Liber
¶ Huerſus conſules ⁊ rectoresciuitatum vel alios qui eccleſias ⁊ eccl̓iaſticos viros tallijs ſeucollectis ⁊ exactionibꝰ alijs aggrauare nituntur: volens immunitatieccleſiaſtice lateran̄ª. concilium prouidere preſumptioneꝫ huiuſmodiſub anathematis diſtrictiōe prohibuit: tranſgreſſores ⁊ fautores eorum excōicationiᵇ ſubiacere p̄cepitdonec ſatiſfactionē īpenderīt competentem. Uerum ſi quando forteep̄s ſimul cum clericis tantam neceſſitatem ⁊ vtilitatem proſpexerītvt abſqꝫ vlla coactione ad releuandas vtilitates vel neceſſitates cōesvbi laicorum non ſuꝑpetunt facultates: ſubſidia duxerint per eccleſias cōferenda: predicti laici humiliter ⁊ deuote recipiant cum gratiarum actionē. ¶ Propter imprudentiamᶜ tamen quorūdam romanus pontifex prius conſulatur: cuius intereſt communibus vtilitatibus prouidere. ¶ Quia vero necſic quorundam malicia contra deieccleſiam conquieuit: adijcimꝰ: vtconſtitutiones ⁊ ſnīe que a talibusvel de ipſorum mandatoᵈ fuerintpromulgate: inanes ⁊ irrite habeantur: nullo vnqͣꝫ tempore valitureᵉ. Ceteruꝫ qꝛ fraus ⁊ dolus alicui patrociriari non debent: nullusvario decipiatur errore: vt īfra tēpusᶠ regiminis ſuſtīeat anathemaquaterius poſt illud non ſit ad ſatiſfactionis debitum compellendus.nam ⁊ ipſum ꝗ ſatiſfacere recuſauerit ⁊ ſucceſſoremᵍ ipſius: niſi ſatiſfecerit infra menſeꝫ: manere decernimus eccleſiaſtica cenſura concuſſum: donec ſatiſfecerit cōpetenter:cuꝫ ſuccedat in onere qui in honoreſubſtituitur.¶ Dem in eodem.¶ Prelati plus oebito a iubontis
extorquētes pretextu procurationiſvel alterius ſeruitij impenſi legatovel alteri illud reſtituent ⁊ tantūdeꝫpauperibus erogabunt.Uia pleriqꝫ p̄lati: vt procuratōeꝫ aut ſeruitiū aliqd̓ īpēdāt legato: vel alij plus extorqueāta ſubditis qͣꝫ ſoluant: ⁊ in eoruꝫ dānis lucra ſectantes querunt predaꝫpotius qͣꝫ ſubſidiū: in ſubiectis id d̓cetero fieri prohibemꝰ. ¶ Quodſi ꝗs forte preſūpſerit: ⁊ ſic extortareſtituat: ⁊ tantūdē cogat̉ pauperibusᵖ elargiri. ¶ Superior āt cui fuerit querela depoſita: ſi negligensfuerit in huiuſmodi executione ſtatuti: canonice ſubiaceat vltioni.O Reg. iij. aſtoricen̄. ep̄o.¶ Eccielia n̄ ꝯſecrata ī qͣ diuīa officia celebrātur gaudet īmunitate.Cdleſie in qua diuīa myſteriacelebrant̉ˡ: lꝫ adhuc nō extiterit cōſecrata: nullo iure priuilegiuꝫīmunitatis adimitᵏ ¶ Quia obſequijsˡ diuinijs dedicata nullius ē temerariis auſibus prophananda.T Deꝫ tolleta. ⁊ cōpoſtellano archiepiſcopis.¶ Qui ſub ſpe immimnitatis in ecdenis vel cimiteriis delīquūt īmunitate non gaudent.¶ Mmunitatem eccleſiaſticaꝫ⁊ īfra. Nōnulli īpunitatē ſuorū exceſſuū ꝑ defenſionē eccleſie obtinere ſperātesᵐ homicidia ⁊ mutilationes mēbrorū in ipſis eccleſiisvel earū cimiteriis ꝯmittere nō verent̉: q̄ niſi per eccleſiā ad quā fugerint crederent ſe defendi nullatenꝰfuerāt cōmiſſuri: ⁊ infra. y Cū ī eoī quo deliꝗtⁿ puniri ꝗs debeat: ⁊fruſtraº legis auxiliū inuocat qui cōmittit ī legē: mādāmus quatenuspublice nuncietis tales non deberegaudere immunitatisᶻ priuilegioquoᵖ faciunt ſe indignos.
perſus. Io. an. ſpecifice nō ſn̄mat: ſꝫ ꝓ ſummario dic̄ ſic. gn̄ale ꝯciLiū repetit lateran̄. sͣ. ciō mirddēs quādā ꝓuiſiōem ī v̓. ꝑꝑ. ⁊ penāin ver. qꝛ v̓o. ſed. d. ant. ſūmat ſic vt ī rubro: ſed certe hoc ſūmariū nō euacuat radicitꝰ intellec. c. vn̄ ego ⁊iſtd̓. c. hꝫ pͥncipal̓r tria dicta. Naꝫ prīo repetit ꝯciliū lateran̄. sͣ. e. nō minus.terminationē annectit. ſecūdaibi: qꝛ v̓o. penā illiꝰ cōcilij auget. tertia ibi ceteruꝫ. penamilliꝰ cōcilij determinat: ⁊ extēdit ad ſucceſſores: ⁊ hec diuiſio ſufficit ꝓ ſūmario. Et admaiorē d̓claratōeꝫ ꝓ nouitijsſūmo ſic. Clerici nō debēt neceſſitatibꝰ ſeu vtilitatibꝰ ciuitatum ſeu alioꝝ locoꝝ ēt vbi laicoꝝ n̄ ſuppetūt facultates ſb̓uenire: niſi priꝰ romanꝰ pōtifex ꝯſulat̉. hoc primo. Sentētie ⁊ ꝯſtitutiōes edite a laiciscollectātibꝰ ſunt ipſo iure irrite nec vllo tempore conualeſcūt. hoc ſecūdo. Rectores excōicati ob grauamīa pͥmiſſaremanēt excōicati ēt poſt d̓poſitū offm̄ nihilominꝰ excōicatiſunt ſucceſſores niſi ſatiſfecerint. jͣ. mēſeꝫ hoc tertio. Ab.a ¶ Lateran̄. ꝯciliū. sͣ. e. nonminus. cuius verba hic īferiꝰponuntur.b ¶ Excōicatiōi .ſ. poſt admonitionem. sͣ. e. non minus.hōc loco vſqꝫ ad finē additurPropter imprudētiā: abpredicto ꝯci. lateran̄.d ¶ Mādato: ſic. sͣ. de ꝓcur.e ¶ Tēpore valiture: ſic gͦ pꝫconſuluit.ꝙ ſnīa tꝑe excōicationis latanulla ē. jͣ. de here. excōicamꝰ§. credētes: nec ēt cōualeſcerpōt vt h̓ pꝫ. īmo ⁊ ſi d̓tegat̉ pꝰſnīam: qꝛ aliꝗs fuerit publiceexcōicatꝰ retractat̉ ſnīa. .sͣ. dere iudi. ad ꝓbādū: qꝛ hec exceptio in qͣlibꝫ ꝑte lit. pōt opponi. sͣ. de excep. exceptionē immo nec priuilegiū ipſoꝝ valet. iij. q. iiij. nullus.f ¶ Infra tp̄s: ⁊ ita ē h̓ arg. ꝙiudex pꝰ offm̄ depoſitū ꝯueniri pͥt. ⁊ hoc iō qꝛ ꝯuenit̉ d̓ maleficio qd̓ cōmiſit in ipſo offō:ſecus ſi ꝯueniret̉ ex ꝯͣctu: naadminiſtratores ciuitatū ⁊ tutores ⁊ curatores n̄ ꝯueniunt̉poſt depoſitū offm̄ ex ꝯͣctu quēfecerūt noīe ciuitatis vl̓ pupilli. ff. de admi. re. ad ci. ꝑti. curatores. §. in eū. ⁊. C. d̓ atu. cū q̄dā. ff. de euic. illd̓. §. i.2 0ſed ex maleficio cōuenit̉to offō. i. q. i. iubemus: ⁊. ll. ſquētibꝰ ad fi. qōis ⁊ ē illa lex. C. ad. l. iul. repe. iubemꝰ: tn̄ ꝓcurator negocioꝝbn̄ ꝯuenit̉ depoſito offō. ff. de ꝓcu. procurator qui pro euictione.cceſſorē. ⁊ ita delictū p̄deceſſoris p̄iudicat ſucceſſori: ſꝫ h̓ nō ē veꝝ: īmoᵍū delictū ex quo ip̄ꝫ nō purgat: qꝛ ꝯſentit: ⁊ ſic īcipit eē ꝓpriū delictū.vn̄ punit̉ ēadē pena cū p̄deceſſore. ſi. sͣ. vt li. nō ꝯte. c. i. in fi. Preterea cū geeralis ſucceſſor hētur vn̄ ſi ſuccedit ī vitiū eadē ſnīa ligat̉. ff. d̓ diuer. ⁊ tēp.ī heres ⁊ vitia a maioribꝰ ꝯͣcta ꝑdurāt. C. de acꝗ. poſ. vitia. ff. d̓ acꝗ..§. i. ⁊ fcō actoris ſucceſſio dānat̉ hr̄dis .i. q. i. cito turpē: tn̄ qꝛ iſtezcōicauit ei ī crīe ſtatī fuit excōicatꝰ pꝰ admonitionē. jͣ. de ſen. ex.⁊. c. 1cubine: ſed cū ille iudex nō excōicat̉ expͥſſo noīe qͣre ſtatī nō trāſitqhiorē. sͣ. de of. dele. qm̄ abbas: ⁊ sͣ. de of. or. paſtoralis. Rn̄. hoc ꝓuelit excto: vn̄ nō deſcēdit ſtatī ad alios. xxiiij. q. iiij. ſi heres: ſed dat̉ tp̄s īfra qꝛrget̉ illd̓ vitiū quo elapſo niſi hoc fecerit: p̄ſumit̉ ꝯſentire .i. q. i. cōtat: qꝛ ex quo ſuccedit in honore dꝫ ſuccedere in onere: vt dicit in fine.leriqꝫ. Primo ꝓhibet. ſcd̓o penā īponit ꝯͣfaciēti ibi. Qd̓ ſi. tertio ſuꝑiori negligēti penā cōminat̉ ibi. ſuꝑior aūt. Ab. ſi.Pauperibus. Supra de cēſi. ꝓcuratiōes ꝯͣ in fi. vbi dr̄ ꝙ illd̓ dari dꝫ eccleſie a qͣ illd̓ accepit ⁊ hic dat̉ pauꝑibꝰ. So. hic ignorat̉ ꝙͣtū ꝗlibꝫ ꝯtuliſſet.⁊ iō iubet̉ dari pauꝑibꝰ: vt dixit. Io. Sꝫ hec ſolutio nō ē vera: qꝛ ſicut reſtituit ſic extorta vltra ꝙͣ debuit ita pōt eiſdē a ꝗbꝰ recepit tm̄dē dare: ⁊ ita non
eſt verū: qꝛ dicit Io. ꝙ ignorat̉ ꝙͣtū ꝗlibet ꝯſuluiſſet: qꝛ īde p̄t fieri ſcriptura: ⁊ ꝗlibꝫ ſcit ꝙͣtū dedit. vn̄ dicas ꝙ illd̓. c. ꝓcuratiōes loꝗt̉ in aliocaſu .ſ. cū p̓latꝰ viſitat eccl̓iā ſibi ſubiectā: ſi tunc exigit pl̓res ꝓcurationes ꝙͣ ſint dies ⁊ ꝗbꝰ ibi morat̉ grauiꝰ excedit ꝙͣ ī pn̄ti caſu: ⁊ pl̓s grauat eccl̓iā. ⁊ dr̄ tūc cōmittere crimē cōcuſſiōis vn̄ poſſet puniri ī qͣdruplū. xviij. di. qm̄ qd̓ ī fi.⁊ .i. q. vij. ſācimꝰ ⁊. xxiijq. i. militar̄ qd̓ optīe dicit h̓: qꝛ tāꝙͣ calūniator⁊ ꝯcuſſor tales pūiri debēt. ſꝫ ī h̓. c. ꝓcuratōespunit illos pena dupliī caſu iſto nō ita exceditcrimē ꝯcuſſiōis. quia anullo exigit vltra ꝙͣſoluat: ſed ſcā coaceruatione plꝰ recipit. Sufficitergo iſtis vt recipiantqd̓ vltra dederūt. ⁊ illeī penā ſui tātūdē ſoluatpauꝑibꝰ. ſic. jͣ. de iudeis ad liberandam.Cdeſie. Primopōitur dictū. ſcd̓orō dicti ibi: qꝛ. ab.i ¶ Celebrant̉. ex h̓ vſꝙ ſi adhuc ibi nō ſūt diuina officia celebrata:nōdū gaudeat priuilegio illaꝝ in ꝗbꝰ celebrātur diuīa: qꝛ nōdū plena dedicata videt̉ diuinis obſeꝗjs: vn̄ ſacrilegiū ibi n̄ diceret̉ cōmitti. nec dꝫ aſꝑgi ꝑꝑ h̓ qꝛnullū diuinū offm̄ fuitibi celebratū aſꝑgi tn̄ dꝫſi aliꝗd turpe ibi ſcm̄ ēan̄qͣ ibi celebraretur.k ¶ Admittit̉. ſic ergopꝫ ꝙ eccl̓ia nō ꝯſecrataeodē gaudet priuilegioquo ⁊ ꝯſecrata rōne diuini officij quo ad pͥuilegiū īmunitatis: vn̄ ſicuiuſcūqꝫ ſemīe vel ſanguine fuerit polluta dꝫaqͣ exorcizata lauari an̄ꝙͣ celebret̉ ī ea. sͣ. d̓ cō.ec. vel al. c. vlt. ⁊ de cō.di .i. eccl̓ia ⁊ ꝯfugiētesad ipſaꝫ pͥuilegiū īmunitatiſ ac ſi ꝯſecrata eēthēbūt. sͣ. e. inter alia cūſuis concor.¶ Obſeꝗis diuinis ꝗcꝗd .n. dn̄o ꝯſecrat̉: ſcm̄ſcōꝝ erit dn̄o. xij. q. ij.nulli lꝫ: vn̄ ad vſus ꝓphanos ⁊ ad humanosredire nō dꝫ. sͣ. de re. ꝑmū. mancipia. ⁊ sͣ. dere. do. c. ad hoc.L OOmunitatem. Diuidit̉. qꝛ primo ponit̉ dcm̄. ſcd̓o rō dcī ibi:Cū ī eo. Ab. ſi. m ¶ Sperātes. nemo .n. ſb̓ ſpe venie peccare dꝫ.jͣ. de cle. ex. mi. illd̓: ⁊ de ꝯſe. di. iiij. qn̄ ꝗs: qꝛ facilitas venie īcentiuūtribuit delinquēdi. xxiij. q. iiij. ē iniuſta: ⁊ sͣ. d̓ vi. ⁊ ho. cle. vt clericoꝝ.n ¶ Deliꝗt. ſic. sͣ. de tē. ord. lr̄as: ⁊ sͣ. d̓ iurepa. paſtoral̓ cū ſuis ꝯcordātijs. o ¶ Fruſtra legis. jͣ. de vſuris: qꝛ fruſtra. jͣ. de ſen. ex. inaudientia. ff. de minori. auxiliū in fine.¶ Quo faciūt ſe īdignos. ⁊ merito qꝛ n̄ iure ad ſupplicādū dꝫ admitti vbi cōmittere ſacrilegiū n̄ expauit. xvij. q. iiij. fr̄ ⁊ coepͥs: ⁊. c. ſe. vn̄hoc ſūptū fuit. idē dicit lex qūo illis ꝗ ī eccl̓ia ſcelꝰ ſtuduerūt ꝑpetrareꝑmittimꝰ aliqd̓ auxiliū ex termīs eccl̓iaſticis īuenire ī autē. vt li. ma. ⁊auie. §. qꝛ v̓o col. viij. ⁊ ē hoc ꝯͣ. h. ꝗ dixit ſuꝑ illo. c. fr̄ ⁊ coepͥs. ꝙ ⁊ iſtidn̄t hr̄e īmunitatis pͥuilegiū ſi ꝯfugerint ad eccl̓iaꝫ: ⁊ niſi ſatiſfecerintnō admittūtur poſtea ad ſupplicādū hoc ē ēt orādū ī eccl̓ia ⁊ ꝓ eo ē. sͣ.īter alia. vbi tm̄ due ꝑſōe excipiūt̉. xvij. q. iiij. ſicut antiꝗtꝰ vbi canontm̄ publicū latronē excipit: ⁊ ita hic ꝯͣdicit p̄dictis iuribꝰ ꝓxīs: ⁊ hu. dicas ꝙ nō ꝯͣdicūt: qꝛ illa decre. īter: ⁊ oīa illa iura q̄ illd̓ dicūt ītelligūtur qn̄ confugiētes ad eccleſiā non deliquerūt in eccleſia vel cimiterijs. ſed alibi: vnde eccleſia preſtat tunc eis immunitateꝫ. Et hu. male