Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
242r
Einzelbild herunterladen
 

QuartusDe dona. inter vi. ⁊ vxo.

z 2

Soluto matrimonio cogit̉ virdotem reſtituere: ⁊ bona diuidereque communiter eis obuenerunt. Ignificauit. p. mulier ꝙ cū. h.quem loco viri tenebat diuortio īter eos ſolēniter celebratoª dotē ſuā illicite detinet ⁊ reddere cōtradicit: poſſeſſiones etiā que ipſisdum ſimul viuerent cuiuſcunqꝫ cōtractus titulo cōiter obuenerūt eaprorſus excluſa ſibi nititur vēdicareᵇ. Ideoqꝫ mādamꝰ quatenusſi ita ē: ⁊ nō eſt aliudᶜ quod obſiſtatipſum ad reſtitutionem dotis ⁊ diuiſionemᵈ eorū que olim cōiter habuerunt diſtri. ec. compellatis.CLemens. iij. Delegatus ad cām matrimonij ſi ferat ſententias diuortij pronunciare debet dotem reſtitui.Eprudētia veſtra miramurꝙ cū vobis cām matrimōijq̄ vertebatur īter. h. ⁊ m. ꝯmiſiſſemus terminandaꝫ: ⁊ vos ꝯſāguinitatē inter eos inuenientes ſnīamdiuortij tuliſſetis: de dote quam aviro mulier repetebatᵉ quicquā ſtatuer̄ diſtuliſtis. Quia igitur vosqui de matrimonio principalitercognouiſtis ⁊ de dote que eſt cauſa

incidensᶠ acceſſorie cognoſcer̄ valuiſtis ⁊ ſentētialiter diffinire: mādamius quatenus predictū. h. mo.pre. cogatis: ut p̄dicte. m. totā dotē ſicut canonicuꝫᵍ fuerit reſtituerenon moretur.CLemens. iij. Mulier propter adulterium aviro ſeparata perdit dotem.Lerunqꝫ: ⁊ infra. Si mulierob cāꝫ fornicationis iudicioeccleſie aut propriaⁱ voluntate a viro receſſerit: nec r̄cōciliataᵏ poſteaſit eideꝫ: doteꝫ vel dotalitiuꝫᵗ repetere nō valebitᵐ.T Nn. iij. compoſtel. archiepiſcopo ⁊ vniuerſis epiſcopis in regnolegionen̄. cōſtitutis. Cogitur mulier ex offō iudicisdōata ſibi a viro ꝓpter nuptias ꝓcōſeruatiōe illiciti mr̄imōij relaxare: ſi talis dōatō preſtet īpedimentū diſſolutiōi talis matrimōij.T ſi neceſſe ſit: ⁊ infra. Quiavero caſtra quedā: que rex legion̄. filie regis caſtel. ī dotemⁿ tradidiſſe propōitur: ita vt ſi eāº aliqͣoccaſiōe relinqueret: ipſa cederentin ius eiꝰ: īpedimentum p̄ſtare videntur huius copule diſſoluende.

.j. vna. §. cū aūt. ⁊. ff. de re iudi. nō tm̄ niſi dolo diminuerit ſuā ſubſtāriā vt in eo. §. cū aūt. ⁊ ſi ꝑuenerit ad pinguiorē fortunā totū reſtituet utibidē. sͣ. de ſol. odo ardus. ⁊ ſi maritus paciſcat̉ vt totū r̄ſtituat: tale pactū nō valet cū ſit ꝯͣ bonos mores. ff. ſol. ma. alia cā. §. i. ſi tn̄ ſoluerit repetere nō pōt. ff. de cōdile. nā ⁊ ſi maritus. Sed nūꝗd fructus reſtitui debent: qd̓ vr̄. ff. dereg. iur̄. in cōdēnatiōe ſꝫnon reſtituuntur niſi illi ꝗ ante mr̄imoniuꝫ obuenerūt: qꝛ illi ipſo iureaugēt doteꝫ: ſꝫ poſt mr̄imoniū obueniētes nonauxerūt dotē ⁊ nō reſtituunt̉ ſed fiūt mariti ꝑonera matrimonij ſuꝑportanda. ff. de iure do.dotis fructꝰ ⁊. jͣ. d̓ vſur.ſalubriter. ⁊ expēſe neceſſarie minuunt dotē ip̄oiur̄: vtiles vero non ſedpetunt̉ actione mandativel ne. ge. volūtarie expenſe ꝑmittunt̉ abradiſine leſione pͥoris ſtatus.C. de rei vxo. ac. l. vna.§. ſileat. ⁊. ff. de īpen. inre. dota. fac. l. i. ⁊. l. qd̓dr̓. ⁊ h̓ veꝝ eſt cum ſit ſeparatio quo ad fedꝰ matrimonij: ſecuſ ſi quo adthoꝝ ꝑꝑ adulterium. jͣ..e. plerūqꝫ vbi de hoc.O Primo ponit dugnificauit.licem mulieris querelaꝫ. ſcd̓o cauſe cognitnem ibi: iōqꝫ. Ab. ſi.a Celebrato. ex licita cā.sͣ. c. ꝓxi.b Uēdicare .i. retiner̄.c Non eſt aliud. putayactuꝫ vel ꝯſuetudo: qd̓reſtitui nō debeat. jͣ. eo..c. vlti. ff. ad exhiben. inhac actione. §. idem. ⁊. C. de pac. ꝯuē. l. ex morte vel ſi ꝓpter adulteriūquo ad mutuam ſeruitutem diuortiuꝫ ſit ſcm̄. jͣ. e. plerūqꝫ uel ſi ſnīa lata eſſet ſuper hoc a qua nō eſſet appellatuꝫ. ij. q. vi. diffinitiua. ff. fami.her. cuꝫ putareꝫ. vin.d Diuiſionem. hoc intelligitur de his que cōiter ēpta fuerūt de bonis ꝓprijs vxoris ⁊ viri. ⁊ h̓ ꝯſtat al̓s enim preſumuntur oīa eſſe de bonis mariti. ff. de dona. īter viꝝ ⁊ vxorē. ꝗntus mutius: ⁊. C. e. ti. ēt ⁊ ſimile ꝗcꝗd pͥlatus eccleſie acꝗrit totū ītuitu eccleſie acꝗſituꝫ vr̄: niſi appareat ꝯͣriū. xij. q. iiij. ſacerdotes: ⁊ sͣ. de pecu. cle. c. i. ⁊. ij. ar. ⁊. xij. q. i.ſint manifeſta. Bernar.prudentia Duo facit. pͥmo pōit delegatoꝝ rep̄hēſibile fctm̄Oſcd̓o illud emēdari p̄cipit ibi: qꝛ igit̉. Et ē caſus multū allegabil̓. ab. ſi.e Repetebat. ſed qua actōe agebat ml̓r ꝓ dote ſua: actōe de dote nō:qꝛ nullū fuit matrimoniū: ergo nulla dos. ff. de iure do. l. iij. ⁊ ſic agitꝯditōe ſine cā. ff. d̓ ꝯdi. ſine cā. l. vlt. C. d̓ ꝯdi. ob cau. da. l. i. qꝛ cā ſecūtanō fuit ꝑꝑ quā dos dabatur: olim recipiebat mulier dotē ānua bīa trina die hodie vero illico reſtituuntur īmobilia: mobilia vſqꝫ ad ānū. C.de rei vxo. ac. l. vna. §. cū aūt.f Incidens acceſſorie. bene dicit acceſſorie: qꝛ ſi n̄ ē mr̄imōiū. neqꝫ dos.ff. de iure do. l. iij. ⁊ ſic accidit mr̄imonio dos vn̄ ⁊ dos ꝓmiſſa ꝑ viꝫ vl̓mētū nō tenet. ff. qd̓ me. cā. ſi ml̓r. §. ſi dos. ſic̄ nec mr̄imōiū. sͣ. de ſpō.veniēs. ij. ⁊. c. cū locū ⁊. c. ꝯſultatōi. ⁊ ſic ꝗ cognouit de pͥncipali. cognoſcere dꝫ d̓ acceſſorio: vt h̓ dicit: ⁊ sͣ. de of. dele. p̄terea: ⁊. c. prudētiā. §. ſexta in fi. ⁊. c ſuſpitiōis. ff. de iuriſdi. om. iudi. l. ij. ēt ſi al̓s cognoſcere nōpoſſet: īcidenter tn̄ poſſet. C. de iudi. quotiens. ⁊. C. vbi ⁊ apud quos. lvlt. sͣ. de in īte. reſti. c. pe. ⁊ ſic cā dotis ad iudicē eccleſiaſticū ſpectat. sͣ..e. c. i. ⁊. ij. ⁊ h̓ vbi iudex eccleſiaſticus de mr̄imonio cognoſcit. Si vocōſtāte matrimonio agat ml̓r de dote: qꝛ forte maritus labit̉ facultatibꝰ vel diſſipat bōa ſua: vel qꝛ mortuuſ ē: tūc cā illa agi dꝫ corā iudice ſeculari: qꝛ mō cā dotis principalis eſt. C. de iure do. vbi: ⁊. l. ſe. ⁊. ff. de iure do. mutus. §. i. ⁊. l. quēadmodū. §. i. al̓s ꝯſtāte matrimōio dos petinpōt. C. ſi ꝯſtā. ma. dos ſoluta nō ſit. l. vna. ⁊ ſic ꝗ cognouit de pͥncipalicognoſcere dꝫ de acceſſorio ēt lata ſnīa ſuꝑ principali ut hic innuit ⁊ .sͣ..e. c. ii. ſed nūꝗd ꝓcedent iſti auctoritate pͥmi mādati: nō vr̄ qꝛ functi ſūtſemel offō ſuo ſiue bene ſiue male. sͣ. de of. dele. in lr̄is: ⁊. c. ſignificaſti.⁊. ff. de re iudi. iudex: ꝓcedent .n. ex iſto ſcd̓o mādato. eccleſia .n. fauoredotis ſuper ipſam cāꝫ delegat. qꝛ reipublice vtile ē mulieres dotes ſauas hr̄e ꝑꝑ quas nubere poſſint. ff. de iure do. l. ij. ⁊. ff. ſolu. ma. l. i. ⁊ et

tis cōmittit ẜm ꝯſuetudinē eccleſie. jͣ. e. c. pe. ſed hic petebat mulier dotē ſibi reſtitui tanꝙͣ acceſſoriū pͥncipali qōni: ⁊ ideo debuerūtpronūciare ſuper dotē. vn̄ vr̄ qd̓ auctoritate pͥmi reſcripti ꝓcedere pn̄t. ſꝫ melius eſt dicere ꝙ auctoritate iſtarum lr̄arū ꝓcedant qꝛ functi ſunt offō ſuo ſuper pͥncipali. vn̄ cum tunc nihil dixerint ſuper acceſſorio vlterius nō iudicēt:qꝛ ꝑ pͥmas lr̄as ꝓcede̓ pn̄t ſuꝑ acceſſorio.g Sicut canōicuꝫ. hoc eſt ſinihil obſiſtat qd̓ impediat: ⁊ſi totū reſtitere poſſit hīta rōne ne egeat vt dixi. sͣ. c. i. ⁊. ij.h Lerūqꝫ. iudicio eccleſie al̓s nō lꝫ: ēt ſi noͣ. eētfornicatō. sͣ. ti. ꝓx. c. porro vtibi dr̄: ⁊. c. ex lr̄is.i Propria volūtate. reſune ob hāc cām fornicatōnisal̓s nō noceret.k Nec recōciliata. ad qd̓ cōpelli nō pōt ēt pꝰ pnīam. sͣ. deꝯuer. ꝯiuga. gaudemꝰ. xxxij..q. ii. admonere. ſed ſi recōciliata fuerit poſtea illā fornicatōnē obijcer̄ non poterit: qꝛ eiremiſit h̓ ꝙ ei lꝫ ẜm euāgelicā veritatem. sͣ. de iureiurā.quē admodum. ⁊. xxxij. q. i. qd̓aūt. ⁊. c. nō erit: ⁊ qꝛ mores illius iā ꝓbauit. ff. de adult. ſivxor in fi. ⁊. xxxij. q. v. horrendus: niſi poſtea fornicet̉.l Dotalitiū .i. donatiōeꝫ ꝑꝑnuptias: ſed hec expoſitō nōvr̄ bōa: qꝛ donatō ꝑꝑ nuptias dꝫ redire ad virū ſicut dosad mulierē. jͣ. e. c. ul. in fi. ⁊ itanō poſſet pete̓ dotaliū ēt aliaſpoſt ſeparatiōem ſed pōt hocītelligi cū ml̓r lucrat̉ donatōnē vel partē ex pcō. jͣ. e. c. vl.⁊ ſic illā dōatōem quā ex pacto habuiſſet ꝑdere dꝫ. uel appellat̉ hic dotaliuꝫ res parafrenales: ad quaꝝ reſtōnē tenetur maritus. C. de pac. ꝯuē. l. ult. ⁊. l. hac lege. Nō ualebit. ſed pōe ſnīam latā eſſe quo ad thori ſeparatiōem ꝑꝑ fornicatōnē. ⁊ ſic amiſit dotē ml̓r. demū ꝓbat̉ ꝯſanguinitas inter eos: ⁊ ꝓnūciaturmr̄imōiū nullū fuiſſe īter eos: ml̓r repetit dotem tanꝙͣ nō ꝯmiſerit adulterium: q̄rit̉ an̄ poſſit repetere cū effectu: qd̓ poſſit ꝓbat̉: qꝛ ex futuro euētū pꝫ ꝙnō fuit mr̄imōiū: ⁊ ſi nō fuit mr̄imōiū: nō fuit adulterium. sͣ. de frigi. ⁊ male. fraternitatis ī fi. ⁊ ueritate māifeſta. n̄ obſtat res iudicata. jͣ. d̓ pur. uul. c..ij. ⁊. viij. di. ueritate: ⁊. ff. de ꝯdi. ſine cā. ſi fullo: ⁊. l. auunculo. ff. de re iudi..l. i. ⁊. ff. d̓ uſufru. le. l. uxori. ij. ex quo .n. nullū fuit mr̄imoniū nulla fuit dos.C. d̓ ꝯdi. ob cau. da. l. i. Itē ex noua cā tollit̉ pͥma ſnīa. sͣ. ti. ꝓx. ex lr̄is: ⁊ ar..jͣ. e. c. ꝓxi. gͦ quicquid datū fuit noīe dotis p̄t repeti: qꝛ pꝫ nullū fuiſſe adulteriū. ⁊ ſic eccleſia decepta fuit in illa ſnīa gͦ reuocari dꝫ. sͣ. d̓ frigi. ⁊ malefi. fraternitatis. Itē ꝑ ſcd̓am ſnīam tollit̉ pͥma. sͣ. de re iudi. īter monaſteriū ⁊. c.ſe. Sꝫ ꝯͣ res iudicata ꝓ v̓itate accipit̉. ff. de re iu. res iudicata: ⁊. ff. fa. her. cūputarē. ⁊ ex ſnīa ius ſcm̄ ē īter ꝑtes. sͣ. d̓ re iu. cū īter uos: ⁊. ff. de lib. agno. ſiue ī pͥn. ⁊ ſcd̓a ſnīa ꝯͣ res pͥus iudicatas: a ꝗbꝰ appellatū n̄ fuit nulla eſt. ij. q.vi. §. diffinitiua. Preterea adulteria ſicut ⁊ alia crimina ẜm ītentōnē iudicant̉ ⁊ ex corde ꝓcedūt. xv. q. vi. §. i. ⁊. xxxiiij. q. ii. in lectū. ⁊ de pe. diſ. i. ſicuttribꝰ. ff. de fur. qd̓ iniurie: ⁊. jͣ. de ſē. excō. cū uolūtate. ⁊ iniuria ex affectu mētis fit. xv. q. i. illud ꝑeque: ⁊ negari n̄ p̄t: qn ml̓r iſta ex affectu mētis iniuriaꝫface̓t ei quē ꝓ v̓o marito tenebat: ⁊ ita dolū ꝯmiſit ſine quo n̄ ꝯmiſit adulteriū. ff. ad. l. iul. de adul. l. pe. In ꝯͣriū ꝓ pͥma ꝑte allegari p̄t illud ꝗd obfuitiniuria ubi cōatus n̄ habuit effectū. sͣ. de ſpō. adoleſcens ubi de h̓. Suꝑ h̓ dicūt ꝗdā ut. t. ꝙ ml̓r iſta dotē ſiue dotalitiū ſuū r̄pete̓ p̄t. Alij dicūt ut lau. ꝙn̄ ē ulterius audiēda: lꝫ mō appareat ꝙ n̄ fue̓it mr̄imoniū: qꝛ nihilominꝰ puniri dꝫ ꝑꝑ ītētōeꝫ cū oꝑe ſubſecuto fecit .n. qd̓ potuit. sͣ. de biga. nuꝑ. ⁊. c. ulti.⁊. ff. de adul. ſi uxor. §. i. ⁊ ar. huiꝰ. c. ⁊ eoipͥo ꝙ uxor ꝯdēnata ē d̓ adulterio:uir dꝫ hr̄e ante nuptias donatiōeꝫ ⁊ dotē in aucͣ. ut li. ma. ⁊ auie. §. ſi de adulterio. al̓s ē v̓ſi. ſub illo. §. ꝗ v̓o plurimas col. viij. ⁊ iſtud v̓ius credo. pͥncipiū .n. dꝫ ꝯſiderari in talibꝰ ⁊ n̄ exitꝰ ut ꝑ h̓ ceteris d̓linquendi audacia auferat̉. ſꝫ ſi h̓ eſſet falſum poſſet ꝯmitti in ꝓbatōne īpedimēti. pͥma opinio magis benigna apꝑet: ſꝫ n̄ ē extēdēda lnīa.ceſſe. Propter uarietatē lec. nō ſolet ſūmari ⁊ ẜm ītellec. ꝗ plꝰU mihi placet. h. intendit ut in rubro. Diuidit̉ nā pōit mandatuꝫ pͥmiſſatriplici ipſius cauſa: quaꝝ pͥma cōſiſtit in facto relique in iure. ſecunda ibi:cum caſtra. tertia ibi: ne aūt. ab. ſi.n In dotē .i. in donationē ꝑꝑ nuptias quā facit maritꝰ uxori: ꝓut fecit iſte.jͣ. c. proxi. in fi. o At ſi eā. ſub tali forma ꝓhibet̉ ꝯͣhi mr̄imoniū. ff.

niū.E ij