animātes in terra: quoꝝ ꝙ liberę ſunt uolūtates: huc atqꝫ illuc uagant̉ ut libuit: et quo quāqꝫ mens duxerit eo fert̉. Nō ē igit̉ aſtrorū motꝰ uolūtariꝰ ſed neceſſariꝰ: q pręſtitutis legibꝰ officiiſqꝫdeſeruiūt: ſed cū diſputaret de curſibꝰ ſideꝝ: quos ex ip̄a reru-ac tēpoꝝ cōgruētia ītelligebat: nō eē fortuitos exiſtimauit uoluntarios eē tāqͣ nō poſſēt tā diſpoſite: tā ordinate moueri: niſi ſenſus illis ineēt officij ſui ſciēs. O ꝗͣ difficilis ē ignorātibꝰ ueritas:& qͣ facilis ſciētibꝰ. Si motꝰ inꝗt aſtrorum fortuitu nō ſūt: nihilaliud reſtat: niſi ut uolūtarii ſint: immo uero ut nō eē fortuītosmanifeſtum eſt: ita nec uolūtarios. Qūo igit̉ in cōficiēdis itineribus cōſtātiā ſuaꝫ ſeruant: nimiꝝ deꝰ uniuerſi artifex ſic illa diſpoſuit: ſic illa machinatus ē: ut ꝑ ſpacia cęli diuina & admirabilirōe decurrerēt: ad efficiēdas ſuccedētiū ſibi tempoꝝ uarietates.An Archimedes ſiculus cōcauo ęre ſimilitudinē mūdi ac figurāpotuit machinari: in quo ita ſolē: ac lunāqꝫ cōpoſuit: ut īęqualesmotus & cęleſtibus ſimiles: cōuerſionibꝰ ſinguliſqꝫ quaſi diebꝰefficerēt: & nō mō acceſſus ſolis & receſſus: uel incrementa diminutioneſqꝫ lunę ueꝝ etiā ſtellaꝝ: uel errantiū uel uagaꝝ: diſparescurſus orbis ille dū uertit̉ exhiberet: Deus ergo illa uera non po-tuit machinari & efficere: quę potuit ſolertia hominis imitatione ſimulare? Vtrum ne igitur ſtoicus ſi aſtrorum figuras in illoęre pictas effictaſqꝫ uidiſſet: ſuo illa conſilio moueri diceret: acnon potius artificis ingenio: Ineſt ergo ſideribus ratio: ad ꝑagēdos meatus ſuos apta: ſed dei eſt illa ratio: ꝗ & fecit & regit omnia: non ipſorum ſiderum quę mouentur. Nam ſi ſoleꝫ ſtare uoIuiſſet perpetuus itaqꝫ dies eſſet. Item ſi motus aſtra nō haberēt:quis dubitat ſempiternā noctem fuiſſe futuram: Sed ut diei acnoctis uices eſſent: moueri ea uoluit: & tam uarie moueri: ut nōmodo lucis ac tenebrarum mutuę uiciſſitudines fierēt: quibus laboris & ꝗetis alterna ſpacia cōſtarēt: ſed etiaꝫ frigoris & caloris& diuerſoꝝ tempoꝝ uis ac poteſtas: uel generandis uel maturandis frugibus conueniret. Quam ſolertiā diuinę ptātis in machinandis ītineribꝰ aſtroꝝ: ꝙ ph̓i non uidebāt: aīalia eſſe ſidera putauerunt: tāqͣ pedibus & ſpōte non diuina ratione procederent.Cur aūt excogitauerit illa deus: quis non intelligit: Scilicet ne ſolis lumine decedente: nimium cęca nox terris atqꝫ horrentibus tenebris ingraueſceret: noceretqꝫ uiuentibus. Itaqꝫ & cęlum ſimul