einzelbild herunterladen
 

LMqui caret eo: ad quod cohibendū uirtutis uſus adhibetur. Vbi exgo uicia non ſunt: nec uirtuti locus eſt quidem: ſicut nec uictorięquidem: aduerſarius ubi nullus eſt: ita fit ut bonum ſine malo eſſe in hac uita non poſſit. Affectus igitur quaſi ubertas animoꝝ enaturalis. Nam ſicut inſentes ager qui eſt natura foecundus exuberat: ſic animus incultus uiciis ſua ſponte inualeſcentibus uelut ſpinis obducitur. Sed cū uerus cultor acceſſerit: ſtatim cędētibus uiciis fruges uirtutis oriuntur. Deus itaqꝫ cum hominē primū finxerat mirabili ꝓuidētia īgenerauit ei prius iſtas animi cōmotiones:ut poſſit capere uirtutē: ſicut terra culturā. Poſuitqꝫ materiam uicioꝝ in affectibus: ꝟtutis ī uiciis. Quę ꝓfecto aut nulla ē: aut nulla erit: aut in uſus eſſe non poterit: ſi deſinit ea per quę uis eiꝰ autappareat: aut cōſtet. Videamus nūc iidem illi qui uicia exciduntꝗd effecerint. Quatuor illos effectus quos ex opinione honorūmaloꝝqꝫ naſci putant: quibus euulſis ſanādū eſſe animū ſapiētisexiſtimant: quoniā intelligūt & natura inſitos eſſe: & ſine his uihil moueri: nihil agi poſſe alia quędā ī eoꝝ locū uicemqꝫ ſupponunt. Pro cupiditate alias ſubſtituunt uolūtatem: quaſi uero nonmulto ſit pręſtabilius: bonū cupere ꝗͣ malum uelle. Itē pro lętitiagaudiū: pro metu cautionē. At in illo quarto īmutandi nominiseius ratio deficit. Itaqꝫ ęgritudinē penitus ideſt moeſtitiam doloremqꝫ animi abſtulerūt: quod fieri nequaꝗͣ poteſt. Quis enim poteſt non dolere: ſi patriā aut peſtilentia exhauſerit: aut hoſtis euerterit: aut tyrannus oppreſſerit? Poteſt aliquis non dolere ſi ſublatam uiderit libertatē: ſi ꝓximos: ſi amicos: ſi bonos uiros: aut exterminatos: aut crudeliſſime trucidatos: niſi cuius mens ita obſtupuerit: ut ſit ei ſenſus oīs ereptus? Quare aut omnia tollere debuerunt: aut implenda fuerant cuncta hęc & debilis diſputatio idēetiam pro ęgritudine aliquid reponendum: quoniam ſuperioribus ita ordinatis hoc conſequens erat. Vt enim pręſentibus lętamur bonis: ſic malis angimur ac dolemus. Si ergo lętitię quamuicioſam putabant nomen aliud indiderunt: ſic ęgritud ini quoniā & ipſā uicioſam putabant: aliud uocabuluꝫ tribui cōgruebat.Vnde apparet non illis rem defuiſſe: ſed uerbum: cuiꝰ indigētiaeum totū affectū qui eſt uel maximus cōtra quē natura pateretur:auferre uoluerunt. Nam illas omnium commutationes poteramcoarguere pluribus & oſtendere: aut ſermonis ornādi: augēdęqꝫ