Liber
Denūciari tn̄ poterat cōſanguinitas: vt interdiceret̉ mr̄imoniū contrahendū. Ad denūciationeꝫ ergolegitime ꝓbandā terminū aſſignamus ſaluisʰ exceptionibꝰ non ſoluꝫꝓpoſitis ſꝫ etiā ꝓponēdis. Nevero ꝗcquā ī puellā interiꝫ attentet̉aucto. ap. interdicimusᶜ ne in negocio de nouo ꝓcedatur vlterius: donec vel a denūciatione ceſſetur: velea ꝓbata ordine iudiciario ꝓcedatur. Quod ſi cōtra interdictuꝫ nr̄ꝫin preiudicium ipſius aliquid fueritattentatum: id irritumᵈ eſſe decernimus: ⁊ viribus omnino carere.Dem ep̄o abbaten̄.¶ Si ꝗs ꝑ verba de p̄ſenti cōtrahit cū īpubere in qua etateꝫ malicianō ſupplet: intelligitur non mr̄imonium ſed ſponſalia ꝯtraxiſſe etiamſi ſubarratio interceſſerit.Ue nobis exhibite lr̄e cōtinebant: ꝙ ꝗdā filiā ſuaꝫ circiter.xij. annos habētē cuidaꝫ nobili deſpōſauit: ꝗ ſubarrauitᵉ eādeꝫ ꝯſenſu mutuo accedente. ⁊ infra. ¶ Qꝛvero nobis ꝯſtare nō potuit cuiusetatis eēt puella cū eidē viro extititdeſponſata: cū dicat̉ ꝙ circiterᶠ. xij.ānos hēbat: vtrū ne prudētia tuncin illa ſuppleret etatē: rn̄demꝰ ꝙ ſipuella nubilisᵍ nō erat etatis quū ſepe p̄fatꝰ vir deſpōſauit eādē: ⁊ etatē ī ea prudētiaʰ n̄ ſupplebat: ꝓcudubio īter eos nō ꝯiugiū ſed ſpōſalia contracta fuerunt: quamuis abipſo viro eadeꝫ fuerit ſubarrataⁱ.Rubrica De dādeſtina deſpōſatiōeE. X concilio arelaten̄.¶ Pro clandeſtino matrimonio
non preſumitur ſed illud allegantiincumbit onus probandi.I ꝗs clā d̓ſpōſauerit aliuā ⁊ mulier vl̓ vir negathuiuſmōi deſpōſationē:uiro incūbit probatioᵏ.I Lex. iij. beluacen̄. ep̄o.¶ Qui matrimoniuꝫ clandeſtineꝯtraxerūt altero negante vel vtroqꝫ nō apparēte legitima exinde ꝓbatione ſimul cohabitare ab eccleſia non cōpellunt̉: ⁊ ſi illud publicauerint tāquam in conſpectu eccleſiefactuꝫ nōprobabitur niſi rationabilis cauſa ſubſit que impediat.Aod nobis: ⁊ infra. Si ma¶ trimonia ita occulte ꝯtrahūtur ꝙ exinde legitima probatio nōappareat: hi ꝗ ea ꝯtrahūt ab eccleſia n̄ ſūt aliqͣtenꝰ ꝯpellēdiˡ. ¶ Ueꝝſi ꝑſorie ꝯtrahentiuꝫ hoc voluerītpublicare: niſi rōnabilis cāᵐ prępediat: ab eccleſia recipienda ſūt ⁊ cōprobāda tāquā a principioⁿ in eccleſie conſpectu contracta.Nno. iij. in concilio generali.¶ Cū mr̄imonia ſunt ꝯtrahendadn̄t ꝑ pͥſbyteros ī eccleſia edicta ꝓponi: aſſignato termino infra queꝫqui voluerit īpedire īpedimentumopponat: ⁊ ſi ꝓbabilis ꝯiectura fuerit de īpedimento interdicat matrimoniuꝫ donec de hoc cognoſcatur. hoc primo vſqꝫ ad. § ſiquis.Am inhibitio copule cōiugaA lis ſit in vltimis tribus gradibus reuocataº: eā ī alijs volumusdiſtricte ẜuari. Un̄ p̄deceſforūᵖ noſtroꝝ veſtigijs inherēdo clandeſtinaq ꝯiugia penitus īhibemus: ꝓhi
tuarū. ⁊ teſtm̄ qd̓ nōdū ē rūpi n̄ p̄t. ff. d̓ iniu. rup. teſt. nā ⁊ ſub ꝯditiōe. ar. ff.d̓ edil. edic. bouē. §. vl. ſic aqͣ q̄ nōdū apꝑet n̄ p̄t ꝯſtitui aq̄ductꝰ. ff. ſi ſer. ve̓. l.vl. ⁊ ei qd̓ nōdū natū ē nō p̄ſcribit̉. C. d̓ an. excep. l. i. §. nemo. ⁊. ff. quēad. ſer.amit. ſi ꝗs alia. vbi dr̄ ꝙ ꝙͣdiu paries n̄ ē ẜuitus n̄ acꝗrit̉: al̓s admittit̉ arg. ꝯͣqꝛ edificio qd̓ nōdū ē p̄ſcribit̉. ff. de ẜui. vr. p̄di. ſi ẜuitꝰ. §. futuro. ⁊. ff. d̓ ſerui.ru. p̓di. labeo. ⁊ uſuris futuriſp̄ſcribit̉. C. d̓ vſu. eos. ⁊ ar. sͣ.de ꝯſue. cū olī. ſo. uerū ē ꝙ reiq̄ nōdū ē n̄ pōt ẜuitꝰ ꝯſtitui: utdicunt pͥme ꝯcor. pōt tn̄ obligatio acꝗri de ip̄a ꝯſtituendacū res fuerit in rerū natura: ⁊ſic intelliguntur contraria.a ¶ Denūciari. ⁊ ita d̓nūciarp̄t crimē nōdū cōmiſſuꝫ. xciijdi. diaconi. ff. d̓ dā. īfec. l. ij. īmo vnꝰ ſolꝰ p̄t īpedir̄ mr̄imoniū. sͣ. ti. ꝓxi. p̄terea. ij. ⁊ vd̓nūciatio ī pͥn. nā ſtatī dicuntur malefidei poſſeſſores. ar.C. d̓ rei uē. ſi fūdū. ⁊ ī mr̄imonio ꝯͣhēdo id qd̓ certiꝰ ē tenēdū ē. ff. d̓ ritu nup. adoptiuꝰ. §i. ī fi. ⁊ sͣ. titu. ꝓxi. iuuenis. adhāc d̓nūciatiōeꝫ n̄ admittit̉ niſi ſit grauis ⁊ hōeſta ꝑſona. sͣ.ti. ꝓxi. cū ī tua. ⁊ ꝗlibet tenet̉ad hāc denūciatiōeꝫ. jͣ. d̓ cog.ſpiri. tua noſ. ⁊ ēt admittūt̉d̓nunciāt famā. sͣ. ti. ꝓx. cūītua. ⁊ d̓ auditu. xxij. q. v. h̓ vr̄ſin̄ aliqͣ admonitōe pͥmiſſa qd̓ſi ſit ī alijs d̓nūciationibꝰ. ij.q. i. ſi peccauerit. ⁊ sͣ. de iudi.nouit. ⁊ ē ius cōe qd̓ ꝗlibet tenet̉ ⁊ pōt denunciare. jͣ. de clāde. deſpon. cum inhibitio.b ¶ Saluis exceptiōibꝰ ſic pꝫꝙ cū variat̉ modꝰ agendi pn̄topponi exceptiōes omiſſe in pͥmo iudicio: ſic. sͣ. de teſtibꝰ. ueniēs. ij. vn̄ n̄ ob. sͣ. d̓ excep. paſtoralis. Io. ſꝫ que fuerūt huiuſmōi exceptōes: p̄t eē ꝙ excipiebat vir ꝙ accuſatores erātcrimīoſi vl̓ male fame: uel forſan dicebat ꝙ admonitio n̄ pͥceſſerat. ſꝫ ī iſto caſu n̄ ē neceſſe admonitiōeꝫ p̄ceder̄: vl̓ forte dicebat n̄ ſūt admittēdi adaccuſādū tāꝙͣ ſuſpecti: qꝛ tꝑeꝯͣctus nihil dixerūt ⁊ erāt preſentes qn̄ denunciatuꝫ fueratmr̄imonium ꝯͣhendum. jͣ. quima. accu. poſ. cū in tua.c ¶ Interdicimꝰ. ita ꝙ ſi ꝑ extorſionem vel violētiā quicꝙͣ fieret ī pͥiudiciumuelle ſiue in iudicio ſiue extra non preiudicaretur ei.Irritū. quo ad iudiciū qd̓ mouet̉ ī pͥiudiciū ip̄iꝰ. ſi. sͣ. de p̄bē. īter cetera. ſecus eēt ſi clauſula illa nō apponat̉ lꝫ mādat papa aliꝗd fieri. sͣ. d̓ pͥbē. dilectꝰi. ⁊. c. dilectꝰ. ij. ſꝫ ꝗd ſi ꝯͣherēt mr̄imoniū ꝯͣ īterdictū pape nūꝗd irritabit̉ mr̄imoniū? Dico ꝙ nō ſꝫ ſeꝑabunt̉ ad tpͣs. sͣ. de ſpō. cū in apoſtolica. quouſqꝫ cognoſcat̉ d̓ īpedimēto. jͣ. de ma. contra. ꝯͣ. īterdic. eccle: ex lr̄is de muliere. naꝫ¶ Ue nobis. Primo qō. Scd̓o diſtīguēs rn̄ſio ibi: qꝛ vero. ab. ſi.ortius eſt mr̄imonium ꝙͣ interdictum pape.¶ Subarrauit. ſic. xxvij. q. ij. ſi ꝗs vxorē. ⁊. c. ſe. Et h̓ ſubarratio ſit qn̄cūqꝫꝑ īmiſſionē ānuli: iuxta illud: anulo ſuo ſubarrauit me. qn̄qꝫ ꝑ dationē aliaꝝreꝝ vl̓ alioꝝ īſigniū. ⁊ qn̄qꝫ ſit talis ſuarratio īterueniēte ꝯſenſu exp̄ſſo ut h̓.qn̄qꝫ ēt nō īterueniēte ſꝫ ſiue īterueniat ſiue nō dūmō ꝯſtet d̓ ſubarratiōe p̄ſumit̉ mr̄imoniū donec ꝓbet̉ ꝯͣriū. ar. xxx. q. v. nr̄ates. ⁊. c. femīe. ⁊ .xxvij. di. ꝙīterrogaſti. ⁊ sͣ. d̓ ſpō. is ꝗ: qꝛ nihil ītereſt an fcō an v̓bo ꝗs d̓clarat uolūtatiſuā. xliij. di. c. i. ibi paſtorē recte loꝗ timuiſſe ꝗd alid̓ ē dicer̄ ꝙͣ terga tacēdo pͥbuiſſe vl̓ ibi veſtimēta ſacerdotis ꝗd alid̓ ꝙͣ recta oꝑa ⁊c̄. ubi d̓ h̓. ff. d̓ le. d̓ ꝗbꝰ⁊ sͣ. d̓ regu. c. pe. ar. op. ⁊ ſi fiat a pr̄e p̄ſumūt̉ ſpōſalia: ut. c. nr̄ates. ſꝫ īter ſpōſos p̄ſumit̉ mr̄imoniū ut h̓ ī fi. niſi ꝯſuetudo ī ꝯͣriū eſſet. ar. sͣ. de pͥſūp. illud.f ¶ Circiter. ſic. sͣ. e. ꝯtinebat̉. ⁊. c. atteſtatiōes. Ad modicā ꝙͣtitatem refert̉hec dictio circiter ⁊ conſimiles. ff. de ver. ſig. hec adiectio.z ¶ Nubilis. no. nubilis etas in viro eſt. xiiij. an. in femina. xij. vt dixi. sͣ. e.vbi̓. ⁊ ita ſi nō fuit talis nō fuit matrimoniū īter eos ſed ſponſalia tātum niſimalitia ſuppleret etatem: ut. jͣ. ſeꝗtur.¶ Prudētia .i. carnalis ꝯcupiſcentia. arg. xxxij. q. ij. niſi .n. alibi appellat̉malitia. sͣ. eo. de illis. ij. ſic etiam in delictis doli capacitas ſupplet etatē. jͣ. d̓delic. pu. pueris. ⁊ īſti. de oblig. que ex delic. naſ. §. ī ſūma. circa fin. ⁊. ff. ad. l.
aquil. ſed ⁊ ſi quecūqꝫ. §. i. C. ſi mj. ſe. ma. dixe. l. iij. ſi. lxxvij. di. monachus nouitius: ⁊. C. de his qui ve. eta. impe. l. ij.i ¶ Subarrata. ⁊ ita collige ꝙ ꝑ ſubarrationē ꝯͣhit̉ mr̄imoniū veꝝ velpͥſumptū: ut dixi in pͥn. niſi etas repugnet: ut h̓ pꝫ ⁊ ē ar. manifeſtū ꝙſi minor in ꝯͣhēdo vtat̉ v̓bis ꝑtinētibꝰ ad mr̄imoniū contrahendū. cōtrahit ſponſalia.Qub. De dlā. deſpoQuia mr̄imonia ⁊ ſpōſalia qn̄qꝫ cōtrahunt̉ palā qn̄qꝫ clādeſtine iō pꝰgenerales Rub. p̄cedēces ſubijcit iſtā Rubr.ſpālē de clā. deſ. Nā qn̄qꝫ puella ſubducit̉ ad ꝯͣhendū clā parētibꝰ: ⁊ qꝛd̓ tali mr̄imonio poſſetdubitari iō ⁊c̄. De materia vid̓. xxx. q. v. ⁊. iij.q. iiij. c. ꝯſanguineorūnō reperit̉ alibi. ab. ſi.I quis.Hoc dicit ẜmtōeꝫ ītelle. Eiꝗ aſſerit mr̄imoniū īcūbit ꝓbatio uel ſic ut ī rubro. Primo thema. ſecūdo determinatio ibi:viro. Ab. ſi.k ¶ Uiro īcūbit ꝓbatioqꝛ caput ē mulieris. xxxij. q. vi. n̄ mechaberisxxxiij. q. v. cū caput. ⁊. qͥi. ſi ꝗs vxorē. h. d. r. Exhac lr̄a īnuit̉ ꝙ ſiue uirneget d̓ſpōſationē ſiuemulier ſemꝑ viro īcūbit ꝓbatio. Sꝫ h̓ nō vr̄qꝛ negātis ſcm̄ nulla eſtꝓbatio. vi. q. v. actor. §vl. ⁊ sͣ. d̓ elec. bone. i. ⁊ei ꝗ dic̄ n̄ ꝗ negat īcumbit ꝓbatō. ff. d̓ ꝓba. ei ꝗdixit ala. ꝙ viro īcūbitꝓbatio vbi ip̄e negatclādeſtine ductā eē uxorē: qꝛ potiꝰ negat ius ꝙͣſcm̄. ⁊ ꝗ ius negat ꝓbaſdꝫ. ff. d̓ ꝓba. ab ea ꝑte.ſꝫ ille ītellectꝰ n̄ plꝫ: qꝛ exquo publice cōfitet̉ ſcm̄corā eccl̓ia approbaturmr̄imoniū. jͣ. ca. proxi.Dixit. t. ꝙ legit̉ ẜm ꝙdixit Gratianꝰ. xxxi. q.ſij: vt vir dicat̉ h̓ a v̓tute vl̓ a virilitate: qꝛ ſtat ꝓ mr̄imonio ⁊ n̄ a ſexu:vij. §. ſed illud ambro⁊ mulier a mollitie mētis: Et dic viro .i. ꝗ ſtat ꝓ mr̄imonio. vel dicasꝙ. c. legit̉ cū reduplicatiōe lr̄e h̓ mō. ſi ꝗs clā deſpōſauerit aliꝙͣ ⁊ mulier negat deſpōſationē viro īcūbit ꝓbatio. ⁊ ſi vir neget deſpōſationeꝫmulieri īcūbit ꝓbatio. ⁊ iō nō reſūpſit exp̄ſſe: qꝛ idē iudiciū ē d̓ muliereqd̓ d̓ viro. ſic. xxxij. q. vij. apoſtolus. ⁊ hoc veꝝ ē: ⁊ ſic ſeruatur ſi vir negat matrimoniū mulieri īcūbit ꝓbatio ⁊ econuerſo.s. De mr̄imonio occulto n̄ iudicat eccl̓ia approbatQ tn illud publicare volentes. ⁊ hꝫ duo dicta. Scd̓m ibi: veruꝫ. h. d.Uel ſic ⁊ clarius lr̄e inherendo vt in rubro. Ab. ſi.l ¶ Cōpellēdi. ſi alter vel vterqꝫ negauerit ſe ꝯͣxiſſe nō d̓bēt ꝯpelli ut ſimul maneāt ex quo nō ꝓbat̉: qꝛ eccl̓ia nō iudicat de occultis. xxxij. diſt.erubeſcāt. ⁊. xxxij. q. v. chriſtiana. ⁊ h̓. īmo potius ſūt abinuicem ſeparādi: qꝛ cōtubernia vt. sͣ. p̄ſumunt̉. xxxv. q. i. c. i.m ¶ Rōnabilis cā. puta ꝯſāguinitas. xxxij. q. v. horrēdꝰ. xcxv. q. iij. ꝯͣdicimꝰ: vel affinitas vel alid̓. jͣ. d̓ eo ꝗ cog. ꝯſan. vxo. ſue: ſuper eo.n ¶ A pͥncipio. ar. ꝙ ab initio n̄ valebat tractu tꝑis ꝯualeſcit. sͣ. d̓ elec.ꝙ ſicut. §. ſi aūt. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ elec. dudū .i. vbi de hoc. sͣ. de cēſi. ſciētes: ſꝫhoc in pͥncipio valebat quo ad deū lꝫ nō quo ad eccleſiā: ſed nūc pͥmodeclarat̉: ſic. jͣ. d̓ frigi. ⁊ male. fraternitatis: in fi. ff. ſi ẜui. vē. ſicut aūt.§. ſed ſi q̄ritur. ff. de acqui. re. do. iō. §. cum quis in fi.itio. Habet multa dicta: ⁊ ꝯprehēdēdo omnia ſic ſū¶ Imari pōt vt in rubro ⁊ diuiſio patet per. §. licet poſſit alijs modisAmdiuidi. Ab. ſico ¶ Reuocata. per illam cōſtitutionē. jͣ. de ꝯſangui. nō debet.Predeceſſoꝝ. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. xxx. q. v. c. i. Ber.q ¶ Clādeſtina. dicit̉ clandeſtinū matrimoniū tribꝰ modis. vno modo.