Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
228r
Einzelbild herunterladen
 

Quartus

p0De conditionibus appoſitis.

e 2 8

ſtea reuocari nō pōt. Niſi fortetali ſit ꝯditiōe collatū: ꝙ ea ceſſante debeatª reuocari. Rba. iij. Contrahens matrimoniuꝫ ſubꝯditiōe nō īprobata n̄ cōpellit̓ mr̄imoniū ꝯſumare an̄ ꝯditōis euētū.Uper eo vero qd̓ poſtulaſti:vtrū ille ꝗ in qͣndam mulierēꝯſenſit ſi paterᵇ eius ſuuꝫ preſtaretaſſenſum: ſit ad cōſumaduꝫ matrimoniū ꝯpellēdus. Rn̄demꝰ ꝙcū ꝯſenſus liber dici non poſſit ꝗ inalienoᶜ arbitrio reſeruatur: ac cōditionē ipſaꝫ cānonica nō īprobentꝰᶠinſtituta: niſi volūtas pr̄is poſtmoduꝫ ītercedat: nequaquā cogēduseſt ad matrimonium ꝯtrahenduꝫ.Nā lꝫ alexāderᵉ papa rn̄derit ꝙſpōſalia īterpoſita cōditione cōtracta: ipſa nō īpleta ſi cōſenſusᶠ de pͥſenti intercedat: vl̓ carnalis copulaſubſequat̉: diſſolui nō debēt: ſꝫ firmiter obſeruari: nequaquāᵍ eſt nr̄ediffinitioni aduerſuꝫ: cū hmōi conſenſus nō ſit de preſenti habenduslicet per verba de preſenti euidentius exprimat̉: ꝗ in alieno arbitrionō habito ſed habendo cōſiſtit.Nno. iij. mafican̄. epiſcopo.Qui ſuo honeſta cōditide ſponſalia contrahit ⁊ ante conditioniseuentum deſponſatam cognoſcit

a conditione recedit.Er tuas lr̄as ītimaſti ꝙ cuꝫ q̄dā mulier. p. noīe .n. poſtularet in viruꝫ aſſerens īter ſe mutuuꝫde p̄ſenti ꝯſenſum īterueniſſe ⁊ carnalem copulam acceſſiſſe: vir ipſequāuis cōtracta ſponſalia ⁊ carniscopulā nō negaretʰ: aſſerebat tn̄ ſeillā in vxorem ducere nō teneri: qꝛſpōſalia īter ipſos ſub hac fueruntꝯditione ꝯtracta: ſi pater eius ⁊ patruus ſpōſalibꝰ cōſentirēt: ſed ipſiquācito nouerunt: ⁊ ſpōſo cōtradixerunt ⁊ ſponſe. Uerum mulier replicabat: ꝙ lꝫ fides p̄ſtita fuerit abvtroqꝫ ſubcōditiōe pͥſcripta: n̄ tn̄ſibi fuerat a parte viri vel patruoaliqn̄ ꝯtradictū: ⁊ ante tp̄s cōtradictionis expreſſum a teſtibus ⁊ poſtdicebat īter ſe carnaleꝫ copulam acceſſiſſe: ⁊ īfra. Eōſul. t. t. r. ꝙ cuꝫliquido ꝯſtet ꝙ poſt cōtracta ſpōſalia carnalis ē inter eos copula ſubſecutaⁱ: ꝓ mr̄imonio ē p̄ſumēdūᵏ:qꝛ videt̉ a cōditiōe appoſita receſſiſſe. Nā ⁊ ſi ꝓbatū ſit ꝙ poſtquaꝫpr̄ ⁊ patruus viri cōtradixere ſponſalibꝰᶠ: idē vir mulierē illā carnalicōiūctiōe cognouerit: n̄ ē tn̄ aliquomō ꝓbatūᵐ ꝙ antequā ipſe cognouiſſet eandeꝫ pater eius ⁊ patruuscontradicere curauiſſent.

rone: puta vt illud reſtituat̉ titio ſi ꝯſul factꝰ fuerit: vel ꝯſimili ſtatī tepet oonatio vel ꝙ reſtituat̉ eidē ꝗ donauit̉ vl̓ hr̄dibꝰ ſuis donū reuocari nō pōt niſi ꝯditiōe adueniēte ſic. x. q. iij. pōtifices. ī fi. ꝗlibet .n. inrraditiōe ſue rei pōt apponere pcm̄ legibꝰ nō īprobatū. ff. de pac. ī traditiōibꝰ: ⁊. C. d̓ ꝯͣhē. emp. l. iij. in fi. ⁊ ſic donatio ſtatī tenet: lꝫ poſſit ꝑꝯditionē reſolui ſic̄ vēditio. sͣ. d̓ pig. illo vos⁊. ff. d̓ ī indiem adiec. l.ij. ſꝫ huic ītellectui ꝯͣdic̄vbuꝫ qd̓ ē ī fi. c. ea ceſſāte: vn̄ expone īterpoſita ꝯditiōe .i. mō. vel pacto. Un̄ no. dr̄iam īterdonationem ſub ꝯditione: ⁊ donationem ſubmō. Dōatio .n. ſub cōqitiōe facta nō tꝫ niſi adueniēte ꝯditiōe ſiue eaſpleta. ff. de ꝯdi. ⁊ d̓mōꝗhr̄di. §. vlt. ⁊. l. ꝗ ſubꝯditiōe ſic ⁊ vēditio. ff.de ꝯͣhen. emp. h̓ vēditioff. de leg. iij. ſi tibi legatū. ff. loca. īſulam. §. vl̓ti. ar. jͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊. ca. ꝑtuas. ⁊ de tali nō ītelligit h̓ decre. Donatioſub mō ſtatim tenet ⁊ n̄reuocat̉ ꝙͣdiu modꝰ ẜuatur mō illo nō extantepōt reuocaxi ꝓut dictūē ab initio ſi hoc dictūſit vt reuocet̉ ſi7nōẜuet̉: ut dic̄ ī fi. ⁊db̓a. q̄ ſub m⁊ d̓ tali donatiōd̓cre. iſta. Et hrōationi ꝯcor. qd̓ dic̄ ea ceſſante d̓beat reuocari ſicergo expone ꝯditiōe .i.mō vl̓ pacto. h̓ expoſitōꝓbat̉. ff. d̓ manu. teſt..l. meuia. ⁊ ſit ſic. donotibi hoc vt ſingulis annis hoc facias vel conſimile aliꝗd: ſiue vt alimēta mihi preſtes alioꝗn̄ reuocet̉ donatio. donatio ſub conditione ſitſic: dono tibi vel lego ſi hoc feceris. vn̄ v̓ſus. Scito ꝙ ut modus ē: n̄ cōditio: quia cauſa.a¶ Debeat reuocari. ſic ergo pꝫ. ꝙ lex in donatiōe dicta ẜuari dꝫ al̓sreuocat̉. C. d̓ ꝯdi. ob cau. da. dictā legē: ⁊. l. ſi vt ⁊. C. d̓ reuo. do. l. i. ⁊C. de do. q̄ ſub mo. l. i. ⁊. ij. ar. ꝯͣ. C. de reſcin. vē. ea ꝯditiōe: ſed ibi nonfuit dcm̄ ꝙ vēditio nō valeret ſi n̄ ſatiſfecerit reipublice: vn̄ ibi agit̉ tm̄ad ītereſſe vt fiat qd̓ ꝯuenerit: vt. ff. de manu. teſta. l. meuia. ⁊ ex hoc videt̉ ꝙ res tali mō donata .ſ. vt nō alienet̉ alienari non poſſit qd̓ ſi fiatreuocabit̉: ſꝫ pone cām neceſſitatis alienandi īminere: puta debitū vl̓redēptionē captiuorū nūꝗd poterit res iſta alienari vel alia que ſic tradita eſt ne alienet̉ alias reuocet̉; vr̄ ꝙ ſic. qꝛ talis ꝯditio ne liceat alienare rem meā: reprobatur a iure. ff. d̓ pac. l. pe. ⁊ caſus iſti excipiūtura iure. x. q. ij. §. hoc ius. ar. ꝯͣ exp̄ſſum eſt ꝙ alienari nō pōt ex quo ꝓhibet̉ a donatore: ī auc̄. de alie. ⁊ emphi. ꝯͣ. §. ſanctiſſimaſ. col. ix. C. d̓ re.alie. nō alie. l. vl. ⁊. C. de pac. īter emp. ⁊ ven. l. vl. T. ⁊ alij ꝗdā dicūtꝙ in tali caſu res tali mō ſine ꝯditione donata eccl̓ie ne alienent̉ benepōt alienari dūmodo alias poſſeſſiones nō hēat eccl̓ia: qm̄ ſi al̓s hēretnō poſſet alienari ꝓpter inhibitionē teſtatoris ſiue donatoris: in quocaſu dicūt ītelligēdum. d. auc̄. §. ſanctiſſimas. col. ix. qꝛ vt dicit canō ꝓcaptiuoꝝ redēptōe res eccl̓ie alienāt̉. xij. q. ij. auꝝ. Alij dicūt qd̓ veriꝰvr̄ ꝙ res tali modo donata ne alienet̉ alienari nō pōt ēt ꝓ redēptionecaptiuoꝝ ut dicit. d. auc̄. §. ſanctiſſimas: qꝛ nō inuenit̉ expreſſum ꝯͣriuꝫin eo caſu ergo illi ſtabimus: ⁊. c. aurū nō loꝗtur de talibus rebus: ſedde vaſis tantum loqui videtur. Ber.Aper eo. Qui per v̓ba de pn̄ti cū muliere ꝯͣhit ſub ꝯditiōe ſi pr̄ꝯſentiret: ſi pater ꝯſentiat ad mr̄imoniū nō ē cogēdus. h. d. vel generalius ſic ut in rubro. Cōis diuiſio. Scd̓a ibi: rn̄demꝰ. Et ibi. Primo ſoluit. Secūdo remouet obſtaculū ibi: nā licet. Ab. ſi. Si pater. ſic. jͣ. eo. c. ꝓxi. ſic ergo mr̄imoniū ꝯtrahit̉ ſub conditione: ſicut ⁊ emptio vel alij cōtractus. ff. de contrahen. emptio. h̓ venditio. nec ob. ff. de regū. iur. actus legitimi. actus .n. illi non ſunt contras ſed quaſi contractus.c Alieno arbitrio. vbi ſubſtātia ꝯͣctus ꝯfert̉ in arbitrio exp̄ſſe ꝑſonenō valet ꝯͣctus niſi ille arbitret̉. C. de ꝯͣhē. emp. ſuꝑ rebꝰ. ſed teſtm̄ ī alteriꝰ volūtate exp̄ſſe cōmiſſū nō valet: ut ſi ita dicā: inſtituo te heredē

ſi ticiꝰ volerit. ff. de here. iſti. ſi ꝗs ſemproniū: ⁊. ff. d̓ ꝯdi. ⁊ demō. nōnūꝙͣ ſicnec legatū exp̄ſſe cōmiſſū ī alterius volūtate vt ipſe det: ſed ut arbitret̉ beneff. de le. ij. l. i. ſed pone: iſte ſignificauit h̓ patri abſenti ſꝫ anteꝙͣ pr̄ cōſentiatmutat volūtatē: ⁊ dicit ꝙ nullo mō vult illā ea ſciēte ēt ſi pr̄ ꝯſentiret paterhoc ignorās ꝯſentit nūꝗd eſt mr̄imoniū īter eos. videt̉ ꝙ ſic. ff. mā. ſi mādaſſet: ⁊ sͣ. de reſcrip. ex parte: ⁊sͣ. de ꝓcu. mādato. dico ꝙ exquo pr̄ ꝯſenſit cōpelli dꝫ: ut īlā recipiat. ar. sͣ. d̓ deſpō. īpu.d̓ illis. ī fi. nō ē tn̄ mr̄imoniūinter illos: vn̄ ſi ꝯͣhat cū aliatenebit: qꝛ nō dr̄ ꝯſenſus niſiſit tꝑe quo pr̄ conſenſit: qꝛ necdr̄ hr̄e talē ptātem niſi cui cōceſſa durat. ar. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. itē eoꝝ. §. ꝙ ſi actor. qꝛvbi deeſt legitimus ꝯſenſus n̄eſt mr̄imonium. Ber. Nō īprobēt. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. i.ibi loꝗt̉ de ꝯditione īhoneſtaque tn̄ nō ē ꝯͣ ſubſtantiā mr̄imonij. jͣ. e. c. vlti. Ber.Alexāder. sͣ. e. de illis.f Cōſenſus. de pn̄ti. ſic. sͣ. e.de illis. ⁊ jͣ. c. ꝓxi.g Nequaꝙͣ. ſic h̓ fac̄ ꝯditioappoſita q̄ ſuſpēdit ꝯͣctū uſqꝫad tp̄s ꝯditōis extantis: vt dictum eſt. sͣ. e. verum.Er tuas. Cōis diuiſioSecunda pars ibi: conſultationi. Ab. ſi.h Nō negaret. ſꝫ ꝯfitebat̉ ſeillā pluries diuerſis tꝑibꝰ cōgnouiſſe poſt ſpōſalia ꝯͣcta. extali ꝯfeſſione ꝓcedit̉ ꝯͣ ip̄m: qꝛnon ꝓbauit ꝯͣdictionē āte carnalē copulam.i Subſecuta plurieſ. et diuerſis tꝑibꝰ al̓s n̄ videret̉ bn̄ ſnīatū cū ꝓbatū fuerit ꝑ teſteſ uiriꝙ pꝰ ꝯͣdictionē pr̄is eā cognouit: ſi. sͣ. d̓ fi. īſtru. cū Io. ad fi.⁊ sͣ. de ꝓba. in preſentia. ⁊ itadubia probatio non ſufficit. Preſumēdū. ſꝫ qͣre p̄ſumitur iſtū receſſiſſe a ꝯditiōe: qꝛ nō eſt p̄ſumendū aliquē receder̄ a iure ſuo. sͣ. d̓renūcia. ſuꝑ hoc. cū p̄cedēs ꝯſenſus durare ītelligat̉. ar. sͣ. d̓ bap. maiores. infi. ⁊ ex eo ꝙ pͥmo ⁊ vltīo ꝯͣdicit p̄ſumit̉ ꝙ medio tꝑe ꝯſenſit. xxviij. di. qꝛ ſuntculpe: ⁊ sͣ. d̓ cele. miſ. cū marthe. v̓. ſi tunc igit̉ ī celm. ⁊..i. iudices. in fi. ⁊p̄cedens volūtas ꝓbat̉ per ſequentē. xxxiiij. q. i. cum per bellicā. Preterea ſipendēte ꝯditiōe res tradat̉ ⁊ poſtea nō exiſtat cōditio res tradita repetit̉. ff. decōdi. inde. ſub ꝯditiōe. ff. de peri. ⁊ cōmo. rei ven. qd̓ ſi. Preterea ꝯditionalis ꝯſenſus nullus eſt ante conditionē extantē. ff. de verb. ſig. cedere diem. ſiergo nullus preceſſit ꝯſenſus ſolus coitus mr̄imonium nō facit. sͣ. ti. ꝓxi. ca.vlti. Dicas ergo ꝙ ꝯſenſus preceſſit de futuro vt patet ī fi. quāuis per verbade preſenti expreſſit. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ita carnalis copula ſubſecuta īducit mr̄imonium p̄ſumptū. sͣ. de ſpō. is qui. ⁊ sͣ. e. d̓ illis. ⁊. c. ꝓxi. ⁊ fauore mr̄imonij inducta eſt h̓ preſumptio: qꝛ per carnalem copulam ipſo facto videt̉ ꝯſenſum expͥmere de preſenti ⁊ a ꝯditione recedere: ſic per puram conditionem receditura ꝯditionali. ff. de cōtrahen. emp. ſed celſus. §. vlti. ſed ꝗd ſi ante coitum ꝓteſtet̉ ſe nolle propter hoc recedere a ꝯditione: nec illud ꝓdeſt. sͣ. de conſti. cum.m. ⁊ sͣ. de appel. ſollicitudinē. Item quid ſi dicam contraho tecū ſi te virginē inuenero; vr̄ ꝙ ſit mr̄imonium. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. xxxij. q. ij. ſolet qꝛ nectalis error dirimit mr̄imoniū. xxviij. q. ij. §. i. ſꝫ nec dirimit emptionē. ff. d̓ cōtrahē. emp. alioꝗn. §. i. Dico ꝙ talis cōditio nō impedit mr̄imoniū. Iteꝫ ꝗdſi ꝯͣho cū aliqua ſub ꝯditione: deinde cum alia pure tenet mr̄imonium. Sꝫpone ꝙ poſtea exiſtat ꝯditio: videt̉ ꝙ teneat pͥmū qꝛ ꝑinde videt̉ ac ſi a pͥncipio pure cōtraxiſſet. ff. qui po. in pig. ha. potior. ar. jͣ. de fri. fraternitatis. infi. ſed ſecus eſt in mr̄imonio: qꝛ nō trahit̉ retro vbi ab initio nō fuit: ꝙͣtum tn̄ad filios legitimādos retro trahi videt̉. jͣ. qui fi. ſint legi. tanta. Itē ꝗd ſi cōtrahit̉ mr̄imoniū ſub ꝯditiōe q̄ oīno n̄ extitura ē. videt̉ idem ac ſi pure ꝯͣxiſſetff. de ꝯdi. inde. ꝙ ſi. ⁊ ẜm hoc eſt mr̄imoniū anteꝙͣ exiſtat ꝯditio. ſed ꝙ nō eſtibi mr̄imonium ſꝫ expectat̉ euētus ꝯditiōis ⁊ tūc pͥmo erit. ⁊ ſi medio tꝑe cōtraheret cū alia teneret mr̄imoniū lꝫ videat̉ ꝙ ex futuro euētu pendeat an ſitmr̄imoniū: vt dixit Io. per decre. jͣ. de frigi. fraternitatis.l Spōſalibus. ergo ſi ꝯͣxiſſet ante carnalē copulā coitus nihil poſtea o peraret̉: qꝛ nihil eſt ibi purū uel cōditiōale qd̓ ꝯfirmet vel ducat ad eſſe talis coitꝰ.sͣ. ti. ꝓxi. c. vlt. in fi. arg. sͣ. de confir. examinata. Ber.m Probatū. no. ꝙ cōtra eū ſit interpretatio qui teſtes ꝓduxit cū exp̄ſſe nōꝓbāt id ad qd̓ īducunt̉ ſꝫ obſcure. ſic. sͣ. de ꝓba. in p̄ſentia. ⁊ qꝛ per ꝯfeſſionemvtriuſqꝫ ꝯſtabat pluries ꝙ pꝰ ſpōſalia cōtracta carnalis copula fuit ſb̓ſecuta.

C iiij