Tertius

De īmunitate eccleſiarum.

21 9

Dem vitali defenſori ſardi.¶ Ruſticus aſtrictus ad cultura:agroꝝ eccleſie nō pōt illā deſerere.Ndicatū eſt: ⁊ infra. Dictumē nobis ꝙ ruſticiª eccleſie ruraeius deſerentes in priuatorū poſſeſſionibus culturam exhibeāt: qd̓ experientia tua fieri non permittat.¶ X concilio lateran̄.¶ Laici collectas īponentes clericis vel eccleſijs ſeu iuriſditioneꝫ eorum vſurpantes ſi moniti nō deſiſtunt ſunt excōicati cuꝫ ſuis fautoribus. pōt tamen ep̄s cum clero eisin neceſſitate prebere ſubſidia.On minus: ⁊ īfra. In diuerſis mūdi partibus cōſules ciuitatis ⁊ rectores: necnon ⁊ alij quipoteſtateꝫ habere vidētur tot onera frequēter imponunt eccleſiis: vtdeterioris cōditionis factū ſub eisſacerdotiū videat̉ qͣꝫ ſub pharaōefuerit qui legis diuine noticiaꝫ nonhabebatᵇ. Ille quidem omnibusalijs ſeruituti ſubactisᶜ: ſacerdotibꝰpoſſeſſiones eoruꝫ in priſtina libertate dimiſit ⁊ eis alimoniam de publico adminiſtrauit. iſti vero oneraſua fere vniuerſa imponunt eccleſiis. ⁊ tot angariisº eas affligunt:vt eis qd̓ hieremias deplorat competere videat̉. Princeps prouinciaruꝫ facta eſt ſub tributo: ſiue quidem foſſata ſiue expeditiones feualia quelibet ſibi arbitrētur agēdade bonis eccleſiarum ⁊ clericoruꝫ ⁊pauperū xp̄i vſibus deputatis volunt fere cuncta compleri. iuriſditionem etiā ⁊ auctoritatem prelatorūita euacuāt: vt nihil poteſtatis eis īſuis videatur hominibus remāſiſſe. ¶ Quo circa ſub anathematisdiſtrictione fieri decetero talia prohibemus: niſi ep̄s ⁊ clerus tantamneceſſitatemᶜ vel vtilitatem aſpexerint: vt abſqꝫ vlla coactione ad releuādasᶠ cōes vtilitates vel neceſſitates vbi laicorum non ſuppetūt facultates ſubſidia per eccleſias extimēt cōferēda. Si aūt conſules autalij decetero iſta cōmiſerint ⁊ commonitiᵍ deſiſtere noluerint. taꝫ ipſiqͣꝫ fautores eorum excōmunicationi ſe nouerint ſubiacere: nec cō

munioni reddantur donec ſatiſfactiōem fecerint competentem.I Ucius tertius.¶ Cauſe ſanguinis in eccleſia velcimiterijs agitari non debent.Um eccleſiaʰ dei ẜm euangelicā veritateꝫ domus orationis eſſe debeat non ſpelunca latronum aut ſanguinis forum. ¶ Seculares iudices cauſas vbi de ſanguinis effuſioneˡ ⁊ corporali penaagitur ī eccleſiis vel cimiterijsᵏ agitare ſub interminatione anathematisˡ prohibemus. abſurdum enim ē⁊ crudele ibi iudiciū ſanguinis exerceri: vbi ē tutelaᵐ refugii cōſtituta.T Nno. iij. illuſtri regi ſcōtie.¶ Malefactor fugiēs ad eccleſiaꝫimmunitate gaudet niſi in duobuscaſibus: ſeruus vero reſtituitur domino de ipſius impunitate iurāti.Nter alia ⁊ infra. Tuis qōniLbus. R. iuxta ſacrorum ſtatuta canonumⁿ ⁊ traditiones legumᶠciuiliū ita duximus diſtinguenduꝫꝙ fugiens ad eccleſiam aut liber:aut ſeruus exiſtit. Si liber quantūcūqꝫ grauia maleficia perpetrauerit non eſt violenter ab eccleſia extrahendusᵖ: nec inde dānari debetad mortem vel ad penamq. ſed rectores eccleſiarum ſibi obtinere debent membrum ⁊ vitam. Superhoc tamen quod inique fecit eſt alias legitime puniēdusʸ. ⁊ hoc verūeſt niſi publicus latroᵍ fuerit vel nocturnꝰ depopulatorˡ agrorum quidum itinera frequentata vel publicas ſtratas obſidet aggreſſionis inſidiis ab eccleſia extrahi poteſt impunitate nō preſtita ẜm canonicasſanctiones. ¶ Si vero ſeruus fuerit qui cōfugerit ad eccleſiam: poſtquā de impunitate ſua dn̄s eius clericis iuramentum preſtitit ad ſeruitiū dn̄i ſui redire cōpelliturˣ etiā īuitus alioꝗn a dn̄o poterit occupari.Dem in concilio generali.¶ Cinitatibus preſidentes ⁊ eccleſias collectantes preter formaꝫ concilii gn̄alis ſūt excōicandi niſi ſatiſfecerīt īfra menſē. ⁊ ſnīe ab eis lateſūt nulle: q̄ pene trāſeūt ad ſucceſſores ⁊ cos ſequūt̉ offō d̓poſito. h. d.

ter non ſummatur: ſed generaliter pocaturiteſt ſic ſummar⁊ non diuiditur. Ab. ſi.Ruſtici. d̓ illilebe ſunt aſtricti: vt recedere nō poſſint. C. de agri. ⁊ cē. qde ꝗbꝰ hēs. jͣ. d̓ iude. ml̓toꝝ. §. i.N foneveſlinē.a pars narrat ⁊ aggrauat horridā oppͥſfaciebāt poteſtates ſeculres. Scd̓a ibi: quocirca. ꝓuidꝫ. Et h̓ triafacit. prīo penā comminat̉. ſecūdo ponit caſuꝫpermiſſuꝫ. tertio penaꝫcōminatā īponit. Ab.b ¶ Nō hēbat. ⁊ iō minus peccauit: vn̄ apoſtolꝰ: miẜicordiā meruiqꝛ ignorāſ feci. viij. di.ꝯſuetudo: ſꝫ iſti excuſatiōeꝫ hāc hr̄e nō pn̄t.c ¶ Sb̓actꝭ .i. redactis.d ¶ Angarijs. āgariedicūt̉ ꝑſonalia obſeꝗaproprijs ſumptibꝰ preſtita: ꝑangarie vbi ꝑſona ſeruit ſumptibꝰ alienis ſb̓ tributo. ar. ꝙ ſacerdotes ⁊ clerici debētcē immunes ab oī exactōe ſecl̓ari. xxiij. q. vl.cōuenior. ⁊. §. ꝙͣuis. ⁊.C. d̓ ſacroſan. ec. l. adinſtructiōes. ⁊. l. placet⁊ .xj. q. i. ſi tributum: ⁊xvj. q. i. §. nouarum. ⁊xj. q. i. ſacerdotes. ar. ꝯͣxxiiij. q. viij. tributū. ⁊xj. q. i. magnū. sͣ. de cē.c. i. in fi. C. d̓ epiſ. ⁊ cle.de his. ff. d̓ pub. ⁊ vec.imꝑatores. ſo. q̄ vſibꝰeccleſiaſticis deputant̉quo ad fūdationē eccleſiarū ⁊ cimiteriū ⁊ domos ⁊ hortos iuxta poſitos īmunia debent eēex omni exactione. cetera aūt trāſeūt cum ſuoonere ad eccleſiā. ar. sͣ.decēſi. c. i. vbi dee ¶ Tātam necet⁊ ita ex arbitrii d̓pēdet īicere hāc neceliꝗd ꝯferre n̄Iſijjim debent ſiſſores ad iter faciēdū vel pontem edificādum vel pontem faciēdum vel reficiendū. inautē. de ec. ti. §. ad hoccol. ix. C. d̓ ſacroſan. ec.ad inſtructiones.g ¶ Cōmōiti. admonitio enim ſemper p̄cedere debꝫ vindictam. xij.q. ij. īdigne. ⁊ niſi ſe correxerīt pꝰ admonitiōeꝫſunt ip̄o iure excommutores ipſoꝝ ⁊ ſucceſſores ipſoꝝ: ſi nō ſatiſfecerint. jͣ. menſem. jͣ. eo. adnicati: vt hic dicit ⁊ fauuerſus. §. vlt. Ber.cleſia. Diuiditur. nā in pͥn. ⁊ in fine ponitur duplex cōſtitutionis ca. in medio ponitur ꝯſtitutio. ſcd̓a ibi: ſeculareſ. Ab. ſi.h ¶ Cum eccleſia. hic ergo ꝓpter reuerētiam loci nō tractant̉ cāe ſecularium in eccl̓ia. sͣ. e. c. i. ſic ⁊ alibi expellunt̉ de eccl̓ia. ij. q. vij. accuſatio. alibi hēs de reuerentia diei vel dei quo cāe ēt ex conſenſu ꝑtiū tractari nō pn̄t. xv. q. iiij. c. i. C. de fe. oēs. ⁊ melius. sͣ. de fer. c. vlt.¶ Effuſione. maxime qꝛ nec alie ciuiles cauſe. sͣ. e. c. i. ſecus d̓ eccleſiaſticis. ij. q. ij. preceptum. ⁊ ar. sͣ. de ap. qua frōte. Quid ergo ſi alteri

parti vel vtriqꝫ eſſet interdictus ingreſſus eccleſie. Reſpō. nihilominus pn̄tintrare: qꝛ interdictū nō extendit̉ ad hūc caſum. ar. ꝙ ēt poſt votum vel iuramentum de carne nō comedenda comedere debet: vt ſe purget ſi eſſet ſuſpectus. xxx. di. c. vl. ar. sͣ. de conſti. cum. M. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. c. vlti. vel tunc cauſe tractantur extra eccleſiam: vt illic ſeruetur interdictum: quia nihilominꝰvalet iudiciū: nec eſt p̄ceptuꝫ:ita ꝙ non poſſit alibi tractariꝙͣ in eccleſia: ſed d̓ honeſtatedcm̄ ē vt ꝓpter loci reuerētiāforte magis caueāt a ꝑiurijs⁊ mendacijs.k ¶ Cimiterijs. que eodē priuilegio gaudent cuꝫ eccleſijsxvj. q. iiij. quiſquis: ⁊. c. id cōſtituimus. ⁊ sͣ. de conſe. ec. vl̓ta. conſuluiſti.l ¶ Anathematis. non credoꝙ ipſo iure ſint excōicati: ſedpoſt admonitionem ſunt excōmunicandi. Ber.m ¶ Tutela. ſic confugiēs adeccleſiam tutus dꝫ eſſe: qꝛ ē tutela refugij: vt hic dic̄: ⁊ .jͣ. c.ꝓx. ⁊. xvij. q. iiij. diffiniuit. b.L ter ſummatur vt ī rubroAter alia. CommuniEgo v̓o latiꝰ ⁊ no. ſūmo ſic.Reus criminis ad eccleſiamfugiens nō eſt violēter ab eaextrahendus. nec dꝫ ampliuspretextu criminis cōmiſſi dānari ad mortem vel ad aliaꝫpenam corporalem. eſt tamenaliter legitime puniendus.fallit in duobus caſibꝰ hic expreſſis. h. d. primo. Seruꝰ fugiens ad eccleſiam timore domini ſui ē dn̄o de eius īpunitate iuranti reſtituēdus. h. d.ſecundo. Duo ſunt dicta. ſecūdū ibi. ſi vero. Ab. ſi.n ¶ Canonuꝫ. xvij. q. iiij. diẜfiniuit. conſtituit reum ad eccleſiam. ⁊. c. metuentes.¶ Legum. C. de his ꝗ ad eccleſiā confu. l. preſenti.¶ Extrahendus. etiā iudeusdūmodo abſit ſimulatio. C. d̓his qui ad eccle. confu. l. i.q ¶ Ad penā. ab oī gn̄e penarum interim ſunt ſecuri. xvij..q. iiij. id conſtituimus.r ¶ Puniēdus. pecuniariterdūtaxat vel alia ſatiſfactionep̄ter penā corꝑalē. xvij. q. iiij.reum: ⁊. c. id conſtituimus.g ¶ Latro. vt. xvij. q. iiij. ſic̄antiquitus. lex tamē plures ꝑſonas excipit in autē. de mā.prin. §. ꝙ ſi delinquētes. coll̓.iij. v̓. neqꝫ. vbi homicide adulteri ⁊ raptores v̓ginum extrahunt̉ ab eccl̓ia. ẜꝫ ꝙ iſti de ꝗbus hic dr̄: ſed decreta. tantūduas perſonas extrahit: vt h̓⁊ canon expreſſe p̄ſtat immunitatem raptoribus virginū.xxxvj. q. i. de raptoribus. ⁊ſic in caſu iſto derogatur illiauten. per iſta iura omnibualijs immunitatem preſtatniſi ī caſu. jͣ. e. c. vlt. publicosenim latrones cuilibet impune occidere licet: ⁊ ſine peccato. xxiij. q. v. cū hō.⁊. C. quando li. vnicuiqꝫ ſi. iudi. ſe vīdi. l. i. ⁊ tales famoſi latrones capti ī furto in furca ſuſpenduntur. ff. de pe. capitalium. §. famoſos: ſed ſi famoſus nōeſt tunc iubetur caſtigari: ſed nec vitam nec membrū ꝑdit. C. de ſer. fu. autē.ſed nouo. Uin.t ¶ Depopulator. de iſtis duobus habes. C. quando li. vnicuiqꝫ. l. i. cuiꝰ v̓bshec ſunt. ⁊. l. ij.u ¶ Canonicas. ſignatas in princi. decre.x ¶ Compellitur. xvij. q. iiij. metuentes: ⁊. c. id ꝯſtituimus. ⁊. C. de his qui adeccle. confu. ſi ſeruus.

B iij