De ſpōſalibus ⁊ matrimoniis.
ſed copulaꝫª tantuꝫ exequendi carnaleꝫ: vtruꝫ inter predictos ſit matrimonium celebratum: cum mulier conſenſerit in eundem: ⁊ ille difſenſerit ⁊ diſſentiat: nec alid̓ aliꝗdegerit qͣꝫ ſuperius eſt expreſſuꝫ: niſi ꝙ cognouerit eandem. Superquo. t. r. ꝙ cum prefatus vir predictam deſponſauerit muliereꝫ in ꝓpria perſona ⁊ ſub nomine alienoquo vocari tūc ſe finxit: ⁊ inter eosſit carnalis copula ſubſecuta: videretur forteᵇ pro coniugio p̄ſumendum: niſi tu nobis expreſſe ſcripſiſſes ꝙ ille non propoſuit nec cōſenſit illam ducere in vxorem: quod qͣliterᶜ tibi cōſtiterit nō videmus:Nos autem quid iuris ſit reſcribētes: dicimꝰ: ꝙ ſi res ita ſe habuerit videliect ꝙ ille eam non propoſuit ducere in vxorem: nec vnquaꝫconſenſit in predictam perſonam:non debet ex illo facto coniugiumiudicari: cum in eo nec ſubſtātia cōiugalis cōtractus: nec formaᵇ contrahendi cōiugium valeat inueniriquoniaꝫ ex altera parte dolus ſolūmodo affuit: et defuit ꝯmnino conſenſus ſine quoᵉ cetera nequeunt fedus perficere coniugale.¶ Dem epiſcopo. beluacen̄.¶ Ad denunciationem vnius honeſti viri qui defert conſanguinitateꝫ ⁊ de fama vel ſcādalo docet impeditur mr̄imoniuꝫ cōtrahenduꝫ.Um in tua dioceſi ⁊ īfra. Sane quia contingit interduꝫ ꝙaliquibus volentibus matrimonium contrahere: bānisʳ: vt tuis verbis vtamur: in eccleſiis editis: acnullo cōtradictore publice comparente: licetᵍ fama priuatum impedimentum deferat parentele: cum exparte contrahentium iuramēta maiorum de ſua propinquitate vt ſuſpitionis tollatur materia offerunt̉ꝗd tibi ſit faciēdum in caſibus huiuſmodi queſiuiſti. ¶ Ad quod taliterreſpō. ꝙ ſi perſōaʰ grauis cui fidesſit adhibēda tibi denūciet ꝙ hi quiſunt matrimonio copulandi ſe propinquitate contingant: ⁊ de famavel ſcandaloª doceat aut etiam perteipſuum poſſis certificari d̓ planoˡ
nō ſolum debes iuramenta pareritum ſponte oblata nō recipere: verū etiam eos qui ſic contrahere nitūtur ſi moniti īduci nequiuerint: cōpellere vt a tali contractu deſiſtantvel contra famaꝫᵐ huiuſmodi ſecūduꝫ tue diſcretionis arbitrium iuramenta exhibeant propinquorum.alioquin ſi perſona denunciās nōextiterit talis vt diximꝰ: ⁊ de famavel de ſcandalo non poterit edocere: ad deſiſtendum mōere poterisnon cōpellere contrahentes.C. Ono. tertius ep̄o berguen̄.¶ Mulieri q̄ negat ſe in matrimonio conſenſiſſe non creditur: marito probante cōtrarium. ſecus ſi ꝓbat conſenſiſſe per metum qui pōtcadere in conſtantem virum.Ouſultationi tue. b. Reſpondemus: ꝙ mulieres que veniunt ad valuas eccleſie benedicēdecum ſponſis: ⁊ ibi reclamātes affirmant ſe nunquā in eoruꝫ matrimonium conſenſiſſe audiri ſpōſis legitime probātibus cōtrariuꝫ nō opotet: cum legitimis ⁊ idoneis teſtibꝰn̄ debeat illarum ſimplex aſſertioⁿpreualere. ¶ Sane illis que benedictōe accepta mox a ſpōſis aufugiūtante carnis copulamº ſubſecutam:aſſerētes ſe nunquam ī illos veraciter cōſenſiſſe: ſed metu illato compulſa verba protuliſſe conſenſus licet animo diſſentirent: nō ſtatim ēaudiētia denegāda: ſꝫ de illato metu eſt cumᵖ diligētia īquirendum etſi talis metus īuēiatur illatus ꝗ potuit cadere ī conſtātēq virū erūt nō īmerito audiēde.G Rego. ix.¶ In matrimoniis ⁊ ſpōſalibꝰ debet eē libertas vn̄ in eis promiſſiopene nō obligat.Emma mulier nobis expoſuſuit ꝙ cuꝫ. t. filia eius cū. c. contraxit matrimonium. b. de alferioea occaſione ꝙ inter. p. filium ſuuꝫ⁊ predictam puellam infra ſeptenniumʳ conſtitutos ſponſalia cōtracta fuerunt: penam ſoluendam aparte que contraueniret in ſtipulatione appoſitam ab ipſa nititur extorquere. y Cum itaqꝫ liberaˢ ma
nnonid eſt hic matrimōium vel nō. In caſu iſto dico ꝙ eccleſia iudicareeper pro matrimonio: ꝗa recurendum eſt ad communem verborum inqligentiam. sͣ. e. et litteris .i. talia enim verba non poſſunt ſeruire ſue lnxnnoni. pręterea ſi probet ꝙ illa uerba proteſtatus fuit primo: potuit poſtarecedere ab illa uoluntate ⁊ conſentire in illam: ⁊ hoc videtur per illudnod poſtea publice facit: et ſi dicat quod adhūc tempore contractuserat in eadem voluntate: non creditur ei: ꝗa cōtra eum debet fieri īterpretatio qui dolum adbibet ut dictum eſt. sͣ. e.ex litteris .i.a ¶ Copulā. ſubſecutā.per hoc videtur conſenfiſſe. jͣ. e. is qui. ⁊ .jͣ. decōdi. appo. de illis. ⁊.c.per tuas.¶¶ Forte. ꝗbuſdā nonrecte intelligētibus ē dubiuꝫ. ſed recte īentibus non eſt dubiun¶ Qualiter ꝯſtiterit. īmo bn̄ potuit ꝯſtare: ꝗavir ille hoc ei confitebat̉ꝗa hoc dicimur ſcire qd̓ab alijs audiuimꝰ. xxij..q. v. hoc vr̄: uel ꝙ illehoc ei cōfeſſus fuit in penitentiali iudiciocuilibet eſt credēdum. ī.jͣ. de homi. ſignificaſtquia ſoli ſibi ſit preiucium. vn̄ non eſt veriſimile ꝙ ſit innor ſuſalutis .i. q. vij. ſ.ſed in iudicio pro tribūali non crederetur ei ī preIudicium alterid ¶ Nec forma. nota ꝙad eſſe matritſunt neceſſaria .ſ. ſtia ⁊ forma: ſicut ad eſſehominis pro ſubſtantiaeſt ibi conſenſus ⁊ ꝓ forma uerba ad exprimendum conſenſum deputauam fornin habeſ.jͣ. e. ſi inter. jͣ. de ſpon.du. licet preter: ⁊ quia h̓defuit ſubſtantia et forma nullum fuit matridē eēt ⁊ ſi alterū deeſſet. sͣ. e. cū apd̓⁊. c. tue. ⁊. jͣ. de fri. ⁊ mele. qd̓ ſedem. ⁊ matrimoduo eximplex eſt ⁊ indinidua. xxvij. q. ij. §. i. etipto ip̄mfactū hr̄ ꝓ ſubiperliilit̉ ſuffieꝯſeSine quo. sͣ. e. cumlocum. ⁊ xxvij. ij. ij. ſufEAiliſſa ftiaa.ꝑs ibi: anis .i. denunciatōibꝰ: ⁊ hodie ꝯſuetudoiſta reducta eſt ad ius cōe. jͣ. de clādeſti. d̓ſpō. cum inhibitio.¶ Licet pͥuatū ⁊ ſic eſt fama aliꝗd quod dr̄ occultū ſiue pͥuatū. sͣ. de coha. cle.ili. tua. ⁊ iō dr̄ fama pͥuatū īpedimētū: qꝛ ꝑ famā ſolā n̄ ꝯſtatde ipeto. niſi alia ꝓbatio adſit ut in. c. tua. ſꝫ ſi fama h̓ erat d̓ ꝯſanguinitate qͣre non interdicit̉ mr̄imoniū: vt. jͣ. de cōſan. ⁊ affi. ſuꝑ eo. qd̓ ſignapꝯͣri.non ē ꝯͣriuꝫ: ꝗa hic non ꝯſtabat d̓ fama: ut. jͣ. dr̄ ſꝫ denūciatur fama vel pͥnatū īpemētū d̓ferebat vn̄ pͥmo dꝫ īꝗri de fama.mo ⁊ turpis perſona vr̄ admitti ad impediēduꝫerea. ſed ilſet cumdimentum oritur a perſona denetur releuare impedimentuꝫ conſanguineo
4xxxv. q. iij. ſi autem homo. Eſt ergo hic ar. ꝙ criminoſi non admittuntur ad denunciationem criminū. ar. xxxv. q. vj. ſi ep̄s in ſynodo. ⁊ sͣ. de teſti. cogē. p̄terea.§. i. de hoc no. ij. q. i. ſi peccauerit.De fama. ergo fama ꝓbari pōt. sͣ. de teſti. tā litteris. ⁊. c. cuꝫ cām .i. ar. ꝯͣ. jͣ.de accuſa. inꝗſitiōis. in fi. Item ſola denunciatio non īpedit mr̄imoniū niſi adſit famā: ⁊ ita ſola fama impedit mr̄imoniuꝫ. jͣ. de conſan. etaffi. ſuꝑ eo. ⁊ vnus teſtis. sͣ. deteſti. ſuper eo. ij. ſed iſte denuncians non teſtificabatur.h ¶ Scandalo. No. ꝙ propterſcandalum īpeditur matrimoniū: vt hic patet: ſic. jͣ. de cog.ſpi. ſuper eo in fin. ⁊ ita hēs ꝙſcandalum ſiue cōſuetudo reddit aliquos inhabiles ad contrahendum ẜm ꝙ not. ī illa d̓cre.ſuper eo.¶ De plano. ſūmaria cogntio ſufficit hic. ſic. jͣ. d̓ accuſa. ſicut olim. ⁊. c. olim. ſic eodē modo videtur ꝙ iudex poſſit inquirere de fama alicuiꝰ de plano⁊ ſine iudiciorum ſtrepitu. multiplex enim clamor famaꝫ inducit: ita ut prelatum moueat adinquirendum. jͣ. de accu. qualiter ⁊ quando. ij.Famaꝫ. not. hic ꝙ ſi probes famam contra aliquem ꝙpoteſt probari contrarium adtollendam famam. ⁊ ita ſi probaſti aliqueꝫ eſſe male fame ipſe poteſt probare ſe eſſe bone fame. ij. q. v. pͥſbyter. ⁊.c. ſi mala. jͣ. de accuſa. inquiſitionis infine.¶ Duos caſus determinatinſultatiſcd̓a ibi ſane. Ab. ſi.n ¶ Aſſertio. aſſertioni illaruꝫnon eſt credendum: ſed potiusteſtibus: qui iurati ꝓbaueruntcontrarium: ergo ſi uellent probare contrarium videtur ꝙ ſintaudiēde. ſed non videtur ꝙ poſſent hoc probare cū ſit negatiua .ſ. ꝙ nunꝙͣ cōſenſerunt. sͣ. d̓elec. bone memorie. īmo poſſētprobando metū ut dicit in fi.o ¶ Ante carnalem copulam.ſecus ſi poſt: quia tunc cōſeſiſſevidentur. ita ꝙ poſtea in contrarium reclamantes nō audiantur. sͣ. e. ad id qd̓. Et. jͣ. quima. accu. poſ. inſuper.p ¶ Cum diligentia. No. ꝙ dicit cuꝫ diligentia: quia vbi maius periculum vertitur cautius⁊ diligentius agēdū eſt. vij. q.ij. c. vlt. ⁊ circa maiora maiuspericulum vertitur. xlij. di quieſcamꝰ. ff. ad carbo. l. i. §. ſi ꝗs.§. iij. ⁊ ar. lxi. di. miramur: un̄cauſe mr̄imoniales nō ſunt cōmittende niſi iuriſꝑitis. ⁊ quipoteſtatem hēant iudicādi. jͣ. d̓ꝯſan. ⁊ affi. ex litteris in fi.q ¶ In conſtantem. ſic. sͣ. e. ueniens. ij. ⁊ talis metus cōtinetmortis periculum aut corporiscruciatum. C. de tranſac. interpoſitas. sͣ. de his que vi. metuſue cā fi. cum dilecti. ⁊. c. planum. xxxi. q. ij. lotharius. ⁊ ea. cā. q. ij. ſi verum alias vanus timor non excuſat. ff. qd̓ me. cā. metumaūt. ij. ff. de re iudi. ſi quis ab alio.G cem ibi: Cuꝫ itaqꝫ. ab. ſi.Emma. Duo facit. in primo ponit mulieris querelam. in ſcd̓o dat iudir ¶ Infra ſeptēniū. vn̄ n̄ tenuerūt ſpōſalia. jͣ. ti. ꝓx. lr̄as acceſſit. ⁊ sͣ. d̓ reſt. ſpo.ex ꝑte: ergo nec pena ſi licita fuiſſet alias non tenuit. qꝛ ſi pͥncipale n̄ tenuit nec acceſſoriū. sͣ. de re iudi. cū īter. C. d̓ legi. n̄ dubiū. cū ſuis concor. ſꝫ ſi poſt. vij. an.forte conſenſerunt ⁊ tenuerūt ſpōſalia: pena tn̄ non tenuit.s ¶ Libera. debeāt. ad oī caactione. sͣ. e. cū locū. ⁊. c. reqͣſiuit. ⁊ ēt a pena pecunia