Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
228v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

GRegorius nonus. Si in cōtractu matrimonij apponitur conditio turpis vel impoſſibilis: habetur pro non adiecta: niſi ſit cōtra ſubſtantiaꝫ matrimonij:quia tunc vitiat contractum.I ꝯditiones ꝯtra ſubſtantiaꝫꝯiugijª inſerant̉: puta ſi alterdicat alteri: ꝯtraho tecuꝫ ſi generationē prolis euites: vel donec īueniā aliā honore vel facultatibus digniorē: aut ſi ꝓ q̄ſtū adulterādaꝫ tetradas: matrimonialis contractusquantūcūqꝫ ſit fauorabilis caret effectu. Licet alie ꝯditiōes appoſite ī mr̄imonio ſi turpes aūt impoſſibilesᵇ fuerint: debeāt ꝓpter fauoremᶜ eius pro non adiectis haberi.Rubrica Qui derici vel vouentesmatrimonium ꝯtrahere poſſunt.A Lex. iij. remē. archiepͥo. Diacon̉ vel ſutiaconus matrimoniuꝫ contrahere nō poſſunt⁊ ſi contraxerint etiā ſi ſint facti irregulares debent ſeparari.E diacono ꝗ in ſabbaIto ſancto aliū diaconuꝫvulnerauit: ⁊ vxoremaccepit. hoc. t. pru. rn̄. ꝙſi cōtrito ⁊ hūiliatoᶜ corde ad eccleſiam redire voluerit: dimiſſa illaquā accepit in vxoreꝫ: ⁊ abſolutiōeᶠobtēta: iniūcta ſibi penitētia d̓ vtroqꝫ exceſſu: poſt eā ꝑactā diſpenſatiueᵍ poteris ei diaconatus officiumreddere: ⁊ ſi ꝑfecte vite ⁊ conuerſationis fuerit eū in p̄ſbyteꝝ ordinare. Subdiaconuꝫ autē ſiue homineꝫ interfeceritᵖ ſiue non: matrimoniuꝫ non poſſe ꝯtrahere ſacrorum canonumʳ cenſura demōſtrat.

Dem cenoman̄. epiſcopo Subdiaconus matrimoniumcontrahere non poteſt.☞X litteraꝝ tuaꝝ tenore accepimus: ꝙ lator p̄ſentiuꝫ in ſubdiaconatꝰ officio ꝯſtitutus quandāſibi in ꝯiugiū copulauit: quā eūdeꝫ.p. noīe abiurareᵏ feciſti. ᵛ Superquo pru. tuā ī dn̄o cōmēdātes mādamꝰ: qͣtenꝰ ſi ad monaſticū ordinē trāſire voluerit: ⁊ tibi poſt laudabilē ꝯuerſationē ipſius viſuꝫ fuerit euꝫ ad maiores ordines ꝓmoueri concedas: ꝙ ſi ad religionē ſetrāſferre noluerit: eum neqꝫ in ſubdiaconatuⁱ mīſtrare: nꝫ ad vlteriores ꝑmittas ordines promoueri: īminoribꝰᵐ tn̄ ordinibꝰ poterit miniſtraT Hem vigorien̄.p9.tum ſolēne īpedit ⁊ dirmatrimoniū poſt votū contractū:ſimplex tm̄ impedit contrahenduꝫſed non dirimit poſt contractum.Eminimꝰⁿ ⁊ infra. Rn̄. ꝙ ſiꝗſqͣꝫ ꝗ ſe religioni deuouit ⁊habitu ſuſcepto profeſſionemº fecitpoſtmodū ſibi aliquā copulauerit:ē cogēdus ab ea recedere: ⁊ ad eccleſiā cui ſe cōtulit̓ ſine ꝯtradictionetrāſire. Uerū ſi nec hītūᵖ ſuſcepitnec ꝓfeſſionē: ſed votū ſolūmō fec̄⁊ ſe ad religionē trāſituꝝq promiſitlꝫ poſtea mr̄imoniuꝫ cōtraxerit nōeſt cogendus ad religionē tranſire⁊ matrimoniale votuꝫ reſcindere.Dem lucen̄. ep̄o Suſceptio habitꝰ profeſſorū extra religionē a non habente ptāteꝫincorporādi religioni impedit īdubio matrimonium contrahenduꝫſed non dirimit contractum.

⁊ iō: qꝛ nō exp̄ſſe ꝯſtat ꝑ teſtes ꝙ ꝯͣdictio pr̄is preceſſit copulam ſit interpͥtatio ꝓ mr̄nio p̄ſumpto cū iam eſſet fundata ītentio mulieris.litiōēs. Notabile. c. ⁊ multū allegabile. Diuiditur qꝛ ſunt dueI oꝑtes in pͥma tractat̉ d̓ ꝯditide turpi q̄ eſt ꝯtra ſubſtātiā mr̄imonij. In ſecūda de turpi vel īpoſſibili ibi: licet. Ab. ſi.a Cōtra ſubſtātiā ꝯiugij qd̓dr̄ h̓ ſūptū fuit de illo canonexxxij. q. ij. ſolet. ⁊. c. aliqn̄. no.ergo qd̓ q̄dā ꝯditiōes apponipn̄t in mr̄imonio licite q̄ a iuradmittūtur: puta ſi centū mihi d̓deris ſi pr̄i meo placueritvt. sͣ. e. d̓ illis. ſuꝑ eo. ꝑ tuas.hmōi .n. ꝯditiōes honeſte ſūtnec ſūt ꝯͣ ſb̓am mr̄imonij: ꝗap̄t eē cū illis ⁊ ſin̄ illis. vn̄ nōꝓbat h̓ eē qd̓ ab hoc cōtingitabeſſe. sͣ. d̓ trāſla. īter corporalia. ē ⁊ alia ꝯditō hōeſta q̄ ē d̓ſb̓a mr̄imonij vt cū chriſtianus dicat iudee vel hr̄tice cōtraho tecū ſi vis fieri xp̄ana ſine iſta nō teneret mr̄imoniūxxviij. q. i. n̄ oꝫ. Sūt ⁊ alie cōditiōes īhoneſte ⁊ turpes d̓ ꝗbꝰ h̓ ſit mētio. ⁊ illaꝝ q̄dā ſūtꝯͣ ſb̓ſtātiā mr̄imonij ita vt illis appoſitis nō tꝫ mr̄imoniūd̓ ꝗbꝰ h̓ hēs ī pͥn. ⁊. ca. p̄dictisſolet aliqn̄. Sūt ⁊ alie īhoneſte turpes aut īpoſſibiles: ut ſidicat̉. ꝯͣho tecū ſi furtū feceriſſi homicidiū feceriſ. iſte .n. ſūtturpes. Idē ē ſi ſit īpoſſibilisvt ſi dico ꝯͣho tecū ſi dederismihi inꝑiū ſi digito celuꝫ tētigeris. ff. de iniu. ru. teſta. l. cūī ſcd̓o. hmōi ꝯditiōes n̄ ſūt ꝯͣſb̓ſtātiā mr̄imonij: ⁊ d̓ talibꝰītelligitur qd̓ dr̄ ī fi. ſi turpesaut īpoſſibiles. ⁊ iō ſi apponātur ꝓ nō adiectis haberi d̓bētvt dicit ī fi. ⁊ sͣ. e. c. i. qd̓ d̓ huiuſmōi ꝯditiōibꝰ ītelligitur. ⁊mr̄imoniū tꝫ ⁊ ſic vr̄ ꝙ oīs cōditio q̄ ē ꝯͣ naturā ꝯͣctus ip̄m īpediat ſi apponat̉. Et h̓ eſt rōcū tria debeāt eē bōa mr̄imonij ſaltē quo ad ꝓpoſitū .ſ. fides ꝓles ⁊ ſacr̄ꝫ. xxvij. q. ij. oēitaqꝫ ꝑ illas tres ꝯditiōes extīgunt̉ illa tria bona que ī quolibet mr̄imonio neceſſario reꝗrūt̉ al̓r n̄ erit mr̄imoniū: vth̓ patet. ſꝫ ꝯͣ vr̄. x. q. i. c. ij. ubitenet ꝯͣctus nō obſtante conditione ꝯͣ naturā ꝯͣctus. Et ar.ꝯtra. xxviij. di. diaconi: vbi tꝫ ordinatio licet dicat ſe velle hr̄e vxorē qd̓ ē contra ordinis ſubſtātiā. Itē ꝗd ſi dicat: ꝓfiteor talē religionē ita ꝙ poſſet ꝓpriūhr̄e ⁊ vti mr̄imonio vr̄ ꝙ tꝫ monachatꝰ. jͣ. ti. ꝓxi. īſinuāte. nō credo ꝙ teneatmonachatꝰ ſub hac ꝯditiōe: qꝛ illa ē ꝯͣ ſubſtātiā monachatꝰ. sͣ. d̓ ſta. mo. cumad monaſteriū. in fi. ⁊ ar. d̓ ꝯuer. cōiug. dubū. hec fuit opinio Hu. quā inuenies. xix. q. vlt. nūc aūt. alij contradicunt.b Impoſſibiles. ſi. sͣ. d̓ pac. c. vlt. ſic ⁊ ī teſtō turpis ꝯditio ꝓ nō adiecta habet̉. C. d̓ īſti. ⁊ ſubſti. repͥhēdēda. ⁊. ff. d̓ cōdi. īſti. ꝗdā. ⁊. C. d̓ his q̄ pe. no. relī..l. vna ī fi. ⁊. ff. d̓ le. i. turpia. ff. d̓ vſu ⁊ ha. ſꝫ neqꝫ. ſic turpis ſiue īpoſſibilisſtipulatio etiā ī alijs ꝯͣctibus nō obligat. ff. de v̓b. ob. general̓r. ⁊. l. ſe. ⁊. ff. d̓ac. ⁊ ob. nō ſolū inſti. de inuti. ſtip. §. impoſſibilis.c Propter eius fauorē. ſic ergo mr̄imoniū res fauorabilis eſt. vn̄ ꝑꝑ ip̄iusfauorē pater ⁊ mater in ip̄ius p̓rogatiua ad teſtimoniū admittunt̉ qui ī alijscōtractibus repellunt̉. jͣ. qui ma. accu. poſ. vr̄ in fin. ⁊ plura alia ſpālia ibi obęruē Ul̓i. vbꝰo e̓t Vtli. nō conteſta. c. i.uen. Supra viſuꝫ eſt d̓ vno īpedimēto cōtra ſubſtātiāmr̄imonij: nūc reſtat videre d̓ alijs īpedimentis: ergo ⁊c̄. Ab. ſi.E diacono. Habet duo dicta. Scd̓m ibi: ſubdiaconum. ab. ſi.peſcant. placuit. Uxorem accepit. de facto: quia non potuit de iure. xxxij. diſtī. erue Cōtrito ⁊ humiliato. al̓s n̄ ē recipiēdꝰ: qꝛ venia n̄ dat̉ niſi correctis. xxiiij.q. ij. legat̉. nec p̄t gaudere ſe correctū niſi prius doleat ſe fuiſſe ꝑuerſuꝫ. xxiij.q. vij. quēadmodū. Et dixit lex delicti .n. veniā penitētibꝰ īdulgemꝰ. C. d̓ here. manicheos. ⁊. C. de ſūma trinita. ⁊ fide catho. l. vlti. ⁊ de pe. di. i. neminē⁊ de cōſe. diſtin. iiij. omnis qui. ⁊ dixit ſalamon: qui abſcondit peccata ſua n̄

videbit lumen in eternum.f Abſolutiōe obtēta. nō dicit a quo. vn̄ vt̄ ꝙ a papa tm̄. xvij. q. iiij. ſiꝗs ſuadēte. ⁊ p̄cipue ꝓpter atrocitatē facti: vn̄ ēt ſi eēt monachꝰ abbasip̄m abſoluere nō poſſet. jͣ. de ſen. ex. cū illoꝝ vel forte ex iſta indulgeniere: quod eſt uerum vt patet in antiqua.tia ſpāli ip̄m potuit abg Diſpenſatiue. ⁊ itaep̄i pn̄t etiā diſpenſarecū clericis ꝯſtitutis ī ſacris ordinibꝰ ſi ꝯͣhāt deſcō ſic. sͣ. d̓ cler. ꝯiug. ſane. ij. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ biga. nuper. ſꝫ illud ītelligit̉ deillo qui in ſeculari hītuvnā hūit de iure vxorē⁊ ī ſacro ꝯͣrit cū illo tanꝙͣ cū bigamo non pōtdiſpenſari. ar. ꝯͣ. jͣ. c. ꝓxi. ſo. vt ibi. Ber.h Inter fecerit. putabat .n. forte iſte archiepiſcopꝰ ꝑꝑ homicidiū ꝙd̓gradari d̓bebat ⁊ ꝙ amiſiſſꝫ ordinē qd̓ n̄ ē uerū: qꝛ caracter ī aīa īpͥſſus n̄ tollit̉: vt .i. q. i. ꝙꝗdā. vn̄ n̄ pōt ꝯͣhere ꝑꝑdelictū n̄ ē alicui ſubueniēdū. ff. ꝗ. ex ca. ma. ſꝫ⁊ ſi ꝑ pretorem. §. actionec ſtulti melioris cōditiōis dn̄t eē ꝙͣꝑiti. ff. ꝙvi aut dlā. ẜuꝰ nemo .n.delnquēdo ſit melior.ff. ad. l. fal. p̄cia. ⁊ .xvi.q. i. legi. ſic malefideipoſſeſſor non dꝫ eſſe nelioris ꝯditionis ꝙͣ bōefidei. ff. de peti. here. ſipatre. §. ſi predo.i Canonū. xxxij. di. ſiꝗs eoꝝ. ⁊. c. d̓ illo. ⁊. ca..i. ⁊. lxxxiiij. diſt. cuꝫ intorio. Ber.X litterarum☞Cōis diuiſio. Conſultatio ⁊ reſpōſio. Secunda ibi: ſuꝑ quo. Abbas ſic.k¶ Abiurare. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓cho. cle. ⁊ mu. clericosilld̓ ītelligēdū ē vbi ſuſpitio hēt̉ d̓ ꝑiurio vt ſepe faciūt īter ſe ꝯcūbinarij tūc n̄ exigit̉ iuramētū vt ibi ſatis colligit̉:vl̓ illd̓ circa ꝯtuberniūh̓ ī diuortio cuiuſcunmr̄imonij. xxxv. q. vi. ab iſto die.l In ſubdiaconatu miniſtrare. ar. ꝯͣ. sͣ. c. ꝓxi. vbi diſpēſat̉ cū eo ꝗ in pluribꝰ deliquerat ꝙͣ iſte.Que fuit ergo rō: placuit hoc dn̄o pape vt maiorē gratiā faceret illi ꝙͣiſti. Illa potuit eē rō: qꝛ nō videbat̉ vere penitēs ⁊ p̄ſūptio erat ꝯͣ ip̄md̓ ſua incōtinētia ⁊ cū talibꝰ nō ē diſpēſādū dū ꝓ reuerſiōe ſpe praue actionis d̓ſideria ꝯciꝑe nō formidāt. l. di. c. i. ⁊. c. vt ꝯſtitueret̉. ⁊ iō papaꝓhibet ne cū ip̄o diſpēſet cū alias ſuo iure diſpēſare poſſet: ut. sͣ. c. ꝓx.ſꝫ ſi ītrare voluerit religionē tūc fauore religiōis poterit circa ordinēdiſpēſare: ſic. jͣ. d̓ apoſta. c. ij. vel d̓ cōſilio loꝗtur cū d̓ iure ſuo ep̄s poſſet diſpēſare cū ip̄o: vt. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. d̓ cleri. cōiug. ſane. Ber.m n minoribꝰ. fi. l. di. placuit. ⁊. xv. q. viij. ſi ꝗs preſbyter. Ber.Eminimus. In pͥma parte ponit̉ deciſa ꝯſultatio. In ſecūdadiſtīguēs rn̄ſio. Scd̓m mēbrum ibi: verum. Ab. ſi.n Meminimus. caſus. Aliquis ꝓmiſit tranſire ad religionem ⁊ habitū religiōis ſuſcepit: poſtea cōtraxit mr̄imonium queritur quid iuris: ⁊ rn̄detur ꝓut ſeꝗtur in littera.o Profeſſionē. que ēt ſola facit monachū. sͣ. de regula. porrectū vnd̓in ſeculo remanere nō debuit nec cōtrahere mr̄imorum: īmo compelli dꝫ redire ad monaſteriū. sͣ. de regū. ſicut vt hic dicit̉. ar. xxvij. di. qd̓interrogaſti. ⁊ xxvij. q. i. quaſi per totum.p Nec habitū. maxīe: qꝛ ſolus habitus nō facit monachū: ſed ꝓfeſſioregularis. sͣ. d̓ regula. porrectū. niſi geſtaret habitū monachalem cuꝫalijs per ānū. tūc p̄ſumitur ꝓfeſſionē feciſſe ut poſtea ei exire nō liceatsͣ. de regula. ex parte. ⁊. c. vidua.q Trāſiturū ꝓmiſit. Et ita votū fuit ſimplex tm̄ qd̓ ꝑ fortiꝰ vinculū