Quartus

De deſponſatione impuberum.

2 2 9

ſi mulier ꝑ idoneos teſtesª probare nequiuerit: ꝙ poſt. xiiij. annumetatis ſue vel circaᵇ finem. xiiij. anni predictus iuuenis conſenſiſſet ineam: ab ipſo iuramētoᶜ recepto ꝙpoſtqͣꝫ ad legitimam etateꝫ peruenit ipſaꝫ habere non cōſenſit vxorēab impetitione mulieris euꝫ potes⁊ debes abſoluere: ⁊ ad alia votavtriqꝫ dare licentiaꝫ tranſeundi.Deꝫ piſano archiepiſcopo.¶ Si maior inuitus ꝯtraxit ſporſalia cū mīore n̄ tenet̉ ipſaꝫ expectare donec veniat ad etatem adultā.Z litteris. t. fra. accepimus: ꝙpuella q̄dam anno. xij. iuratafuit ⁊ deſponſataᵇ cuidaꝫ puero. ix.vel. x. annoruꝫ: ⁊ tꝑe procedente devoluntate parentum potiusᵉ qͣꝫ deſua ſicut aſſerit ad domum patrispueri adducta: vbi nolens ⁊ inuitaminis parētum impulſa moraꝫ fecit per annuꝫᶠ ⁊ amplius: ⁊ tādē inde recedēs ad domū propriam eſtregreſſa: ⁊ infra. ¶ Cuꝫ aūt dictuspuer nōdū ad. xiiij. annuꝫ peruenerit: nec ad eādē carnaliterᵍ acceſſuꝫhabuit: diſ. t. t. r. ꝙ ſi puella cōmonita vt donec cōpleat ideꝫ puer annum. xiiij. expectet: nō duxerit expectandū: ei ẜm ea que propoſita ſūtaccipiendi aliuꝫ viruꝫ liberam tribuasʰ facultatem.A Lexander. iij.¶ Sponſalia contracta cū minor̄ſeptēnio per cohabitationeꝫ mutuam poſt ſeptēniū ꝯualeſcunt ⁊ indicūt publice hōeſtatis iuſticiā: ſoluitur tn̄ per mr̄imoniuꝫ de preſentiUo pueri guielmꝰ ⁊ gulielma matrimonialiterⁱ ſunt cōiuncti: puero. vi. puella vero. vij.annū agente: qui ſimul per tres annosᵏ manſerunt: tunc pater puelleſubtrahens eaꝫ ſponſo ipſam alteri. m. nomine cōpulauit cum quo ꝑvij. annos quiete remanſit: ipſe vero tūc reliquit eādeꝫ: quia credebateaꝫ alium viruꝫ habere guiel .ſ. cuipͥus fuerat deſponſata. prior auteꝫſponſus ad annos diſcretionis perueniens a p̄de. tuo contrahendi cūalia licentiam impetrauit: qui quādā nomine .s. ꝯſobrinaꝫ prioris invxoremˡ accepit: ⁊ cuꝫ ea per aliqd̓tēpus exiſtens eā vt ipſe fatetur carnaliter non cognouit: licet illa ſe ab

eo cognitaꝫ aſſeueret. cū autē patermemorate gu. eam vidiſſet a ſecundo viro relictam prenominatumgu. cui prius eam deſpōſauerat cōpulit vt .s. neptē ſuam oīno dimitteret: ⁊ ad gu. ſuam deſponſatā rediretᵐ: qui poſtmodum ꝑ bienniuꝫcohabitauit eidē. ¶ Quia igit̉ ꝗdtibi faciēduꝫ ſit poſtulas edoceri. b..r. ꝙ impediēte puerili etate: matrimoniūⁿ: inter gu. ⁊ gu. non fuit. ⁊ lꝫidem poſtquā illa nupſit alij: potuerit aliaꝫ ducere in vxorem: tn̄ qꝛ dictam .s. duxit conſobrinā mulieriseiuſdē: ſiue eaꝫ cognouerit ſiue nōnon dꝫ tn̄ cum eadē. s. propter publice honeſtatisº iuſtitiaꝫ remaner̄:nec ad primā habere regreſſuꝫ: qꝛalteri fuit legitimeᵖ cōpulata: ⁊ īfraCum vero vir caputq ſit mulieris⁊ gu. dicatʳ ſe non cognouiſſe prius.s. ſupradictam aliam ſi volueritpotuerit ducere in vxorem ⁊ s. viro legitimo copulari. poſt ſeparationem vero pro vitando populiſcandalo: vtriqꝫ ad tempus eſt penitentia iniungenda. Si vero legitime conſtaret ipſam s. ab eo ſiuepoſt ſiue anteaº cognitam extitiſſe:neutri viuenti altero dabiturᵗ licentia contrahendi. Remanebit ergoguielma cuꝫʸ. m. impoſita ipſi. m.ad tempus penitentia competenti: qui pro ſua opinione ſolam guiielmam iudicio eccleſie non requiſitoˣ dimiſit.Nnocentius. iij. c. ⁊. p. quondaꝫfiliis malabrance.¶ Aceniari non poteſt matrimoniū quod non eſt: vt ſi cum minoriſeptemnio ſit cōtractum: denunciari tamen poteſt impedimentum necontrahatur in poſteruꝫ.D diſſoluendū quod factumfuerat inter. I. ⁊ s. ⁊. īfra. Accuſationeʸ pro puella ſuper conſanguinitate ꝓpoſita: p̄fatus. I. multas exceptiones propoſuit: ꝑ quasnitebatur vos ab accuſatione multipliciter remouere: ⁊ infra. Interloquendo pronunciamus interiuuenem ⁊ puellam nec matrimoniumᶻ nec ſponſalia fuiſſe cōtracta:cum conſtet puellam nondum adſeptennium perueniſſe. Quo circanec accuſatio locum habebat: cumnō eēt qd̓ poſſet legittime accuſariˢ.

FPer teſtes. qd̓ facere nō poterit non obſtante publicatione aliorūegtuū cum iſte ſit alius articulus de teſti. fraternitatis. ⁊. c. tam litterisn. c. cām. ij. ⁊. c. ex tenore. ⁊. c. ſeries.¶ Circa finē. forte ꝑ ſex mēſes. ff. d̓ excu. tu. nō tn̄. ij. ff. de mu. ⁊ ho. adnublicā. ⁊ sͣ. e. ꝯtinebat̉. ar. cōtra. xx. q. i. illud. hoc intellige ſi iuis iſte tūc eſſet viripotens: qꝛ malitia pͥuenit etatē qn̄qꝫ. sͣ. e. c. ꝓri. al̓s nō tenet mr̄imoniū etiā ſi compleuiſſetxiiij. an. vt sͣ. e. pubes dictum eſt.t ¶ Ab ipſo iuramēto.ſed qͣre exigit̉ iuramētūcū ip̄e ſit reꝰ. vi. q. vlti.actor. Iō defert̉ ei iuramētū: qꝛ p̄ſūptio erat ꝓmulere: qꝛ ꝯſtabat ꝙ cūa ꝯtraxerat: qꝛ ⁊ aſpirauerat ad carnalē cōpula. vn̄ ex hoc erat pͥſumptio ꝯͣ illū: ſic. sͣ. e. cōtinebat̉: dic ut ibi. qn̄ debeat iuram̄tū d̓ferri reovel actori q̄re illud. sͣ. d̓iureiur. c. vlti. Et ideoiurat ꝙ poterat eſſe ꝙpꝰ. xiiij. annos conſenſiſſet in illam ⁊ timoriuramēti confitebat̉ vritatem. Ber.Q Cōis diuiſio. S.X litteriinda ibi: cū āt. ab. ſi.q ¶ Deſponſata. ea nōconſentientee ¶ Potius. electiue ⁊o comparatiue.f ¶ Per annū. ſi hoc feciſſet ſpōte ſic tenuiſſētſpōſalia ex patiētia ꝯſequētis tꝑis. sͣ. ti. ꝓx. adid qd̓. ⁊ ſic nō fuiſſꝫ iſtamulier audita quouſqꝫalter perueniſſet ad etatē. sͣ. eo. de illis .i.¶ Carnal̓r. qd̓ ſi feciſſet ſtatim p̄ſumeret̉ conſenſiſſe. jͣ. de eo ꝗ dux. īmatri. quā pol. ꝑ adul.rificauith ¶ Tribuas. arg. ꝯͣ. sͣ.e. de illis. i. ⁊. c. a nobisſol. illud veꝝ ē qn̄ certūꝙ ſpōſalia tenuerūt: h̓non tenuerūt: ⁊ ideo datur ei licentia cum aliocontrahendi.Uo pueri.Primo narrat factū. Secūdo rn̄det ibi:gitur. Ab. ſi.¶ ¶ Mr̄imonial̓r .i. vtmr̄imonial̓r iūgerēturetate adueniēte: ſꝫ ſponſalia contrahendok ¶ Per tres annos. ⁊ita tenuerūt ſpōſalia ratihabitiōe ſequēti. sͣ. e.ex lr̄is. ⁊ ꝗ pr̄i in ſpōſalibꝰ n̄ ꝯͣdicit cōſentir̄ vr̄ſpon. ſed q̄ pr̄is.¶ In vx.quem hr̄epotuit. sͣ. ti. ꝓx.m ¶ Rediret. redit illeater ad id quod dānauerat. xxvi. q. v. nec mirū.¶ Matrimoniū. ſed ſponſalia fuerūt tūc iuris poteſtate: qꝛ ſi nō vaſet vt ago: valeat ut valere pōt. Intēdebāt .n. obligari adinuicē. ⁊ iō īterptatio fieri dꝫ: vt res potius valeat ꝙͣ pereat. sͣ. de fide īſtru. interos. §. ceterū: vt dictum eſt. sͣ. eo. a vobis. ⁊ hoc patet per ſequentia. ar. cōtra. ff. de actio. ⁊ obli. obligationum. §. verborum obligatio.

o ¶ Honeſtatis iuſtitiā. q̄ īpedit etiā matrimoniū ꝯͣhēdū ⁊ dirimit iam ꝯͣctūq̄re ille guielmus nō pōt hr̄e aliquā de ꝯſanguinitate guielme. sͣ. titu. ꝓxi.ad audiētiam: iuuenis ſpōſam. ⁊ sͣ. e. acceſſit in fi. ⁊. c. lr̄as. In quibuſdam tn̄ſublata ē publice honeſtatis iuſtitia: ut in ſobole ſuſcepta ex iecūdis nuptijs. ⁊in ſcd̓o ⁊ tertio genere affinitatis. jͣ. de conſan. ⁊ affi. non dꝫ.¶ Legitīe .i. ꝑ matrimoniūqd̓ tanꝙͣ fortiꝰ vinculū ſoluitſpōſalia. sͣ. ti. ꝓxi. ſi īter. ⁊ .jͣ.de ſpō. duo. c. i. alias n̄ ꝯͣxit legitime: qꝛ nō debuit frangerefidē de qua debet agere penitētiam: vt. c. ſi īter.q ¶ Caput. ſic. xxxiij. q. v. cumcaput. vn̄ ſibi potiꝰ credit̉ ꝙͣvxori. sͣ. e. ꝯtinebat̉. ⁊. xxriij.q. i. ſi quis acceperitr ¶ Dicat. ſatis fuit d̓ facili credēdū: qꝛ nihil iuris acꝗrebatalterūt̉: qꝛ ſiue cognouerit ſiue n̄ eā hr̄e n̄ p̄t: ut. sͣ. e. pꝫ. ſecus ſi coitꝰ faceret ad ꝓbatiōeꝫobligatiōis: vt. sͣ. d̓ ꝓba. ꝓpoſuiſti. ⁊. jͣ. d̓ frig. ⁊ male. c. i.Siue antea. hoc eſt poſtꝙͣfuerit cōpulſus redire ad gulielmā ſiue an̄ ꝯpulſionem ſiuepoſt cognouit ſtephanam.t ¶ Dabit̉. ſꝫ quare hoc cū inter gulielmū ⁊ gulielmā n̄ fuit mr̄imoniū p̄t dici ꝙ ꝑꝑ ſcādalū ut īnuit lr̄a p̄cedēs: ul̓ potiꝰ ꝑꝑ d̓lictū vtriuſqꝫ ꝑꝑ ſpōſalia q̄ p̄ceſſerant īter eos: ⁊ ſicorta erat publice hōeſtatis iuſtitia vn̄ non poterāt gu. ⁊ ſtephana vlteriꝰ carnal̓r ꝯiūgi. ⁊iō ꝓhibēt̉: qꝛ ex certa ſcīa ꝯxer̄t⁊ carnal̓r ꝯiūcti fuerūt: tn̄ ſi ꝯͣhūt mr̄imoniū tenebit. jͣ. dema. ꝯtrac. ꝯͣ īterdic. eccle. c. i.u ¶ Cum. m. niſi voluerit euꝫrepellere pretextu adulterij.x ¶ Reꝗſito. no. ꝙ ſin̄ iudicioeccl̓ie nullꝰ dꝫ dimittere vxorēſuā cū h̓ ſit pena q̄ nulli ē īferēda niſi per iudicē. xxxiij. q. ij.ſeculares. ⁊. §. ī hoc. c. ⁊ xxxv.q. v. multoꝝ. ꝙͣtūcūqꝫ ēt īpedimētū ſit manifeſtū. jͣ. de diuor. porro. tunc circa coitū diſtīgue. jͣ. de ſen. ex. inꝗſitiōi.Tria facit. Primo ſcm̄Odiſſoluendum.narrat. Scd̓o īterloꝗtur ibi:īterloquēdo. Tertio ꝓhibet ⁊decernit ibi: ne vero. ab. ſi.y ¶ Accuſatione. hoc intelligeita. ꝗdā Io. noīe ꝯͣxit cū qͣdaꝫpuella īfra ſeptēniū ꝯſtituta:tādem ex ꝑte puelle accuſabat̉mr̄imoniū ꝑꝑ ꝯſanguinitatē:⁊ dū vellēt ꝓducere teſtes adꝓbādā ꝯſāguinitatē ꝯͣ illoſ accuſatores exceptōeſ ꝓpoſite fuerūt ex ꝑte viri ut ab accuſation r̄pellerēt̉: ſuꝑ h̓ ꝓnūciauitpapa ẜꝫ ꝙ ī lr̄a ſeꝗtur. Ber.z ¶ Mr̄imoniū. ſi. sͣ. de reſti.ſpo. ex ꝑte. nec ꝯſenſit pꝰ. vij.an. qꝛ ſi pꝰ ꝯſenſiſſet tenuiſſētſpōſalia niſi ꝯſanguinitaſ īpediret. sͣ. e. lr̄as. acceſſit. ſi. sͣ. d̓iudi. examinata. ſic iſti ineptāꝓpoſuerūt accuſationē manifeſte. ⁊ ideo ſtatim dicunt̉ repelli: ut ibi dicitur. vn̄ adhucpoſſunt proponere aptam .ſ. denunciare.⁊ ¶ Accuſari. bene dicit: qꝛ prīo dꝫ exiſtere ī reꝝ natura id de quo agit̉. nec an̄iuris rō quā ꝑſona q̄rēda eſt. ff. d̓ iure codicil. quidā referunt. §. i. ſic ⁊ collegioqd̓ nōdū ē n̄ dat̉ pͥuilegiū. sͣ. d̓ ec. edi. ad audiētiā. ij. nec reſcriptū dat̉ ad litesfuturas. sͣ. d̓ reſcrip. c. vlti. nec p̄t dici veꝝ qd̓ nunꝙͣ fuit d̓ pe. di. ij. in fi. necdiʳ mortuū qd̓ nondū vixit. xxx. q. ij. qd̓ non. vbi de hoc ⁊ .jͣ. qͥſicut ex

E i j