Liber

ſimul remanere vel ab inuicem ſeꝑari: edoceri ꝑ ſcriptū apoſtolicuꝫpoſtulaſti. Suꝑ quo taliter rn̄demꝰ ꝙ cū ſacr̄m ꝯiugij apud fideles⁊ infideles exiſtatª quēadmodū on̄Ędit apoſtolꝰ dicēs: ſi ꝗs frater īfideElem hꝫ vxorē: ⁊ hec cōſentit habitare cuꝫ eo: nō illam dimittat: ⁊ in pͥmiſſis gradibus a paganis quo adeos mr̄imonium licite ſit cōtractūꝗ ꝯſtōibusᵇ canōicis nō artant̉. ꝗdenimᶜ ad nos ẜm apoſtolū eundeꝫde his qui foris ſūt iudicar̄ in fauorem preſertiꝫ chriſtiane religionis⁊ fidei cuius perceptione ꝑ vxoresſe deſeri timētes viri pn̄t facile reuocari: fideles huiuſmodi matrimonialiter copulati libere pn̄t ⁊ licite remanereˢ ꝯiūcti: cū ꝑ ſacram̄tū baptiſmi non ſoluātur ꝯiugia ſꝫcrimīa dimittant̉ᵉ. ¶ Quia veropagani circa plures īſimul femīasaffectū diuidūt ꝯiugalē: vtrū poſtcōuerſionē oēs vel quāᶠ ex oībꝰ retinere valeāt non īmerito dubitat̉⁊ īfra. Uerū abſonuꝫᵍ hoc videtur⁊ inimicū fidei chriſtiane: cū ab initio vnaʰ coſta in vnam feminaꝫ ſitcōuerſa: ⁊ ſcriptura diuina teſteturꝙ ꝑꝑ hoc r̄linquet homo patreꝫ ⁊matrē ⁊ adherebit vxori ſue ⁊ erūtduoⁱ in carne vna: nō dixit tres velplures: ſꝫ duo: nec dixit adherebitvxoribus ſed vxori. ⁊ infra. Nec ulli vnqͣꝫ licuit īſimul plures vxoresᵏhabere niſi cui fuit diuinaⁱ r̄uelatione conceſſum. qui mos quandoqꝫinterdum etiam fas cenſet̉: ꝑ quaꝫſicut iacob a mendacioᵐ iſraelite afurtoⁿ: ⁊ ſanſon ab homicidioº: ſic⁊ patriarche ⁊ alij viri iuſti qui plures legūtur ſimul habuiſſe vxoresab adulterio excuſant̉. Sane veridica hec ſententia ꝓbat̉ etiā d̓ teſtimonio veritatis teſtātis ī euāgelioꝗcūqꝫ dimiſerit vxorē ſuā ob fornicationē ⁊ aliā duxerit mechatur.Si ergo vxore dimiſſa duci alia d̓iure nō pōt: fortiꝰ ⁊ ipſa retēta. perqd̓ euidēter apparet pluralitateꝫin vtroqꝫ ſexu cum non ad īpariaᵈiudicētur circa matrimoniū reprobandam. ¶ Qui aūt ẜm ritum ſu

um legitimā repudiauit vxorē: cūtale repudiuꝫ veritas in euāgelioᶠreprobauerit: nunquam ea viuētelicite poterit aliaꝫ ēt ad fidē chriſticōuerſus habere: niſi poſt ꝯuerſionē ipſius illa renuat cohabitare cūipſo aut etiā ſi cōſentiat: nō tamenabſqꝫ ꝯtumeliaˡ creatoris vel ut eūꝑtrahat ad mortale peccatū. ī quocaſuᵗ reſtitutionē petenti quāuis deiniuſta ſpoliatione cōſtaret reſtitutio negaret̉ʸ: qꝛ ẜm apoſtolumˣ frater aut ſoror non eſt in huiuſmodſubiectꝰ ſeruituti. Quia ſi ꝯuerſuꝫad fidem ⁊ illa ꝯuerſa ſequatur an̄qͣꝫ ꝓpter cauſas p̄dictas legitimāille ducat vxorē: eā reciꝑe cōpelleturʸ. quāuis quoqꝫ ſecundū euāgelicā veritatem qui duxerit dimiſſam mechat̉: nō tn̄ dimiſſor poteritᶻ obijcere fornicationē dimiſſe ꝓeo ꝙ nupſit alij poſt repudium niſi alias fuerit fornicata.¶ Dem liuonien̄. ep̄o ⁊ eis ꝗ cumipſo ſunt fratribus.¶ Non licet relictam fr̄is ī vxorēacciꝑe ⁊ de facto ducta ſeꝑanda eſtniſi aliter eccleſia diſpenſet.Eus qui eccleſiā ſuā: ⁊ infra.Quia diſpar eſt ritus in liuonien̄. eccleſia d̓ nouo ad fidē catholicā cōuerſoꝝ a noſtro: ꝑꝑ infirmitatem gentis eiuſdē concedimusvt matrimonijs contractis cū relictis fratrum vtant̉: ſi tamen fratribus decedentibꝰ ſine ꝓle ut ſemēꝰdefuncti iuxta legem moſaycaꝫ ſuſcitarent cum talibus contraxerūtne tales ſibi decetero poſtqͣꝫ ad fidem venerint cōpulent ꝓhibētes.Rubrica De donationibus inter inrum ⁊ vxorem: ⁊ de dote poſt diuortium reſtituendaE X cōcilio hīto apd̓ varmatiā.¶ Seꝑato licite matrimōio dosreſtituenda eſt.Ulieres cum pro aliqualicitaˢ cā a proprijs viris¶ ¶ Oaotem precipimus ſibifuerint ſeparate totamʳreddi.U Rbanus. iij. decano cātori ⁊ caitulo.

ꝑſone ꝓhibite ī lege mater: nouerca ſoror neptis amita matertera vxor patrui ⁊ vxor fratris filia ⁊ priuigna. d̓ h̓ dr̄. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as.a ¶ Exiſtat. xxvi. di. deinde: t sͣ. de ꝯſā. ⁊ affi. d̓ īfidelibus.¶ Cōſtitutōibꝰ. q̄ nō arrāt niſi illos ꝗ ſubſunt eccleſie directe bn̄ ꝯpellūt̉. jͣ.de vſur. poſt miſerabilē. ⁊. c. quāto. ⁊. jͣ. de iude. ⁊ ſi iudeos.¶ Quid enim. ij. q. i. multi. īterpoſitio eſt.d ¶ Remanere cōiuncti. sͣ. deꝯſang. de infidelibꝰ.e ¶ Dimittāt̉. xxvi. di. deīde.f ¶ Uel quā. ad iſtā qōnē n̄ rn̄dēt directe: ſed īdirecte: ſatisrn̄det̉ ꝙ pͥma ſit vxor ex eo ꝙdicit pluralitatē ī vtroqꝫ ſexureprobādā in fi. iſtius. §.¶ Abſonū. hic on̄dit ꝙ vnūtm̄ dēat hēre.h ¶ Una. sͣ. de biga. debituꝫ.i ¶ Duo. h̓ pluralis numerꝰponit̉ ad cōcluſioneꝫ maiorispluralis. arg. ꝯͣ. xxxi. q. i. ꝙ ſidormierit. qn̄qꝫ pōit̉ ad excluſionē minoris numeri: vt curdr̄ vnus nō ſtet ꝯͣ aliuꝫ. ſed inore duoꝝ ſtet oē verbū vt. sͣ.de teſti. lꝫ in fi.k ¶ Uxores. vn̄ ēt lex plura cōiugia ꝓhibet iudeis. C. d̓ iudeis nemo iudeorū in fi. ⁊. C.de inceſt. nup. l. ij. C. d̓ dona.an̄ nup. ea qͣ.t ¶ Diuina. nō ergo ſunt ſufIficiētes excuſatōes qͣs hēs. xxxij. qōe. iiij. dixit ſarra. ⁊. c. obijciuntur. ſed illud fuit an̄ legē: ⁊ talis mos fuit dinitusinſpiratus.m ¶ Mēdacio. xxij. q. ij. itemponitur.n ¶ Furto. xiiij. q. v. dixit dn̄so ¶ Homicidio. xxiij. q. v. ſi n̄lꝫ. circa fi. ⁊. q. viij. occidit.Pluralitatē. h̓ īnuit ſolutionē qōis quaſi diceret pͥmatm̄ ē vxor vt dixi. sͣ.q ¶ Nō ad imparia .i. quo admutuā ſeruitutē ⁊ debitū carnis ⁊ fidē ẜuādā. xxxij. q. i. ſi ꝗſvxorē: ⁊. q. v. p̄cepit. al̓s penefamula vxor ē. xxxiij. q. v. hecimago.r ¶ In euāgelio. dicēdo excepta cā fornicatōis vxorē nō eēdimittēdā. xxxij. q. i. dixit dn̄sin euāgelio. ⁊. q. vij. apoſtolus. ⁊. c. oēs cauſatiōes. ⁊. xxviij. q. ij. ſi īfidelis.Abſqꝫ ꝯtumelia. sͣ. c. ꝓxi.t ¶ In quo caſu. ī quolibꝫ .n.caſu pͥmiſſoꝝ triū.u ¶ Negaret̉. h̓ hēs caſū ī quodenegat̉ reſtō ꝙͣuis cōſtet deiuiuſta ſpoliatōe. aliū hēs. sͣ.eo. ſignificaſti. Itē vbi excipitur de alia ſpoliatōe. sͣ. de ordi. cog. ſuꝑ ſpoliatꝭē vbtimet̉ de ſeuitia viri. xxxiij. q..ij. ſiue de cōiugij. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. ex trāſmiſſa. ⁊. ca. lr̄asvbi de h̓. ⁊. xxxij. q. i. d̓ bn̄dcd̓.x ¶ Apoſtolū. xxviij. q. i. ſi infideles.y ¶ Cōpellet̉. ex hoc vr̄ ꝙ ꝯtumelia creatoris nō ſoluit ius mr̄imōij ipſo iureal̓s ſi ſolutū fuiſſet ius mr̄imōij nō cōpelleret̉ eā reciꝑe. Io. dixit ꝙ ipſo iureſolutum eſt mr̄imōium cōtumelia creatoris ea nolēte viro cohabitar̄: vt. sͣ..e. c. ꝓxi. lꝫ mr̄imōiū ſit ſolutū: tn̄ reſtituit̉ qͣſi iure poſtliminij. ar. xxxiij. q. ij.cū ꝑ bellicā. ſicut heretico reuerſo reſtituūt̉ alia bona. C. de her. auc̄. d̓ neſtorianis: ⁊ lꝫ nō ſit mr̄imoniū īter hos: tn̄ eā recipere cōpellit̉ ex ꝯn̄tia priorismr̄imonij in fauorē fidei. Alij dicūt ꝙ mr̄imoniū ipſo iure non ſoluitur: ſedius mr̄imōij ſoluit̉ .i. ius petēdi debitū: ⁊ hoc ſatis vr̄ dicere lr̄a. sͣ. eo. proxi.ibi ꝯtumelia creatoris ſoluit ius mr̄imōij: ⁊ tūc primo vere ſoluit̉ matrimoniū qn̄ ꝯͣhit cum ſcd̓a ⁊ nō an̄. qꝛ ſi eſſet ex toto ſolutum: nō cōpelleret̉ eā recipere. Et eſt ar. ad hoc qd̓ dicit in fi. ꝙ poteſt ei obijcere fornicationē: qꝛ ſi ex

toto ⁊ oīo ſolutū eēt mr̄imōiū nō poſſet ei obijcere fornicatōeꝫ precedētē. sͣ. de iureiur. quēadmodū. Sed nunquid ēt poſſet intrare religioneꝫea inuita an̄qͣ ꝯͣhat cū alia. dico ꝙ ſic. cū iudicio eccleſie fuit a viro ſeparata. ar. sͣ. d̓ ꝯuer. ꝯiug. c. vlt. in fi.z ¶ Poterit obijcere: qꝛ intelligit̉ legitime ꝯͣxiſſe. q̄ auctoritate legis ꝯͣxit. xiij. q. iiij. qui peccat⁊ ar. sͣ. de frigi. fraternitatis. circa fi. ⁊. ff. de acquiren. poſ. iuſte poſſidet. Sed illud q̄ritur qͣliter poſſet ei obijcer̄ fornicationē an̄ baptiſmuꝫcōmiſſum cū oē peccatū⁊ ſequella peccati in baptiſmo deleat̉. xxvi. diſdeinde. xxxij. q. i. qd̓ aūtcum dona baptiſmi ſintſine omni luctu. de ꝯſe.diſt. iiij. c. ij. ⁊. c. ſine penitentia: dicas ꝙ omnecrimē tollit̉ in baptiſmoquo ad deū ⁊ quodcūqꝫ⁊ qualitercūqꝫ ꝯͣxit antevel adulterādo ſeu fornicādo. ſed quatenus illa fornicatio reſpiciebatviꝝ nō tollit̉ ī baptiſmoqꝛ illud crimē nō taꝫ viꝝꝙͣ vxorem commaculat.xxxij. q. i. in coniugio ⁊ſic ius qd̓ cōpetebat viro ex ſola fornicatōne remanet ei ſaluuꝫ. ⁊ ſic pͥtexcipere ꝯͣ illā: ſic etiamꝑ penitentiam tollit̉ crimen qd̓ mulier ꝯͣxit fornicando quo ad deum: ⁊tn̄ pꝰ quātācūqꝫ pnīampōt maritus illā accuſare. xxxiiij. q. i. admonerenec eam ēt recipere compellitur poſt pnīaꝫ. sͣ. decōuer. cōiug. gaudemꝰiniquū .n. eſſet ꝙ baptiſmus tolleret bn̄ficiū alicui cōpetēs ſicut in libertate delictū .n. qd̓ commiſit ꝗs in ſe per libertatem tollit̉: ſed delictumqd̓ cōmiſit in alio nō tollitur. ff. de his qui no. infa. l. pe. ⁊. l. athletas. §.pomponius: uel exponeqd̓ dr̄: niſi al̓s fuerit fornicata .ſ. al̓s. i. in alio tēpore poſt baptiſmū: ſedpotius verius eſt. Ioā.Odiſpenſatiōeꝫ eccl̓ieius qui. Ponitcū nouiter ꝯuerſis ad fidē: ut utāt̉ mr̄imonio cūrelicta fratꝝ ꝯͣcto ẜm legē moſaycā. ul̓ ſūma al̓rſic ut in rubro. ab. ſi.⁊ ¶ Cōcedimus. ꝑꝑ noutatē fidei diſpenſat̉ circagradus ꝓhibitos. ſic. xxxv. q. iij. quedaꝫ. ⁊. c. qd̓ſcripſi. sͣ. d̓ ꝯſang. ⁊ affi.de īfidelibꝰ ſi. sͣ. ꝗ fi. ſūtlegi. c. vlt. ſed poſt fidē receptā ꝯͣhere nō debēt: ut dicit in fi.ꝯ ¶ Ut ſemē defuncti. hac de cā tm̄ olī cōceſſum fuit: ut frater uxorē fr̄isſumeret in vxorē. viij. q. i. olī alias non.Rubrica de dona. īter ui. ⁊ nxo. Qꝛ diuortio facto dos repeti ſolet ⁊ cōtēdit̉ plerūqꝫ de dote fcā ꝯſtāte mr̄imonio: ⁊ iō ſubijcit̉ iſta Ru. in qͣ tratā d̓ dōatōe ſcā īter uiꝝ ⁊ uxorē ꝙͣ de dote pꝰ diuortiū r̄ſtituēda. ab.Ulieres. licita. puta ꝯſanguinitatis uel alia legitia ⁊ ignorāter ꝯͣxerint. tūc reſtitui dꝫ ꝗcꝗd alter ab altero hūit. sͣ. d̓ cōiug. ſer. ꝓpoſuit qꝛ nullū fuit mr̄imoniū al̓s ſi ſciēter ꝯͣxiſſētLIꝑdere dēnt ꝗcꝗd alter alteri dederit ⁊ fiſco applicat̉: niſi errore aut mīori etate excuſent̉. C. de inceſt. nup. ꝗ ꝯͣ. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ⁊ ſi neceſſe. ubi de hoc.ꝝ ¶ Totam. ſi totā reddere pōt al̓s īquātū facere pōt. C. de rei uxo. act.