trimonia eſſe debeant: ⁊ ideo talisſtipulatioª propter pene interpoſitionem ſit merito improbāda: mādamus quatenus ſi eſt ita eundem.B. vt ab extorſione predicte penedeſiſtat eccleſia. cenſura cōpellas.Dem ep̄o cenomanen.¶ Sponſalia de futuro tranſeūt īmatrimonium per carnalē copulāſb̓ſecutā ſed non per nixum carnalis cōpule tantum. hoc dicit cum. c.fi. infra eo.Squi fideꝫ dedit. m. mulieriſuper matrimonio contrahēdo: carnali copula ſubſecuta: ⁊ ſi infacie eccleſie ducat aliam: ⁊ cognoſcat. ¶ Ad pͥmam redire teneturᵇquia licet preſumptum primuꝫ matrimōiuꝫ videatur: contraᶜ preſumptionem tamen huiuſmodi non ēprobatio admittenda. Exquo ſeꝗtur ꝙ nec aliquod cenſetur matrimonium quod de facto eſt poſtmodum ſubſecutum.I Dem.¶ Sponſalia de preſenti non ſoluuritur per ſequens matrimoniuꝫetiaꝫ carnali cōpula conſumatuꝫ ſꝫſpōſalia de futuro etiam iurata ſoluunit̉ ꝑ ſequētia de pn̄ti.¶ Iinter viruꝫ ⁊ mulierem legitimus conſenſus interueniatde preſenti: ita ꝙ vnus alterū mutuo conſenſu verbis conſuetis expreſſo recipiat: vtroque dicenteᵇ:ego te in meaꝫ accipio: ⁊ ego te accipio in meū vel alia verbaᵉ conſenſum exprimentia d̓ preſenti: ſiue ſitiuramentumᶠ interpoſitū ſiue nō: n̄licet alteri ad alia votaᵍ tranſire. qd̓ſi fecerit ſecundum matrimoniumde facto contractum: etiaꝫ ſi ſit carnalis copula ſubſecuta: ſeparariʰ d̓bet: ⁊ primum in ſua firmitate manere. ¶ Uerū ſi inter ipſos acceſſit

tantummodo promiſſio de futurovtroqꝫ dicente alteri: ego te recipiam in meam: ⁊ ego te in meum: ſiue verba ſimilia: ſi alius mulieremillam per verba de preſenti deſpōſauerit: etiaꝫ ſi inter ipſam ⁊ primūiuramentum interuenerit ſicut diximus de futuro huiuſmodi deſponſationis intuitu ſecundū matrimonium non poterit ſeparari: ſed ei ēde violatione fidei penitentia iniūgēda.T Dem.¶ Nixus ad cōpulā n̄ facit ſpōſalia de futuro trāſire¶ Doleſcens qui detponſatamſibi ꝑ verba de futuro: licet ſepe nixuſ fuerit carnaliter nō cognoſcens: cum alia poſtmoduꝫ per verba de preſentiⁱ cōtraxit: non primaꝫcum qua nec fuit verum matrimōum ex forma ꝯtractus nec preſumptumᵏ cū conatusⁱ nō habuiſſet effectum: ſed ſecundam dꝫ hr̄e vxorē.Rubrica De deſpōſatiōe īpuberuꝫ.¶ Ono. euſebio ep̄o.¶ Pater pro fillio īpubere ſpōſalia cōtrahit: pro pubere vero nō niſi cōſentiatUa frat. requiſiuit de filio adulto: quem patermatrimoniuꝫ vult conUtrahere ſi ſine voluntateadulti filij facere poteſt. Ad quoddicimus ſi aliquo modo nō conſentitᵐ: filius fieri non poſſe. ¶ Poteſt auteꝫ filium nondū adultū voluntas cuius diſcerni nō poteſt pater cui vult matrimonio tradere.Et poſtquam filiꝰ peruenerit adperfectaꝫ etatē omnino debetⁿ hocadimplere.¶ Icolaus papa.¶ Impuberes ambo vl̓ alter niſiꝓ bono pacis cōiūgi non debent.

ria: vt h̓ patet.a ¶ Stipulatio. ſtipulatio pene in ſponſalibꝰ appoſita non tenet ꝑꝑ rationem que redditur in lr̄a. ſed arras datas pro ſponſalibus ꝑficiendis amittit ꝗ reſilit ſine iuſta cauſa. C. de ſpon. l. vlti. ⁊. ff. de verbo. obliga.ticia. vnde hec decr. ſumpta fuit. C. de inuti. ſtip. l. ij. ⁊Sed videtur ꝙ idemſit in arra quod dicitur de pena: quia eadem eſt ratio vtrobiqꝫ: ergo eadem debꝫeſſe prohibitio ⁊ idem ius. sͣ. d̓confir. cum dilecta: cum alijs cōcor. ibi poſitis. ⁊ sͣ. de trāſla. īter corporalia: ſed ſecus eſt ẜmlegeſ ut dicit. l. predicta. d̓ ſpōin. C.Squi fidem Primo¶ ponit thema ex quo taciteelicit̉ queſtio. Secūdo illaꝫ ſoluit ⁊ rationeꝫ ſummittit ibi: adpͥmam. ab. ſi.b ¶ Tenetur. ſic. sͣ. eo. veniens⁊. jͣ. de cōdi. appo. de illis. ⁊.c.per tuas.c ¶ Cōtra p̄ſumptionē. no. circa huiuſmodi p̄ſumptiōes. preſūptio alia ē iuris ⁊ canonis ſiue legis alia hoīs alia nature:alia facti. Preſūptio iuris ⁊ canonis ſiue legis ſiue iuris ſiuede iure qd̓ idē ē: nō recipit ꝓbationē in contrariū: ut lex preſumit mulierem dotē ſtipulatā ſibi reddi. que nō eſt ſtipulata. etꝗs vellet ꝓbare contrariū nōudit̉. C. de rei vxo. acti. l. i. §..i. Idē eſt in arrogato ꝗ ſꝑ ītelligit̉ ſtipulatꝰ quartam partē d̓bonisⁱ arrogatoris ſi emancipetur. ff. de adop. ſi arrogator: etde tali loquitur hic. Et ita preſūptū dr̄ iſtd̓ mr̄imoniū: ſimilis pͥſumptio eſt. xi. q. i. ſi ꝗricoꝝ. ⁊. jͣ. ꝗ ma. acc. non poīſuꝑ. ⁊ sͣ. e. ad id qd̓. ⁊. liiij. dſtī. fraternitatem. ⁊ .jͣ. de iude.ca. vl. qd̓ loꝗt̉ in eodē caſu cu.c. fraternitatem. pͥſūptio hoīsē cū preſumit̉ contra alique hominem ꝑꝑ malā famam: cōtrahanc preſumptionem bene admittitur ꝓbatio in contrarium.sͣ. eo. cum in tua. ⁊. ij. q. v. preſbyter. ⁊. c. ſi mala fama. jͣ. depurgat. cano. cuꝫ. p. ⁊. ff. quodme. ca. non eſt veriſimile.Preſumptio nature eſt: ut cūexheredo filium meum: p̄ſumit̉cōtra me ꝙ iniuſte exheredauerim eū ⁊ hoc ꝓpter naturam ⁊ideo heredes mei probare tenētur ꝙ iuſte exheredauerim euꝫ.C. de inoffi. teſt. autē. non liceat parenti. Preſumptio factialia precedentis circa futura utſi ſemel calūniatus es contrame: ⁊ iterum velis me accuſarepreſumitur modo te velle iterū calūniari. ff. de accuſa. ſi cui. §. hiſdē. iij. q. x. placuit. ⁊. c. ſi accuſator. ⁊ sͣ. de preſump. mandata. ⁊. c. ſcribā eis. Preſumptio facti ſubſequētis circa preterita eſt ut ſi aliꝗ fuerint accuſati de crimīe adulteriꝫ qd̓depellebant pretextu proximitatis: ſi poſtea ī matrimonium ſe coniunxerint manifeſte preſumitur facinus in quo accuſati fuerūt. C. de adul. ſi ꝗ adulterium. ff.ad macedo. Item ſi filius: alias īcipit: ſed iulianus. §. interdum circa fi. ⁊ ī autē.vt nulli iudi. §. ſi ꝗs vero col. ix. Eſt ⁊ alia preſumptio iuris tm̄ vt ſi vir diu cohabitauit vxori preſumitur ab eo cognita. xxxij. di. dixit dn̄s. ⁊ .xxvij. q. i. nec aliqua. ⁊ ꝯͣ hāc pͥſumptionē ꝓbatio admittit̉. sͣ. de ꝓba. ꝓpoſuiſti. ⁊. ff. de ꝓbat. ſi cirographū. ſꝫ h̓ nō fuit ſubſtātia ⁊ forma ꝯiugalis cōtractus: de qua dr̄. sͣ. e. tua.vn̄ non ē matrimōiū. Satis dr̄ h̓ fuiſſe ſubſtātia ⁊ forma: qꝛ ꝯſenſus ⁊ forma fuit hec: ſꝫ ꝑ v̓ba d̓ futuro q̄ ꝑ carnalē copulā ſubſequētē fiunt d̓ p̄ſenti pͥſumptiueſed ꝑ carnalē copulā ſubſequētē pͥſumit̉ conſenſus ꝑ v̓ba p̄cedentia deſignat̉ forima. lꝫ illa ab initio fuerunt de futuro.nter uirum. Duo ſunt dicta. ſcd̓m ibi uerū. Ab. ſi.Dicente. ergo altero loquēte tm̄ n̄ ē matrimonium. qꝛ non loquens ſuū conſenſum non exprimit. ar: xxx. q. ij. c. i. Item ar. ꝙ qui tacet nō conſentit: qꝛ verbaſunt neceſſaria conſenſum exprimentia. sͣ. e. tue. ſi. ff. de ꝓcu. filiuſfa. §. inuituꝫ ⁊ſi conſenſum exprimat alter aliquo ſigno vel nutu: lꝫ nihil exprimat ore ſatis vr̄idem. Ar. contra ꝙ nō ſit mr̄imoniū: ꝗa ſtipulatio non contrahitur niſi vtroqꝫ

loquēte ēt ſi annuat ſine verbis. ff. de v̓b. ob. l. i. ī pͥn. ⁊. §. ſequē. ſi ꝗs ita.ergo idē in mr̄imonio. ar. iſtius littere vtroqꝫ dicente: muti tn̄ ſine iſta forma contrahere pn̄t dum tn̄ conſenſum exprimāt ſignis. sͣ. e. cum apud. ⁊ff. de iur. do. mutus. ar. ff. de tute. mu. ⁊ illa ſigna equipollent huic forme⁊ ita non refert dummō cōſenſus exprimatur etiam in loquēte ſubſecutaſubarratione per immiſſionem annuli. nā multe ꝓpter verecūdiam annuunt potiꝰ ꝙͣ loquāturmaxīe pn̄tibꝰ patrētibus.xxij. q. ij. honorantur.e ¶ Alia v̓ba. sͣ. e. ex ꝑte⁊ .xxx. q. v. §. ſi ꝗs diuīs¶ Iuramētū. ⁊ ita iuramentum eſt de ſubſtantia matrimonij.g ¶ Ad alia vota. ad religionē tn̄ bn̄ poſſet antecarnalem copulā tranſire. sͣ. de ꝯuerſi. coniuga.ex publico.h ¶ Seꝑari. qꝛ fortiꝰ vl̓culum ſuꝑuenit. ⁊ ſic ſoluunt̉ ſpōſalia nō obſtante iuramēto. ⁊ ſic votumſimplex ſoluitur ſuꝑueniente mr̄imonio. xxij.di. ſi vir. ⁊ .xxvi. q. i. nuptiarū. ⁊ minꝰ punit̉ ꝑbonū mr̄imonij ſubſequētis: ut. c. ſi vir.oleſcens¶ Ponit dem̄ cāmiſerens ibi. cū qua. ab.¶ De pn̄ti ꝯͣxit: ⁊ ſic ſoluta fuerūt priora ſpōſalia. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de ſpō.duo. duobꝰ: ⁊ ſic remāebit cū ſcd̓a ⁊ aget penitētiā de fide mētita: vt dicit. c. duobus.¶ Nec pͥſumpiū. verūnō fuit: qꝛ ibi n̄ fuit ꝯſenſus de pn̄ti: pͥſūptū n̄ fuit: qꝛ nō fuit carnalis copula ſubſecuta. De p̓ſūpto mr̄imonio hēs. sͣ. e.is ꝗ. sͣ. de re iudi. tenor:vbi de hoc. ⁊ .xxvij. q. ij.ſi ꝗs vxorem.l ¶ Cōatꝰ. no. ꝙ conatꝰſiue volūtas ſine effectun̄ nocet: ut h̓ pꝫ ⁊ de pe.di. i. §. hec aūt v̓ba. ⁊. §.cogitatiōis pena. ⁊. ff. ꝗ.mo. pi. vl̓ hypo. ſo. ſicut§. ſi volūtate. ⁊ .xvij. q.iiij. ſi ꝗs ſuadente. ⁊. ff.qd̓ ꝗſqꝫ iu. l. i. ī fi. ⁊ eurꝯdēnatū acciꝑe debemtm̄ ꝗ iure cōdēnatꝰ ē itavt ſnīa teneat. Et ſi nulla ē ſnīa n̄ dr̄ ꝯdēnatꝰ. ff. d̓ re iudi. ſi ſe. §. ꝯdēnatū. itē ar. ꝙ v̓ba cū effectuſūt accipiēda. sͣ. de cle. non reſi. relatū. ⁊. ff. ne ꝗs eū ꝗ ī ius vo. vi exi. l. pe..§. docere. ar. ꝯͣ ꝙ volūtas ſiue conatꝰ delinquētis puniri debeat ꝙͣuis ſin̄effectu. sͣ. de biga. nuꝑ. ⁊. c. vl. ⁊. l. di. ſi ꝗs poſt acceptū. ⁊ de pe. di. i. ſi ꝗſnon dicā: ſi ꝗs cum telo: ⁊ qͣttuor. §. ſe. ⁊. ff. de extraor. cri. l. i. ⁊. C. ſi quacūqꝫ predi. po. l. i. in pͥn. sͣ. e. iuuenis.beꝝ sͣ. viſuꝫ eſt d̓ ſpōſalibꝰ ī genere: nūc d̓ eis ſūmittit īca de dipoſpe .ſ. d̓ ill̓ q̄ ꝯͣhunt̉ ꝑ īpuberes. ul̓ al̓r. ⁊ ſic qꝛ ad ſpōſalia ꝯͣhēda certa etasd̓termīata ē a iur̄: iō ſubijcit̉ iſta rub. ī qͣ tractat d̓ etate habili ad ſpōſaliaiō ⁊cͣ. d̓ materia vide. xxx. q. ij. ⁊ facit. xx. q. i. c. i. ⁊ repetit̉. in. vi. ab. ſi.Ia fraternitas Habet tria dcā. ſcd̓ꝫ ibi: p̄t. tertiū ibi: ⁊ poſtoͣab. ſi. m ¶ Cōſentit. ſi coactiōe pr̄na ductꝰ ꝯſentiret in aliꝙͣquā als n̄ eēt ducturꝰ: eā uoluiſſe vr̄ ⁊ ē mr̄imoniū. ff. de ritu nup.ſi pr̄e. cogi tn̄ non dꝫ. ff. e. non cogitur. ⁊. C. de nup. nec filiuꝫ. nec poteſt eūcōpellere inuitum. ff. de ſpō. filiofamilias: qꝛ inuite nuptie: difficileſ exitusconſueuerunt hēre. sͣ. ti. ꝓxi. reꝗſiuit. ⁊. xxi. q. ij. §. i. ſecus vr̄ de filia ẜm leges naͣm illa ꝯͣdicere nō pōt niſi pr̄ dederit ei turpem uel moribus ſuis īdignum. ff. de ſpon. ſꝫ q̄ patris: ſecus tn̄ ẜm canones. sͣ. ti. proxi. cū locum. ⁊xxvij. q. ij. ſufficiat.n ¶ Debet. debito honeſtatis. sͣ. de teſti. c. i.