Quartus

De deſponſa. impuberum.

2 2 5

Bi non ē conſenſusª ⁊ infra:¶ Diſtrictius inibemus ne aliqui quoruꝫ vterqꝫ vel alter ad etatem legibus vel canonibusᵇ determinatam non peruenerit: coniunganturᶜ. Niſi forte aliqua vrgētiſſima neceſſitate interueniēte.¶ Utpote ꝓ bono pacisᵇ talis ꝯiūctio toleretur.T Sidorus.¶ Puberes ſūt quo ad matrimonium ꝗ ex habitu corporis concipere ⁊ generare poſſunt.M Aberes a pube ſunt vocati .i.a pudentia corporis nūcupati: quia hec loca primo lanuginemducunt. ¶ Quidam tamen ex annis pubertateꝫ exiſtimant: ideſt eūeſſe puberem: qui. xiiij. annosᵉ impleuerit. quāuis tardiſſimeᶠ pubeſcat. ¶ Certum autem eſt eum puberem eſſe qui ex habitu corporispubertateꝫ oſtenditᵍ ⁊ generare iaꝫpoteſt. ¶ Et puerpere ſunt que inannis puerilibus pariunt.A. Lex. iij. herforden̄. ep̄o.¶ Ex ſponſalibus contractis cuꝫminore ſeptēnio non oritur impedimentum publice honeſtatis: ſecus ſi cum maiore vel minore conſentiente poſt ſeptemnium: ⁊ affinitas ſequens diſſoluit ſpōnſalia procedentia de futuro.Itteras tue fraternitatis accepimus: ex quaruꝫ tenore perpendimus: ꝙ cum quidaꝫ eſſet perfecte etatis quandam puellaꝫ in cunalibus deſponſauit: procedēte vero tempore matrem puelle cognouit: ⁊ eam in vxorem accepit: ⁊ infra. Coriſul. t. t. r. ꝙ ſi prefatus virmatrem puelle antequam ſeptimūannum compleſſet in vxorem accepit: matrimoniuꝫ non diſſoluasᵖ:cū deſponſationes huiuſmodi nulle ſint que ī cunabulis fiunt. Ueruꝫſi poſtquaꝫ puella ſeptimum annūcompleuit: predictus vir matremeius accepit vrorem: cuꝫ ſponſaliaextuncˡ placere conſueuerintᵏ intereos: ſnīam diuortij non differas ꝓmulgare: nec ipſam filiamⁱ ſeu ma

trem habere permittas.T Dem eboracen̄. epiſcopo.¶ Sponſalia nulla ex defectu conſenſus non creant publice honeſtatis iuſtitiā. ſpōſalia vero aliqua ſiclꝫ legitimo modo fuerit diſſoluta.Cceſſit ad pn̄tiam noſtram ⁊infra. F. t. mandamus quātenus ſi tibi cōſtiterit ꝙ puella nō eētſeptēnis quando a gu. deſponſatafuit ⁊ poſtea in eū nō conſenſeritᵐ:⁊ ꝙ idē gu. ab huiuſmodi deſponſatiōe per te fuerit abſolutusⁿ: matrimoniū inter eūdeꝫ gu. ⁊ matreꝫpuelle celebratū p̄cipias inuiolabiliter obſeruari: ⁊ eorū prolemᵈ denuncies eſſe legitimaꝫ: qꝛ deſponſationes ⁊ mr̄imonia ante ſeptem annos fieri nō poſſunt ſi cōſenſus poſtea non acceditᵖ. ¶ Sane ſi p̄fatapuella ante deſponſationemq ſeptimum annum cōpleuerat: ſꝫ predictꝰ vir a deſponſatione ipſius puelle ipſo iureᶠ fuerit abſolutus cum eain eum conſentire noluerit: inhoneſtumꝰ tn̄ videtur vt matreꝫ habeatcuius filia fuit ſibi deſponſata.¶ Dem noruicen̄. ep̄o.¶ Si impubes deſponſata et traducta petit licētiam pubes facta alteri nubendi: non auditur ſi vir iurat ſe eam cognouiſſe: nec auditurſi nōdū pubes: ſꝫ ꝓxima pubertat.ꝓbet̉ cognita. hoc pͥmo. Ex ſpōſalibus cōtractis cuꝫ impubere maiore ſeptēnio orit̉ publica honeſtas.Ontinebatur in litteris tuisqd̓ cum quedam puella infranubiles annos cuidam in vxoremtradita fuerit: ⁊ ab ipſo traducta:hec ad nubiles annos perueniensalij nubendi licentiam poſtulauit:aſſerens ſe in eundem nullatenusconſenſiſſe: ⁊ infra. Conſul. tue.t. r. ꝙ cum in decretisⁱ habeatur expreſſum: ꝙ ſi vir dixerit ꝙ vxorem ſuam cognouerit: ⁊ mulier negauerit: viri ſtandumʸ eſt veritati: prefato viro qui dicit ſe mulierem ipſam cognouiſſe fides eſt adhibenda: ſi id firmauerit iuramen-

Al non eſt. Primo ponit dictum. Secundo excipit ibi: niſi.¶ Fertio exemplificat ibi: vtpote. Ab. ſi.¶ Conſenſus. verus vel preſumptus.Fāonibus. Etas ad mr̄imoniū ꝯͣhendū tā ẜm leges ꝙͣ ẜꝫ canonesco. rij. an. ī femina. ff. de ritu nup. minorē: ⁊. jͣ. e. ꝯtinebat̉: ī viro. xiiij.an. jͣ. eo. atteſtatōes. ꝙͣtū ad ſpōſalia etas. vij.annorū. ff. de ſpon. ⁊ īſponſalibus. jͣ. eo. lr̄as.acceſſit: ⁊. c. duo.¶ Cōiungant̉. matrimonialiter: qꝛ ꝯſentiren̄t. jͣ. d̓ frigi. ⁊ malefi.qd̓ ſedē. ul̓itelē ꝙͣtūad ſpōſalia ⁊ iō ꝓhibētur: quia ſepe mutāt poſtea volūtatē vn̄ p̄tereaorit̉ diſcordia īter ip̄os⁊diuertētes cōſanguineis copulātur: ut. sͣ. ti.pri. iuuenis. qd̓ eē nonpōt. sͣ. ti. ꝓxi. ſponſam.¶¶ Pacis. No. ꝓ bonō pacis admittēdū qd̓alias ꝓhibet̉. iij. q. vj.pe. vnde verſus.ax ut ſeruetur moderamen iuris habetur.eretPrīo narrat didū. Secūdo refert vnāopinioneidamTertio aliud dictuꝫ ibicertum. Quarto aliudibi: ⁊ puerpere. ab. ſi.Puberes. xiiij. an..i. illud: ⁊ sͣ. de reula. ad noſtram¶ Tardiſſime. quid ſiiſte ꝗ iam ꝯpleuit. xiiij.ānos talis appareat ꝙnullo modo poſſit generare ⁊ ꝯͣhat nunꝗd tꝫmr̄imoniū? Dicūt ꝗdāꝙ tꝫ matrimoniuꝫ. contrariū cr̄do: qꝛ nec ē pubes: ut. jͣ. dr̄. nec ī eo reperiūtur tria bōa mr̄imonij q̄ ſunt fides ꝓles⁊ ſacram̄tū. xxvij. q. ij.oē. itaqꝫ iſte non eſt taliſ qui poſſit hr̄e ꝓlē qd̓ctiā ſatis patet ꝑ litterā conſequentem: acōtra. jͣ. eo. de illis.g ¶ Oſtendit. generat̉ergo pubertas ex vigore naturali non ex anorū nomero ꝯprobat̉ qd̓eꝝ ē quo ad mr̄imōiūꝯhēdū ut dixi: ⁊. jͣ. de illis. ij. ⁊. c. vlt. ubi malicia ſupplet etatē. ex quibus ēt ꝓbat̉ ꝙ mr̄imoniuꝫ ꝯſiderat̉ ex pubertate tm̄ ⁊ nō ex annorūnumero quo ad tutelaꝫuel curaꝫ etas annorūtm̄ cōſiderat̉. C. qn̄ tu.vel cur. eē d̓. īdecoꝝ. īſti. ꝗ. mo. finit̉ tu. ī pͥn. ſꝫ quo ad mr̄imoniū benenſpicit̉ mulier ⁊ ēt vir an ſint apti ad matrimoniū. xxvij. q. i. nec aliua. ⁊ sͣ. de proba. propoſuiſti. ⁊. c. cām matrimonij.fieras Qui deſponſauit minorē ſeptēnio cum eius matre contrahere pōt: ſecꝰ ſi tꝑe ſponſalioꝝ erat maior uel ſi tūc fuit mīorcade voluntate ꝑmanente facta ſit maior: qꝛ ſi cum matre ꝯͣhit ⁊ eamoſcit nec matreꝫ habebit nec filiam. h. d. Uel generalius ſic ut inCōis diuiſio. Secunda ibi: ꝯſultatiōi. Ab. ſi.oluas. ar. ꝙ ſpōſalia ꝯͣcta de facto non inducunt publice hōeſtatis iuſticiā: ar. ꝯͣ. sͣ. ti. ꝓxi. ad audientiā. ubi de hoc: ⁊. c. iuuenis.¶ Extunc .ſ. poſt. vij. annos. xxx. q. ij. c. ulti.Placere cōſueuerīt. ⁊ ſi placuerīt ſola tatihabitōe ꝯfirmat̉: lꝫ abmnitio nulla fuiſſēt. ⁊ ītelligūt̉ ratū hr̄e: niſi exp̄ſſe ꝯͣdixerit etate legiti

ma adueniēte vt h̓ colligit̉: ſꝫ ītelligo ꝙ ſpōſalia debeāt placer̄ cū ſimul cohabitāt: qꝛ tūc ītelligunt̉ ꝯſentire exquo nō ꝯͣdicūt. ff. de ritu nup. minorē. ſecūscredo ſi ſeorſuꝫ habitāt: qꝛ tūc nō intelligunt̉ ꝯſentire: niſi vl̓ v̓bo vel ipſo fcōputa qꝛ vadit ad domū ſuā vel dat aliqͣ munuſcula ⁊ ꝯſil̓ia q̄ ſpōſi facer̄ ꝯſueuerunt. ar. ad h̓. jͣ. c. ꝓx. in pͥn. vbi dicit ⁊ poſtea ī eū nō ꝯſenſerit. Itē arg. adea q̄ freq̄ntiꝰ accidunt iura adaptari dn̄t. xxviij. di. d̓ ſyracuſāe: ⁊ sͣ. d̓ cleri. ꝯiug. diueſis fallacijs. C. d̓ la. li. tollē. l.vnica. §. ſꝫ ⁊ ſi ꝗs: ⁊. xiiij. q. v.d̓niqꝫ. Et īſti. de re diui. §. illud: ⁊. xix. q. ij. due ſunt: ⁊. ff. d̓ẜui. ru. p̄di. cū eēt. §. ꝑ pluriuꝫ. ff. d̓ vſuca. l. iuſto. i. rn̄. ī fi.ff. d̓ legi. nā ad ea. ⁊. iij. q. v.accuſatores. īmo qn̄qꝫ ad ea q̄nunꝙͣ ul̓ raro accidūt. ff. ſi ꝑshere. pe. l. ātiꝗ. xix. di. ī canonicis ī fi. ff. d̓ re. iu. ea q̄ raro.d̓ cō. di. iiij. ſāctū ē baptiſmaī fi. C. d̓ leg. hr̄. ſi maior. ⁊. lj.diſ. ꝗ ī aliqno. v̓. quocūqꝫ. ff.d̓ ſta. ho. n̄ ſūt: ⁊. l. ſe. ſo. r̄gulariter obtīet .i. rubrica. ꝯͣriacaſualia ſūt q̄ negocijs nō cōherēt. ff. d̓ reg. iur̄. ea q̄ raro.l ¶ Filiā. quā hr̄e n̄ pōt ꝑꝑ affinitatē ſuꝑuēiētē. xxxv. q. iiij.nec eā quā. uec matrē: ꝑꝑ publice hōeſtatiſ iuſticiā: nt̄. jͣ. c.ꝓxi. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. ad audiētiā. ⁊.jͣ. eo. cōtinebatur. §. ultimo.L. sͣ. c. ꝓxi. ul̓ ꝑ alia v̓baCceſſit. Sūmatum eſt.ſumma ut ī rubro. Diſtīguitduo mēbra ẜꝫ ibi: ſane. ab. ſi.m ¶ Conſenſerit. dic ſuꝑ hocut. sͣ. c. proxi.n ¶ Abſolutꝰ. maxime: h̓ abſolutio factū tm̄ reſpicit cū nl̓la fuiſſent ſpōſalia. sͣ. c. proxi.o ¶ Prolē. qꝛ ubi mr̄imoniūlegitimū ē ⁊ filij legitimi erūtxxxiiij. di. ſi ꝗs viduā: ⁊. xxxij.q. iiij. dicat aliꝗs: ⁊ ſi mr̄imoniū reputat̉ legitimū lꝫ n̄ ſit:filij tn̄ erūt legitī. jͣ. ꝗ fi. ſintlegi. cū īter. hodie idē obtinetdenunciatiōe pͥmiſſa. jͣ. d̓ clādeſti. deſpon. cum inhibitio.p ¶ Accedit. tacite uel exp̄ſſedictum eſt. sͣ. c. proxi.q ¶ Ante deſponſationeꝫ. ipſius puelle.r ¶ Ipſo iure. hoc iō dic̄: qꝛ cūmaior ꝯͣhit ſpōſalia cū mīoreadueniente etate ſi mīor nolūerit ꝯſentire ī mr̄imoniū abeccleſia dꝫ abſolui ⁊ qꝛ illa noluit ꝯſentire fuit abſolutꝰ abep̄o nec ītelligas ipſo iure .i.ſpōſalia nulla fuerūt ip̄o iureut ꝗdā dixerūt: qꝛ ip̄a nō ꝯſēſit ī ſpōſalibꝰ. ſꝫ h̓ ſtare nō p̄tqꝛ ſi h̓ fuiſſet nō ſeꝑaret̉ mr̄imoniū ꝯͣctū cū matre cū nulla fuiſſent ſpōſalia: ut patet ꝑpͥn. c. ubi non ſeparantur.g ¶ Inhoneſtū. qꝛ nullā de cōſanguinitate illiꝰ puelle poterit recipere in vxorē. ergo multo minus matrēsͣ. ti. ꝓxi. ad audientiam: ⁊. c. ſponſaꝫ: ⁊. c. iuuenis. cū illa puella fuerit ſpōſaillius: vt. jͣ. in. c. prox. in fi.Ontinebatur Primo ponit̉ cōſultatio. Secundo reſponſio ibi. Cōſultationi. Ab. ſi.t ¶ Continebat̉. ī decretis. xxxiiij. q. j. ſiquis in vxorē acceperit. §. i.u ¶ Uiri ſtādū. ar. ꝯͣ. xxvii. q. ij. qd̓ īterrogaſti: ⁊. xxxiij. q. i. reꝗſiſti. ſol. vbi virſe dic̄ cognouiſſe vxorē. ⁊ iſta negat ſtat̉ v̓bo viri vt h̓. ⁊. xxxiij. q. i. ſiꝗs vxoreꝫrecepit. ſꝫ. c. reꝗſiſti. ītelligit̉ qn̄ vterqꝫ ꝯfitet̉ ꝙ carnal̓r iūgi ꝑꝑ frigiditatē n̄pn̄t ⁊ vterqꝫ ſeptīa māu ꝓpīquoꝝ dꝫ iurare ꝙ nō pn̄t carnal̓r ꝯmiſceri. c. qd̓ īterrogaſti. ītelligit̉ qn̄ maritꝰ n̄ dicit ꝙ vxorē cognouerit vn̄ audit̉ ml̓ier. p̄terea qd̓ dic̄ h̓ fides ē adhibēda viro ſi iurauerit h̓ ītellige qn̄ mulier n̄ ꝓbat ſe.c. cauſam.virginē ꝑ aſpectū corporis: qꝛ tūc bn̄ audit̉. sͣ. de ꝓba. ꝓpoſuiſti: ⁊