Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
160r
Einzelbild herunterladen
 

TertiusDe clericis coniuga.

l 6 0

nitas reꝗſiLuit: ⁊ infra. Cum clericis quoqꝫ nō permittas mulierculasª habitare: niſi forte de illis perſonisᵇ exiſtant in quibus naturaleᶜ fedus nihil permittat ſeui criminis ſuſpicari.G Regorius. ix. Clericus cōcubinarius in officiis vitādus nō eſt niſi ſit notoriusUeſitum eſt de clericis in fornicatione ꝓlapſis: ſi eoruꝫ ſitofficiū priuſquā penituerint audiēdum. Ueruꝫ ⁊ ſi quēlibet ꝓ mortali peccato quo ad ſeipſuꝫᵇ conſtet eēſuſpenſuꝫ: nō d̓bet tamē in officijseuitariᵉ: qꝛ quātum ad alios ēt ī caſu ꝓpoſito ſuſpēſus non eſt niſi peccatum huiuſmodi ſit notoriuꝫ perſnīam ſeu confeſſionē factam ī iureaut ꝑ euidentiaꝫ rei que tergiuerſatione aliqua celari non poſſit.Rubrica De clericis coniugatis.Lexander tertius. Mr̄imoniū ꝯtractū ꝑ clericumexiſtentē ī ſacris nō tꝫ ſecꝰ ī minoribus ſꝫ tūc cogit̉ dimittere bn̄ficiuꝫI qui clericorum infraſubdiaconatum acceperint vxores: ip̄os ad relinquendaᶠ beneficia eccleſiaſtica ⁊ retinendasvxores di. ec. compellatis. Sedſi ī ſb̓diaconatū ⁊ alijs ſuperioribꝰordinibus vxores accepiſſe noſcuntur: eos vxores dimittereᵍ ⁊ penitētiam agere de cōmiſſo ꝑ ſuſpenſionis ⁊ excōicatōis ſnīam ꝯpellere ꝓcuretis. I Dem herfor. epiſco. Coniugatus ad adminiſtrationē ⁊ ad ordinē eccleſiaſticuꝫ vel beneficium nō ꝓmouetur niſi caſtitatem ꝓmittat ⁊ non ſit bigamus.Ane ⁊ infra Prouideas attentius: ne deinceps clericusꝯiugatus ad eccl̓iaſtica bn̄ficia velſacrosᵖ ordines aūt admīſtratiōeseccleſiaſticas admittatur. Ni fote caſtitātēⁱ voueret ꝑpetuam: ⁊ quiunicā ⁊ virgineꝫᵏ hūiſſec vxorem. Dem verulan̄. epiſcopo.

Si clericus ī mīoribꝰ bn̄ficiatusmr̄imoniū contrahat priuat̉ beneficio ⁊ qd̓ dedit eccleſie ſibi reſtituit̉.Uod a te: ⁊ infra. Utrū cleriLeaci in fra ſubdiaconatus ordinem cōſtituti: qui ꝯtineri carnis deuicti vicio nō valētesˡ vxores accipiunt: eccleſiaſtico beneficio canonice debeant ſpoliari. Id volumus te tenere: ꝙ cum ſimul voluptatibꝰ ⁊ carnalibus deſiderijs acdiuinis ⁊ eccleſiaſticis obſequijs vacare valeant: ob immundiciamᵐſuā eccleſiaſticis ſacr̄is indigni tractandis eccleſiaſticis ꝓculdubio bn̄ficijs ſunt priuandiⁿ. Sane in eccleſijs quibus intitulati fuerant de poſſeſſionibus aut alijs bonis aliquacontuliſſe noſcuntur: cum ab earundem eccleſiarum miniſterio fuerint⁊ beneficio ſequeſtrati: ad ipſos reta via debent abſqꝫ contradictioneredireº.I Idem. Beracta penitentia diſpenſant epiſcopi cum ſacerdotibus ꝙmatrimonium de facto contraxern̄rAne ſacerdotes illi qui nupD tias contrahunt: que non nuptie: ſed contuberniaᵖ ſunt potiusnuncupanda: poſt longam penitētiam ⁊ vitam laudabilem continētes officioq ſuo reſtitui poterunt: ⁊ex indulgentiaʳ ſui epiſcopi eius executionem habere.T Nnocentius tertius noruicen̄.epiſcopo. Clerici in minoribus beneficiati qui matrimonium contraxeruntbeneficiis ſpoliantur.Iuerſis falacijs: ⁊ infra. Accepimus aūt ꝙ quidam clerici tue dioce. qui matrimonium cōtraxerunt eccleſiaſtica beneficia detinere contendunt: in quorum conuerſatione cythara cum pſalteriomale concordat. Cū ergo vir cogitet qūo placere poſſit vxori: ⁊ iōminꝰ q̄ dei ſūt valeat cogitare: cum

a Hnomē. ⁊ jͣ. de accu. qualiter ⁊ quando.Nobis. mulierculas. xxxij. di. īterdixit. ⁊. lxxxi. di cū oībus.De illis ꝑſonis. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. i. dic ſuꝑ hac materia vt ibi notatū eſt.ca Naturale. ſic. sͣ. de p̄ſump. cū in iuuētute. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. eſt qui.Leſitum Cōis diuiſio. Secunda pars ibi verum. ab. ſi. Q Quo ad ſe.no. ꝙ aliꝗs dr̄ ſuſpenſusquo ad ſe tm̄ ⁊ nō quo adalios vt quilibet in peccato mortali cōſtitutus: vtvj. di. teſtm̄. ⁊ .i. q. i. ſacerdotes. in fi. sͣ. de tē. or. c.vl. ⁊ h̓ ⁊ sͣ. e. vr̄a: qn̄qꝫ tn̄quātum ad ſe ⁊ ꝙͣtuꝫ adalios. xxxij. di. nullꝰ. ⁊.c.pͥter h̓. ⁊. jͣ. de ſimo. tāta.⁊ h̓ in fi. ⁊ sͣ. e. vr̄a qn̄qꝫliquis dicitur ſuſpenſusuo ad alios ⁊ nō quo adſe vt cū ciuitas vel villa ēinterdicta per delictum ciuium vel ſecularis ptātꝭtunc clerici non ſunt ſuſpēſi quo ad ſe: quia in aliopoſſuntbrare non īterdicto. ſic. sͣ. d̓ cle. peregri.tuee Euitari. ⁊ ita lꝫ aliſit criminoſus non del̓in officijs euitari quādiuab eccleſia tolleratur. utsͣ. eo. titu. veſtra duxit: ⁊xv. q. vl. c. vlti. niſi in tribus caſibꝰ ſequentibꝰ cuꝫquis de hoc ſit ꝯdēnatusvel ī iure cōfeſſus vel euidentia rei ſit ſcm̄ notoriūde hoc ſatis dictum ē. sͣ.eo. vr̄a.ſica De cleri. cōidiſū ē. sͣ. de cohabi. cle.⁊ mulieruꝫ illicita: reſtatvidere merito de eorumcohabitatiōe licita vel ſicqꝛ qn̄qꝫ clerici habitāt cūmulieribꝰ ſine figura matrimonij quandoqꝫ veroꝯtracto matrimonio ideocū ī p̄cedēti Rubrica fuerit viſum de prima cohabitatiōe an ⁊ qn̄ ſit licita:merito ſubijcitur de ſecūda: maxine qꝛ poterat dubitari nūquid clerici cōiugati poſſint tenere beneficia ⁊ gaudere priuilegioclericali. Ab. ſi.quiDuo ſunt dicta.Secundum ibi:Sꝫ ſi. Ab. ſi.f Relinquenda. ⁊ merito cōpellēdi ſūt ut ea dimittāt: qꝛ vacare ītelligūtur ip̄o iure: vnde quo adſcm̄ ſolum ſine poſſeſſiōeretorquetur iſta compulſio: ſic. jͣ. de ꝯceſ. p̓ben. lr̄as: ⁊. c. cū nr̄is ꝯͣrio enī ſcō iuri ſuo renunciauerūtarg. C. de fur. l. i. ar. ff. de tribu. ꝙ in heredē. §. eligere. ſicut ꝗs ipſo facto renūciat priuilegio clericali. sͣ. de ui. ⁊ ho. cle. c. vlti. jͣ. de ſen. ex. cum non abhoīe. ⁊. c. contingit. ij. ar. ꝯͣ. xxxij. di. ſi qui vero. ⁊ xij. q. i. tua. illa contrariaintelligūtur de miſericordia: ⁊ hodie non tenent ipſo iure. ergo clericus coniugatus beneficiū amittit: ut dictū eſt nec alicui ꝯiugato poteſt conferri. ⁊ ſiꝯferatur dꝫ priuari ipſo iure. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. qd̓ a te. ⁊. c. ſane. ⁊. c. diuerſis fallacijs ⁊ ita ius cōe eſt qd̓ hic ſtatuitur.Dimittere. qꝛ nō tenuit matrimoniū ⁊ pͥuādi ſunt beneficijs ſuis: nificū eis diſpēſetur. jͣ. e. ſane. ⁊ xxviij. di. pͥſbyteroꝝ.h O¶ Ad ſicros. xxviij. di. nullum. xxxj. di. ante triennium. Ber.Primo ponitur dictum. Secundo exceptio ibi: niſi. ab. fi.i Caſtitatē. ſequeſtrato manſionis cubiculo. lxxvj. di. ep̄s benedictionem⁊ h̓ ītelligo cū āboceſſerint in dies ſuos: ut ſine oī ſuſpitiōe poſſint ſeꝑatim maalias ſi eētenesoſſēt ꝓmoueri niſi pariter ad religionem trāſirent. jͣ. de ꝯuer. cō. cū filitꝰ ⁊. c. ad apoſtolicā vel dic prout no.

jͣ. de ꝯuer. cōiug. cōiugatus in fi. glo. que incipit nunquid.k Uirginē ar. ꝙ qui corrupit vxorē ſuam anteꝙͣ eā duceret ꝓmoueri non pōt.xxiiij. di. curādū. ⁊. c. p̄cipimꝰ ⁊ deſpōſata dꝫ eſſe in virgītate. xxx. q. v. qͣlis ar. ꝯͣxxxiiij. di. valētino. ⁊ sͣ. de biga. debitū. Quidā dicūt ꝙ iſte nō pōt ꝓmoueri ſꝫverius ē ꝙ pōt ꝓmoueri: qꝛ cā īpedimēti ceſſat qꝛ iſte nō diuiſit carnē ſuā ī plures vn̄ bn̄ p̄t ꝓmoueri. ar. p̄dictoꝝ. c. valentino. ⁊ debitum.Uod a te. Sūmatur vt L in rubro ⁊ in hoc vltimoeſt caſus not. ⁊ multū allegabilis. Cōis diuiſio. Secunda ibiid volumus que ſubdiuidit̉ induas ꝑtes. ſcd̓a ibi ſane. ab. ſi.l Nō valentes. ꝑꝑ cōſuetudinē: qꝛ difficile ꝯtinētiā ẜuat ꝗ illicito cōcubitu ſe maculare nondeſinit. xxxiiij. di. §. qd̓ vero.m Immūditiā. q̄ tn̄ caſtitas ēcum ꝓpria vxore. xxxj. diſ. nicena: ſꝫ h̓ appellatur immūdiciaquo ad obſequiuꝫ eccl̓ie. vn̄ illiꝗbꝰ licitū erat hr̄e vxores tꝑe vicis ſue n̄ diſcedebāt de tēplo vtn̄ iūgerent̉ vxoribꝰ. xxxj. diſ. tenere: ſꝫ hodie ſꝑ ē abſtinēdū vteadem. di. §. cā. ⁊. c. ſe. ⁊. c. eos.n Priuādi. sͣ. e. c. i. ⁊. c. ij. ⁊jͣ. eo. diuerſis.o Redire. ſi. xvj. q. vj. d̓ lapſis cognouimus. ⁊. c. illd̓. sͣ. derenū. ex trāſmiſſa. xvij. q. iiij. c.vlt. ff. de coll. illici. l. i. ī fi. ar. ꝯͣꝙ nō debeāt ad eū redir̄. xij. q.ij. nulli licet. xvij. q. iiij. ſunt quiopes. jͣ. de ꝯdi. ap. veꝝ in autē.d̓ mona. §. ſi v̓o relīquēs. col.Eiiij. ſuꝑ hoc diuerſe ſolutionesrecitari ꝯſueuerūt. Aliud ē cuꝫꝗs ſua ſponte recedit ⁊ tūc nihilei reſtituit̉ in quo caſu loquūturꝯͣria. alid̓ cū iudicis auctoritatein quo cāu ītelligit̉ hoc. c. ⁊ concor. h̓ ſignate ſꝫ huic ſolutōi oppōit̉. iſte cl̓pa ſua ad hūc caſuꝫꝑuēit. ergo dꝫ ſibi īputari. sͣ. d̓eta. ⁊ qͣli. c. i. ꝑꝑ hoc dicūt ꝗdaꝫꝙ oīs donatio fcā eccl̓ie vel monaſterio tꝑe īgreſſus tacitam hꝫꝯditionē vt duret eo ibidē ꝑſeuerante ad īſtar dotis. C. de reivx. ac. l. vna. §. cū autē: ⁊ .jͣ. dedo. pꝰ diuor. re. nuꝑ. ⁊ ſic clerico recedēte quocūqꝫ mō reſtituunt̉ ei ſua. ⁊ idē ī mōacho vt illa tranſferat ẜo monaſterio adqd̓ trāſit. ſecꝰ ē vbi aliꝗs donateccl̓ie ad illā n̄ trāſiēs: qꝛ tūc n̄reuocat̉ donatio: qꝛ ꝑfecta dōatio: āpliꝰ n̄ r̄uocat̉. xxij. q. ij. nōenī. C. d̓ reuo. dona. l. ij. ⁊. iij. ⁊l. generaliter: ⁊. C. d̓ do. q̄ ſubmō vl̓ ꝯdi. ꝑfecta: niſi aliqͣ ꝯditio ī donatōe exp̄ſſa. fuiſſet. jͣ. d̓ꝯdi. ap. veꝝ v̓iꝰ vr̄ ꝙ iſtd̓ dcm̄ſit de benignitate ⁊c̄. ꝯͣria ſil̓iad̓ iure ſtricto. vl̓ pōt dici ꝙ ſi exp̄ſſe res dō̓ate ſūt tꝑe ingreſſusnunꝙͣ ſūt poſtea reſtituēde ar. C. ſi pē. ap. mors īteruenit. l. iij. ⁊. C. ſi re. vel accu. mor. fu. l. ul. niſi gr̄am vellet facere clericis. Si v̓o tacite tunc ſequuntur ꝑſonā ⁊ ſic pōt intelligi qd̓ h̓ dr̄: qꝛ bona ſunt acceſſoria. ⁊ iō prīcipale ſequuntur.p Ane. cōtubernia. īproprie īter ſeruos ꝓprie dicūtur cōtuberina. C. de īceſ.nup. cū ancillis. de pena filioꝝ taliū hēs. xv. q. vlt. cum multe.q Offo. ar. ꝯͣ. xxviij. di. pͥſby. So. illud de rigore ⁊ an̄ pnīam ⁊ h̓ d̓ gr̄a ⁊ poſtpenitētiā ꝑactā. r Et īdulgētia. ⁊ ſic ep̄i poſſunt cū talibꝰ ſacerdotibusdiſpēſare ꝗ ꝯtrahūt in ſacerdotio. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ biga. nuꝑ. Sꝫ illud ītellige de eo ꝗprīo ī laicali hītu habuerit vxorē ⁊ poſtea ſacerdos ꝯͣxit: ille tāꝙͣ bigamꝰ reputat̉ꝑꝑ ītētionē cū oꝑe ſubſecuto: vnde nō poſſūt ibi ep̄i diſpēſare: h̓ v̓o de his tm̄ ꝗꝯtrahunt poſt ordinē ſacrū ⁊ cum virgine.Iuerſis. Auferenda ſūt clerico bn̄ficia q̄ hēbat tꝑe ꝯͣctꝰ matrimonij collaa v̓o poſtmodū ſciēter ꝑ ep̄m ꝑ eundē auferri nō pn̄t ſꝫ ꝑ ſuꝑiorē. h. d. aliter ꝙͣ ī rubro. Diuidit̉ nā prīo narrat ſcm̄ qd̓ ſcd̓o īprobat ibi cū ergo: duas rōnes reddēs ⁊ illud ꝑ dioce. corrigi mādat vnū caſum excipiēs ibi: niſi. Ab. ſi.ſ Cythara: ꝑ cy tharā ītellige vitā actiuā ſeu laicalē: ꝑ pſalteriū ītele vitam