Liber

proprijs reſurgent corporibꝰ quenuncª geſtāt vt recipiant ẜm operaſua ſiue bona fuerint ſiue mala illicū diabolo penam ꝑpetuā: ⁊ iſti cūxp̄o gloriā ſempiternam. ¶ Unavero eſt fidelium vniuerſalis eccleſia extraᵇ quaꝫ nullus oīno ſaluat̉:in qua idē ipſe ſacerdos eſt ſacrificiumᶜ Ieſus chriſtꝰ cuius corpus ⁊ſanguis in ſacramento altaris ſubſpeciebusᵈ panis ⁊ vini veracitercontinentur: tranſubſtantiatis pane ī corpus: ⁊ vino in ſanguine poteſtate diuina vt ad perficiendummyſterium vnitatis accipiamꝰ ipſide ſuo quod accepit ip̄e de noſtro.¶ Et hoc vtiqꝫ ſacramentum nemo pōt ꝯficere niſi ſacerdos ꝗ ritefuerit ordinatus ẜmᵉ claues eccleſie: quas ipſe cōceſſit appoſtolis eorumqꝫ ſuceſſoribus Ieſus xp̄us.¶ Sacramētumᶠ vero baptiſmiqd̓ ad dei inuocationē ⁊ indiuiduetrinitatis videlicꝫ pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti conſecrat̉ in aqua: tamparuulis qͣꝫ adultis in forma eccleſie a quocūqꝫᵍ rite collatum ꝓficitad ſalutē. ¶ Et ſi poſt ſuſceptionem baptiſmi ꝗſqͣꝫ ꝓlapſus fuerit in peccatum per uerā pōt ſemꝑpenitentiā reparari. Non ſoluꝫautē virgines continentes verumetiam coniugatiʰ per rectā fideꝫ ⁊operationē bonam placentes deoad eternam merentur beatitudineperuenire. I Dem in eodē.¶ Pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus vera vnione non collectiuaſeu ſimilitud naria ſunt vna eſſentia ſubſtantia ſeu natura: contrariūſentientes vt heretici ſunt cēſendiniſi ab errore reſipiſcāt: ⁊ correctioni apoſtolice ſe. ſe ſupponant.Amnamus ergo ⁊ reprobamus libellum ſeu tratactumqueꝫ abbas ioachim edidit contramagiſtrū petrū lōbarduꝫ de vnitate ſeu eſſentia trinitatis appellansipſum hereticū ⁊ īſanum pro eo ꝙin ſuis dixit ſententijs: quoniam q̄dā ſūma res eſt pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus: ⁊ illa nō eſt generāsneque genita neqꝫ ꝓcedēs. vn̄ aſſeritᵏ ꝙ illeˡ non taꝫ trinitatē qͣꝫ quaternitatem aſtruebat ī deo videlꝫtres ꝑſonas: ⁊ illā cōmunem eſſentiam qͣſi qͣrtā: manifeſte ꝓteſtās ꝙnulla res eſt que ſit pater ⁊ filius ⁊

ſpirituſſanctus: nec eſt eſſentia necſubſtantia nec natura: quāuis concedat ꝙ pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus ſunt vna eſſentia vna ſubſtantia vnaqꝫ natura. verum vnitateꝫhuiuſmodi nō verā ⁊ ꝓpriam ſedquaſi collectiuā ⁊ ſimilitudinariaꝫeſſe fatetur: quēadmodū dicunturmulti hoīes vnus populus: ⁊ multi fideles vna eccleſia: ⁊ iuxta illudmultitudinis credentium erat corvnuꝫ ⁊ anima vna: ⁊ qui adheretdeo vnus ſpiritus eſt cuꝫ illo. itemille qui plantatᵐ ⁊ qui rigatⁿ vnumſurit ⁊ oēs vnum corpusº ſumus īchriſto. Rurſus in libro regum. populus meus ⁊ populus tuus vnuꝫ:ſunt. Ad hanc autem ſuam ſnīamabſtruendā illud potiſſimū verbūinducit qd̓ xp̄s de fidelibus inquiin euāgelio: volo pr̄ vt ſint vnuꝫˡin nobis ſicut ⁊ nos vnuꝫq ſumus.vt ſint ꝯſumati in vnū. nōʳ enim vtaitᶠ fideles chriſti ſunt vnū .i. q̄damvna res que cōmunis ſit oībus ſedhoc modo ſunt vnum .i. vna eccleſia ꝓpter catholice fidei vnitateꝫ ⁊tandē vnū regnū ꝓpter vnionemīdiſſolubilis charitatis quēadmoduꝫ in canonica Ioannis apoſtoliepiſtola legit̉: qꝛ tres ſunt qui teſtimonium dant in celo paterᵗ ⁊ filius⁊ .ſ.ſ. ⁊ hi tresᵖ vnū ſūt: ſtatīqꝫ ſubiungit̉: ⁊ tres ſunt qui teſtimoniuꝫdant in terraˣ ſpiritusʸ aqua ⁊ ſanguisᶻ ⁊ hi tres vnū ſuntᵉ: ſicut ī quibuſdā codicibus inuenit̉. Nosautē ſacro approbante concilio credimus ⁊ confitemur cum petro: ꝙvna quedaꝫ ſumma res eſt incomprehenſibilis quidem ⁊ ineffabilisque veraciter eſt pater ⁊ filius ⁊ .ſ..ſ. tres ſimul perſone ac ſigillatimquelibet earundem: ⁊ ideo in deoſolūmodo trinitas eſt non quaternitas qꝛ quelibet triū ꝑſonarum eſtilla res videlicet ſubſtantia eſſentiaſeu natura diuina que ſolū eſt vniuerſorum pͥncipium: p̄ter qd̓ aliudinuenire non pōt: ⁊ illa res non eſtgenerāsᶻ neqꝫ genitaˢ nec ꝓcedēsſꝫ eſt pater qui generat: ⁊ filius quigignit̉ ⁊ ſpirituſſanctus qui procedit vt diſtinctiones ſint in ꝑſonis ⁊vnitas in naturaª. Licet igitur aliꝰſit paterᵇ aliꝰ filiꝰ alius ſpirituſſanctꝰ: non tamen aliud ſꝫ id quod eſtpater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpirituſſanctus idem

atē.b ¶ Extra quam. xxiiij. q. i. quoniam vetus.c ¶ Sacrificiū. de conſe. di. ij. nec moyſes. vnde dicit̉. Rex ſedet ī cena turbacinctus duodena. Se tenet ī manibꝰ ſe cibat ipſe cibus. Dicit auguſtinꝰ dcarne beate Marie carnē accepit: ⁊ eandē carnē ad māducādū dedit ad ſalutē d̓ ꝯſe. di. ij. acceſſerūt iudei⁊ h̓ fuit ſignificatū ī ꝑſona dauid de quo dr̄ ferebat̉ dauidmanibꝰ ſuis: vt ibi dicit̉. B.d ¶ Subſpēbꝰ panis. hoc excauſa ſtatutū fuit vt ī alia forma ſumeret̉ ꝑꝑ horrorē vn̄ dicit̉: niſi ꝗs manducauerit corpus meū ⁊ biberit ſanguineꝫmeū ⁊c. audito h̓ v̓bo ſcādalizati ſūt diſcipuli ⁊ dixerūt: durus ē hic ẜmo. de ꝯſe. di. ij. prima de hoc ſacramento tradit̉jͣ. de cele. miſ. cum marthe.e ¶ Scd̓m claues. no. hic ꝙ n̄pōt ꝯficere corpus xp̄i niſi fuerit ordinatus ī forma eccleſief ¶ Sacramētū v̓o baptiſmihic eſt ſcd̓us articulus ꝗ vltīoponit̉ ⁊ hic exprimit̉ forma baptiſmi quā ſeruat eccl̓ia: d̓ cōſe. di. iiij. firmiſſime. ⁊. jͣ. d̓ baptiſ. ⁊ eius effectu maiores.¶ A quocūqꝫ. a quocūqꝫ erco baptiſmus ꝯferat̉ ī formaeccleſie: ratū ē vt .i. q. i. ꝙ ꝗdā⁊ d̓ cō. di. iiij. a quodā. ⁊. c. romanos. xxiiij. q. i. §. ſed iſtud.h ¶ Cōiugati .n̄vtres ſuntordīes ī eccl̓ia dei .ſ. virginesꝯtinētes. ⁊ ꝯiugati. xp̄s enimplus amat virgines ꝙͣ alios.qꝛ ſpōte tribuit qd̓ ſibi nō fuerat īperatū: ꝯtinētes ēt plusdeo placētpͣ ꝯiugati: qꝛ n̄ expedit hoī ad regna celeſtia tēdēti acciꝑe vxorē: vt. xxxiij. q.v. tūc ſaluabit̉. ⁊ ea ſūt ī nr̄isofficijs gratiora: q̄ cuꝫ liceretnō īpēdere tn̄ cā dilectionis īpēdimus. xxviij. q. i. iā nunc.Amnamus. Hec decretalis dīuīdit̉ in duasꝑtes pͥncipales. ī prīa r̄probatdoctrinā abbatis Ioachim: īſcd̓a ibi. Reprobamꝰ dānatillā Almerici. Prima ꝑs facit ꝗn̄qꝫ: qꝛ Primo reprobatdoctrinā abbatis Ioachim ꝯͣmagiſtrū ſnīaꝝ quē ꝓſeꝗt̉ expͥmēdo motiua ⁊ rōnes ipſiꝰ.Scd̓a ibi: nos autē. approbatſnīaꝫ magr̄i quā dānat Ioachim. Tertia ibi: cū ergo rn̄det auctoritati qua principal̓rmouebat̉ Ioachim. Quartaibi: ſi ꝗs: dānat tenētes opīonem Ioachim. Quinta ibi: īnullo proteſtatur pro monaſterio cui prefuit Ioachim.i ¶ Nō ē generās. adiunctiuetenetur ideſt nō generat licetſit perſona generans.k ¶ Aſſerit .ſ. Ioachim.l ¶ Quod ille .ſ. petrus.Et ꝗ plantat .ſ. p̄dicādo.n ¶ Et qui rigat baptizandoin epiſtola ad corinthios.filiuso ¶ Unū corpus. vnione charitatis ⁊ ſpiritu. de conſe. diſ.iiij. queris a me.¶ Ut ſint vnum .i. eiuſdem voluntatis.Nos vnum .ſ. vnione nature.Non enim. hic rn̄. concilium auctoritatibus Ioachim.¶ Ait .ſ. Ioachim.Pater ⁊ filius. pater dedit teſtimoniū deitatis qn̄ dixit: h̓ ē filiꝰ meꝰ dilectus īmihi bene cōplacui: ip̄ꝫ audite.us dedit teſtimoniū deitatis

quādo ī mōte trāſfiguratꝰ potētiā deitatis ⁊ ſpeciē eterne beatitudinisoſtendit. ſpirituſſanctꝰ dedit teſtimoniū: qn̄ ſuꝑ baptizatū in ſpecie colūbe reꝗeuit: vel qn̄ ad inuocationē noīs xp̄i corda credentium impleuit.v ¶ Et hi tres vnum .i. indifferens quo ad dandam gratiam. vel vnuꝫi. vnius ſubſtantie vel eſſentie.x ¶ In terra .ſ. ꝙ chriſtꝰfuit hō. jͣ. de cele. miſ. inquadam.y ¶ Spiritus .i. humana anima quam emi ſitin paſſione.z ¶ Sanguis ⁊ aqͣ. q̄ fluxerūt de latere xp̄i: vt indecre. pre. in qͣdā. ⁊ fuitvera aqͣ ⁊ nō aquaticushumor: vt quidā her̄ticimentiuntur.⁊ ¶ Et hi tres vnū ſunt.nō natura eiuſdē ſubſtātie: ſꝫ cooꝑatione eiuſdēmyſterij: qꝛ ſpūs ꝑ adoptionē nos filios dei fec̄aqua fecit nos filios deiper ablutionē baptiſmiſanguis per redemptionem gratie.¶ Non eſt generās .i.non generat ſed eſt perſona generans.ꝝ ¶ Neqꝫ genita. no. adintelligentiā ꝑſonaꝝ intrinitate ꝙ nominū quedā ſunt eēntialia q̄dā ꝑſonalia q̄dā notionaliaEſſentialia ſunt q̄ in ſingulari numero dicūturꝯgrue de tribꝰ ꝑſonis ſigillatim vt deus bonusdeus iuſtus eternus oīpotēs ⁊ ſimilia. in plurali v̓o numero incōgruedicunt̉ iuxta illud athanaſij: ⁊ non tres dij: ſedvnus eſt deus. Perſonalia ſunt q̄ ſupponuntꝑſonā ⁊ in ſingulari numero tm̄: vt pater ⁊ fi. ⁊ſ .ſ. Notionalia ſunt quenotāt diſtinctionē ī ꝑſonis vt generās generata ⁊ ꝓcedēs. Iſta notionalia cū veniunt adiectiue dicūtur tm̄ de ꝑſonis⁊ nō de eſſentia: ſꝫ qn̄ tenent̉ ſubſtātiue tūc dicūtur taꝫ de eſſentia ꝙͣ deꝑſonis. vn̄ hec ꝓpoſitioſimpliciter ē v̓a: pr̄ ē generans. ſi hec dictio generans teneat̉ adiectiueſiue ſubſtātiue. Si autēdicat̉ ſubſtātia diuina ēgenerās. ſi hec dictio generans teneat̉ adiectiuefalſa eſt qꝛ vellet notarediſtinctionē in diuina eſſentia. ſi teneat̉ ſubſtātiue v̓a ē: qꝛ tunc ē ſenſusſubſtantia diuina eſt generans .i. ꝑſona q̄ generat vn̄ noīa iſta generāsgenita ⁊ ꝓcedēs adiūctanoībꝰ ꝑſonaꝝ diſtinctionem notāt ꝑſonaꝝ. iuncta vero cū noībus iſtisſubſtantia natura ſeu eſſentia diuina tenentur ſubſtantiue: ⁊ notant eſſentiam tantum.a ¶ Natura. hec eſt illa ſūma res quā dixit magiſter. P.b ¶ Alius pater ⁊ alius filiꝰ. diſiūctiua ſiue partitiua noīa vt vnꝰ aliꝗsaliud duo: ⁊ ſimilia aliqn̄ ſignificāt eſſentiā aliqn̄ non. Noīa partitiuaiuncta cū noībꝰ ꝑſonalibꝰ ⁊ nō eēntialibꝰ ī maſculino ⁊ feminino genere notāt diſtinctionē ī ꝑſonis: pater ē vnus. filius ē alius. pater ⁊ filius