Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
221r
Einzelbild herunterladen
 

De ſponſalibus ⁊ matrimonijs.Quartus

pugnabili bellatoruꝫª ꝗbꝰ reſiſterevaleat aſcēdentibꝰ ex aduerſo: adarchidiaconos decāos plebāos pͥpoſitos cantores ⁊ alios clericos ꝑſonatꝰ habentes: necnō p̄ſbyterosniſi ab hisᶜ infra ſpaciūᵇ preſcriptuꝫd̓ſtiterīt: hoc extēdiᵉ volumꝰ ⁊ mādamus ⁊ appellatiōe poſtpoſita firmiter obſeruari. Incipit Liber Quartus.Rubrica de ſpōſalibꝰ ⁊ mr̄imonijs.G Xconcilio triburienſi. Matrimonium conſenſu contrahitur nec inualidat̉ ſi cōſuetudoatrie non ſerueturEfrancia ꝗdam nobilēmulierē d̓ ſaxōia legeᶠ ſaxonum duxit in vxoremveꝝ qꝛ nō hiſdē vtūturlegibꝰᵍ ſaxones ⁊ frācigene: cauſatus ē ꝙ eā n̄ ſua .i. francorūᵖ lege deſpōſauerat: dimiſſaqꝫⁱ illa aliā ſuꝑduxit. Diffiniuit ſuꝑ h̓ ſcā ſynodus vt ille trāſgreſſor euāgeliceᵏ legis ſubijciat̉ pnīe: ⁊ a ſcd̓a coniugeparet̉ ⁊ ad priorē redire cogaturNno. iij. exon̄. ep̄o. Spōſalia d̓ futuro diſſoluunt̉ ſiſpōſi ſe diſſoluūt: et ſi fuerīt iurata.Reterea hi q d̓ mr̄imōio cōtrahēdo pure ⁊ ſine oī conditiōeˡ fidē dederūt: cōmonēdi ſunt ⁊mōis oībꝰ īducēdiᵐ vt p̄ſtitaꝫ fidēobẜuēt. Si āt ſe adinuicē admitter̄ noluerītⁿ: ne forte d̓teriꝰº īde cōtigat vt talē .ſ. ducat quā odioᵖ hꝫ:vr̄ ꝙ ad īſtar eorū ꝗ ſocietatēq īter

poſitiōeʳ fidei ꝯtrahūt ⁊ poſtea eādē ſibi remittūt hoc poſſit in patiētia tollerariˢ. Ugenius papa. Si maior ſeptēnio duxit ī vxorem minorē ſeptēnio: ⁊ eaꝫ traduxit ad domū: orit̉ ex tali ꝯtractu publice honeſtatis iuſticia.Uuenis qui puellaꝫ nōdū ſeptēnē duxit: quāuis etas repugnaret: ex hūana tn̄ fragilitate forſantētauit qd̓ cōplere non potuit. Quia igit̉ ī his q̄ dubiaʳ ſunt qd̓certiꝰ eſtimamꝰ tenere debemꝰ: tūꝑꝑ honeſtateꝫ eccleſie: qꝛ ip̄a ꝯiūxᵛipſius fuiſſe dr̄: tū ꝑꝑ p̄dictā dubitationeꝫ: mandamꝰ qͣtenꝰ cōſobrināipſius puelle quam poſtmodū duxit diuidasˣ ab eodem.A lex. iij. papien̄. ep̄o. Ex ſponſalibus cōtractis cū cōſanguinea oritur publice honeſtatis iuſticia.D audientiam noſtri apoſtoKlatus peruenit ꝙ cuꝫ. H. papien̄. ciuis filiam ſuam cuidam filiorum. l. vellet dare ī vxorem: iurauit ꝙ ſi illeʸ habere eam caſu aliquoīterueuiente non poſſet: alteri filioquem de alia vxore genuerat eandem matrimonio cōpularet. Contractis aūt a filio pͥore ſpōſalibꝰ ꝗdaꝫ ꝯſanguinitate īter eos eē iuramētis īterpoſitis firmauerunt: Iōqꝫ prefatus. H. eandem dare alteri filio nitit̉: vt iurauit. Sed qm̄ſcriptū ē ꝙ ſpōſāᶻ fratris frater habereᵉ nō pōt: mandamꝰ quatenus

ſedis: ⁊ alijs ſuperiꝰ poſitis. a Bellatoꝝ .i. p̄dicatoꝝ ꝗ pn̄t hereticis reſiſtere auctoritate diuine ſcripture: ꝗ ꝯͣ nos ſurgūt ⁊ ex aduerſoīpugnāt nos quos p̄lati eccl̓iaꝝ d̓ ſua dioceſi expellere tenent̉ ī tm̄ ꝙ ſiigētes extiterīt ab admīſtratiōe remoueāt̉. jͣ. d̓ her. excōicamꝰ ī fi.b Preſbyteros. ad oēs p̄dcās ꝑſonas pēa iſta extēdit̉ ēt ſi hmōi ꝑſonatus curā aīaꝝ nō habeat: qꝛ idē iudiciū ē d̓ ꝑſonatibꝰ curā aīaꝝ nonhn̄tibꝰ ſicuti d̓ bn̄ficijscurā aīaꝝ hn̄tibꝰ annerā. sͣ. d̓ elec. dudum. etꝙ habētes curā aīaꝝ tenent̉ pꝫ qꝛ ꝗ ad curā aīarū eligit̉ dꝫ prīo ꝓmoueri ad ordinē ſacerdotij al̓s ſit ip̄o iur̄ pͥuatꝰsͣ. d̓ pͥbe̓. extirpāde. §. ꝗvo. ⁊ ī ꝓpria ꝑſona d̓ẜuire. niſi ī duobꝰ caſibꝰut ibi dr̄. ⁊ idē iudiciuꝫd̓ ꝑſonatibꝰ ⁊ d̓ habētibus curā aīaꝝ ē habēdūvt in pͥdcā decre. dudū.⁊ sͣ. d̓ p̄ben̄. de multa.maior .n. rō ē d̓ hn̄tibuſcurā aīaꝝ ꝙͣ de ꝑſonatibus nō habētibꝰ curamaīaꝝ. Credo ꝙ nullꝰ archidiaconꝰ d̓canꝰ plebanꝰ p̄poſitꝰ cātor: ⁊ nulliꝗ hn̄t ꝑſōatꝰ ⁊ ꝗ hn̄t curā aīaꝝ poſſint audir̄ leges l̓ phyſicā p̄ter penāiſtiꝰ ꝯſtōis nulla ſcā diſtinctōe ex quo tales ſūtuiſi aliā īterpͥtatiōeꝫ ſuper hͦ viderem: qꝛ papanullā adhibuit īterp̄tationē: gͦ nec nos adhibebere d̓bemꝰ. ij. q. v. cōſuluiſti. ⁊ sͣ. d̓ trāſla. inter corꝑalia. ſuffic̄ .n. ꝙita ſcriptū ē. ut. vi. q. iijſcriptū ē ī lege. ⁊. ff. ꝗ ⁊q. ma. li. l. ꝓſpexit.c Ab his .ſ. legibusuel phyſica. de ꝗbus pͥmiſſum eſt. sͣ. Spaciuꝫ p̄ſcriptumduoꝝ mēſiuꝫ ꝯnumerādoꝝ a tꝑe publicatiōishuiꝰ ꝯſtōnis: qꝛ āte publicationē nemo tenet̉. sͣ. d̓ ꝯſti. c. ij. ex quo .n. ꝯſtitutio publite ꝓmulgata ē ⁊ publicata ꝗlibꝫ tenet̉ ad eiꝰ obẜuātiā pꝰ duos mēſes ī auc̄. vtfac. no. ꝯſti. circa pͥn. col. v. xvi. di. qd̓ dicis. sͣ. d̓ poſt. c. i. ſꝫ an̄ nō. ar. xx.xij. q. iiij. dixit ſarra. lxxxij. di. ꝓpoſuiſti: ſꝫ cū iſta ꝯſtō ſit iā diu publicata nullꝰ hꝫ excuſationē. Sꝫ nunꝗd ep̄i poſſūt tales abſoluere. credo ꝙſic. qꝛ ꝯditor huiꝰ ꝯſtōnis nō retinuit ſibi abſolutionē. ⁊ iō alijs relictavr̄. jͣ. d̓ ſen. ex. nuꝑ. jͣ. de fal. dura. ⁊ sͣ. d̓ pͥbē. de multa in fi.e Extēdi .ſ. pͥmiſſas penas d̓ ꝗbꝰ ſuꝑiꝰ ſcā ē mētio .ſ. ꝙ ſint excōicati. ⁊ī nulla cā pr̄ociniū pͥſtātes audiant̉. ⁊ ita vr̄ ꝙ iſti ſpē ꝓmotiōis amittūt niſi cū eis ꝑ ſedē apoſtolicā fuerit diſpēſatū: ſic̄ dr̄ d̓ mōachis: qꝛ lꝓnomē h̓ on̄dit oēs penas ſupradcās: ſꝫ hoc nō credo ꝙ iſti ꝑꝑ h̓ ſine dſpēſatiōe dn̄i pape ꝓmoueri nō poſſint. ⁊ ꝙ dic̄ h̓ extēdi ⁊cͣ. reſpicitqd̓ dixit. sͣ. excōitati: ⁊ ꝙ ī nulla cā eoꝝ pr̄ociniū admittat̉: qꝛ ſi h̓ voluiſſet h̓ dixiſſet d̓ iſtis qd̓ dixit d̓ illis. ar. sͣ. d̓ trāſla. īter corꝑalia. sͣ. dedeci. ad audiētiā: ⁊ pene nō ſūt ampliāde ſiue odia: ſꝫ potiꝰ reſtrīgēded̓ pe. di. i. pene. ff. d̓ li. ⁊ poſth. cū ꝗdā. ff. d̓ hr̄. īſti. l. j. §. vl. ⁊ illa clauſula: niſi forte ex miſericordia ⁊c̄. reſpicit tm̄ p̄cedētia: ⁊ nō ſubſequētia.ar. sͣ. d̓ ap. īꝗſitiōi. tutiꝰ ē dicer̄ ꝙ īcurrat oēs penas p̄dictas cū lr̄a h̓ exdicat dū dic̄ h̓ extēdi ⁊cͣ. ⁊ sͣ. dū dicit p̄dictis penis obnoxij. B.b. de ſpōſalibus. sͣ. p̄cedēti libro viſuꝫ ē d̓ actibꝰ ⁊ geſtibꝰ ſpectātibꝰad clericos merito nūc reſtat vider̄ d̓ ſpectātibꝰ ad laicos. ⁊ h̓ rubr. hꝫꝑtes. ī pͥma dic̄ d̓ ſpōſalibꝰ. in ſcd̓a d̓ mr̄imonijs. Ab. ſi.rancta Diuidit̉. pͥmo ponit caſuꝫ. ſcd̓o diffinit: ibi: diffiniuit. Ab. ſi. f Lege .i. conſuetudine.Legibus .i. conſuetudinibus.Fracoꝝ. ꝙͣ putabat eē d̓ ſubſtātia mr̄imonij. ar. xxx. q. v.i vr̄ ꝙ mr̄imoniū omiſſis ſolēnitatibꝰ nō ualeat: ſꝫ nō ē verū.al̓r. potiꝰ ad ſolēnitateſ referūt̉ q̄ tn̄ ẜuāde ſūt: ſꝫ ꝙͣuiſniū: qꝛ ſolꝰ ꝯſenſus fac̄ mr̄imoniū. xxvij. q. ij. ſufficiatliſſaqꝫ. qd̓ facer̄ n̄ d̓buit auctoritate ſua: vt. xxxiij. q. ij. ſecula-

res. xxxv. q. vj. multoꝝ. ēt ſi īpedimētū manifeſtū ſubeſſet. jͣ. de diuor. porro.k Euāgelice legis. qͣ dr̄ nullus dimittat vxorē ſuā excepta cā fornicatiōisxxxij. q. i. dixit dn̄s. jͣ. e. ex ꝑte.Reterea. Prīo iubet. ſcd̓o diffinit ibi: ſi aūt. ab. ſi.l Sine ꝯditiōe. ꝑ h̓ vr̄ ꝙ ſolui nō poſſit: qꝛ q̄ ſine ꝯditiōe ꝓmittūt̉ ſine ꝯditione ſoluunt̉. xxxij. q. vl. c. ulti. ⁊. xxij. q. iiij. īter cetera.m Inducēdi. ⁊ ēt ꝯpellēdi ſiiuraſſēt. jͣ. e. ex lr̄is. ꝑꝑ ꝑiculūiuramēti. ar. ꝯͣ. jͣ. e. reꝗſiuit. ſꝫilld̓ ſoluit̉ ibi: ſꝫ ꝯͣ vn̄. jͣ. e. c. ul.n Noluerint .i. abſolute reſtiterint.o Deteriꝰ .ſ. adulteriū cū ẜauel ꝙ eā forte īterficeret. Adio. qꝛ ꝙ ꝗs nō diligitfacile ꝯtēnit. xxx. q. ij. pn̄s clericus. ⁊. xxxi. q. ij. §. i. Ber.q Societatē. ff. ꝓ ſo. l. verū.§. vl̓. ⁊. l. actiōe. §. diximus.r Interpoſitōe fid̓i. ſiue ꝑ iuram̄tū ēt qꝛ eꝗpollēt. sͣ. d̓ fideiuſ. ꝑuēit. ⁊. xxij. q. v. iuram̄ti.g Tollerari. h̓ iō dicit: ꝗa exquo nō ē ꝓceſſū ad mr̄imoniūꝯͣria volūtate accedēte pn̄t ſe īuicē abſoluer̄ vt vr̄: qꝛ oīs reſꝑ qͣſcūqꝫ cās naſcit̉ ⁊c̄. jͣ. d̓ re.iu. oīs res. ⁊. ff. d̓ re. iu. nihiltā naturale: qꝛ ī tali caſu fid̓ pͥſtita ſiue iuramēto ſubītelligēda ē ꝯditio .ſ. ſi in eadē volūtate ꝑmāſerint. ar. sͣ. e iureiu.quēadmodū. ⁊. xxi. q. ij. ne ꝗsarbitret̉: hec fuit opi. T. dicentis ꝙ h̓ d̓cre. ꝯtinebat ius cōeHug. dicebat ⁊ bn̄ ꝙ loꝗt̉ decōparatiua ꝑmiſſiōe: ut. jͣ. quicle. vl̓ vo. c. veniēs. ꝙ ⁊ mihivr̄ ⁊ loꝗt̉ diſpēſatīe: ⁊ h̓ aꝑteindicāt iſta v̓ba h̓ poſſit ī patiētia tolerari ne d̓teriꝰ īde ꝯtīgat nā multa ꝑ patiētiā tolleramꝰ. ⁊c̄. sͣ. d̓ pͥbē. cū iā dudūal̓s d̓ iur̄ mero dn̄t ꝯpelli: vtfidc̄ ſiue iuramētū ẜuarēt d̓ h̓dr̄. jͣ. e. ex lr̄is. ij. Ber.Uuenis. Si maior ſeL ꝑtēnio cū ꝓxīa ſeptēnio īqͣ malicia ſupplet etatē ſpōſalia ꝯtrahit: ex his orit̉ iuſticiamiſceri tētauerit: ita cōiter ſūmat̉. ſꝫ ī v̓itate ſūmariū nō colligit̉ ex lr̄a vt papublice honeſtatis maxīe ſi cōtebit clariꝰ ex. jͣ. dicēdis: ſꝫ īherēdo lr̄e pōt ſic ſūmari vt ī rubro. Diuidit̉. prīonarrat ſcm̄ ⁊ caſuꝫ dubiū. ſcd̓o duplici rōne diffinit ibi: qꝛ igit̉. ab. ſi.t Dubia. ſic ergo pꝫ ꝙ ī dubijs ſꝑ certiꝰ ē tenēdū d̓ pe. di. vij. c. ij. §. item ſivbi dr̄ tene certū ⁊ dimitte īcertū. ⁊. jͣ. d̓ homi. ad audiētiā. ⁊. xiiij. di. ſic̄ ī redubia certa n̄ p̄t ferri ſnīa. xi. q. iij. graue. ⁊. xxiij. di. hūiſſe. ⁊. xxxij. q. vl. §. vl̓ti. ⁊ īſti. d̓ re. di. §. illd̓ qͦſitū: īſti. d̓ ac. §. curare. qn̄qꝫ tn̄ cū obſcura ſūt iura ꝑtium certa fert̉ ſnīa. sͣ. de fi. īſtr. īter dilectos ī fi. ſꝫ n̄ dr̄ dubia res ibi: qꝛ actornō ꝓbauit clare ⁊ ita ꝓ poſſeſſore iudicari dꝫ qͣre dic̄ ī his q̄ dubia ſūt: qꝛ ſi extoto an̄ ſeptēniū ducta fuit. ⁊ poſt. vij. ānos nō ꝯſenſit: ul̓ an̄ receſſit res nonē dubia: ſꝫ certa: qꝛ n̄ īpedit mr̄imoniū cū ꝯſanguinea ēt cū mr̄e. jͣ. ti. ꝓxi. lr̄aſacceſſit: ſi pꝰ ſeptimū annū ꝯſenſit ſpōſalia tenuerūt. ⁊ ita nō ē res dubia. jͣ. e.ſpōſuꝫ. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. ꝯtinebat̉. §. ſi v̓o. So. ſic ītellige puella iſta pꝰ. vij. annosnō ꝯſenſit vl̓ nō cōſtabat d̓ ꝯſenſu: qꝛ ſtatī receſſit ab eo: uel mortua ē: uerū tn̄qꝛ tētauit forſitā qd̓ ꝯplere nō potuit p̄ſumit̉ ꝙ erat doli capax. ſiue qꝛ malicia ſupplebat etatē quo ad ſpōſalia: ſicut ſupplet malicia quo ad mr̄imoniū. jͣ.ti. ꝓxi. d̓ illis. ⁊. c. vlt. vnd̓ ꝑꝑ hoc dubiū: qꝛ h̓ plene nō ꝯſtabat̉: tū ēt ꝑꝑ honeſtatē eccl̓ie nō p̄t hr̄e ꝯſobrinā illiꝰ. jͣ. c. ꝓx. ar. al̓s nō vr̄ ꝙ poſſet ſtare illa lr̄aſi diceremꝰ ꝙ poſt. vij. annos ꝯſenſit: ut dixit. T. qꝛ ſic nō eēt res dubia.u Coniunx .i. ſponſa.x Diuidas. ar. ꝯͣ. xxxv. q. iij. exͣordinaria. ſo. ibi exͣ naturalia eā polluit ⁊ nōmaritali affectu. h̓ v̓o tētauit in naturalibꝰ: ⁊ maritali affectu.dientiam. Prīo narrat ſcm̄. ſcd̓o d̓cidit ibi: ſꝫ qm̄. ab. ſic.Hy4 Qd̓ ſi ille: h̓ ꝯditio nulla fuit: qꝛ ex quo deſpōſat̉ vni fratꝝ aliꝰ eamhr̄e n̄ p̄t. xxvij. q. ij. ſi ꝗs vxorē. ⁊. c. ſe. niſi forte an̄ ſeptēniū ꝯͣcta eēt ſpōſaliajͣ. ti. ꝓx. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. ⁊. c. duo pueri. ceſſāte eo qd̓ dr̄. sͣ. c. ꝓx xxvij. q. ij. ſiꝗs d̓ſpōſauerit.z Spōſaꝫ fr̄is .xxvi. di. §. Ioānes. xxvij. q. ij. ſi ꝗs deſpōſauerit. ar. ꝯͣ. viij. q. i. olim. ⁊. jͣ. dec. vl. So. illud myſticū fuit ⁊ obhodie ſecus.tinuit in fratre ſine ſobole defuncte Hr̄e nō pōt. ſed vr̄ ꝙ hec rō nulla fuerit quia īter eos nullū obligatoriū