Llbel̓. II.

intelligamus. vtrumqꝫ em̄ ad gramaticaꝫ ꝑtinet. Quidam dicunt gramaticam nō eſſeꝑtem philoſophie. ſꝫ quaſi quoddā appenditium ⁊ inſtrum̄tū ad philoſophiā. De rōneaūt diſſerendi Boetiꝰ dicit ꝙ pars eſſe poſſit. ⁊ inſtrumentū ad philoſophiā. ſicut pes.manus. lingua. oculi ⁊cͣ. partes ſunt corꝑis⁊ inſtrumenta. Gramatica ſimpliciter agitde vocibus .i. ẜm ſe intencōem ⁊ formacōeꝫꝯpoſicōem. inflexionem. ꝓlacōꝫ ⁊ cetera adpronunc iacōem ꝑtinentia. Ratio diſſerendi agit de vocibus ẜm intellectusDe Gramatica.Ramatica diuiditur in lr̄am ſillabam. dictōem. ⁊ rōnem. vl̓ aliter. Gramatica diuidit̉ in lr̄as.i. id quod ſcribit̉. ⁊ voces .i. idqd̓ ꝓnunciat̉. vel aliter. Gramatica diuidit̉in nomen ꝓnomen verbum ⁊cͣ. vocem artīculatam. lr̄am ſillabam. Pedes. acentꝰ. poſituras. notas. Orthographiā. anologiam.ethimologiā. gloſas. differentias. barbariſmum. ſoleociſmū. vicia. me thaplaſma. ſcemata. tropos. proſas. metra. fabulas. hyſtorias.Quoꝝ idclrro expoſicōem tranſeo. qꝛ ꝓlīxior eſſet ꝙͣhuiuſcemōi cedule breuitas expectat. Et qꝛ etiaꝫ in hoc opuſculo diuiſionestm̄ reꝝ ⁊ omnia inueſtigare ꝓpoſui. vt tantūmodo quoddam principium doctrine lectori ꝯcederetur. Qui aūt hec ſcire deſideratlegat Donatum. Seruium Priſtianum. deaccidentibus. Et Priſtianum de duodeciꝫverſibus Uirgīlij. ⁊ barbariſmum. ⁊ Yſidoꝝin libro ethimologiarumDe rōne diſerendiAtio diſſerendi integrales partes habet inuentionem ⁊ iuditcium. Diuiſiuas vero demōſtracōem ꝓbabilem ſophiſticā. Demonſtratio eſt in neceſſatijs argumentis. ⁊ꝑtinet ad philoſophos. Probabilis ꝑtinetad dyaleticos ⁊ rethoreſ. Sophiſtica ad ſophiſtas ⁊ cauillatores. Probabilis diuidit̉in dyaleticā ⁊ rethoricā. Quaꝝytraqꝫ integrales ꝑtes habet inuencōem ⁊ iudiciū Qem̄ ip̄m genus .i. diſſertiuam integral̓r ꝯſtituunt Neceſſe eſt vt in ꝯpoſicōe omniū ſpecieꝝ eīus ſimul inueniant̉ Inuentio eſt que

docet inuenire argumenta. ⁊ conſtitūere argumentacōes. Scientia iudicandi que de ytroqꝫ iudicare docꝫ Queri poteſt ſi inuētio⁊ iudicium ſub philoſophia ꝯtineant̉. videntur em̄ neqꝫ ſub theorica neqꝫ ſub practicaneqꝫ ſub mechāica. neqꝫ ſub logica ſub quamagīs videt̉ ꝯtinere. Sub logica non ꝯtinetur. qꝛ neqꝫ ꝑ gramaticam. neqꝫ ꝑ diſſertiuāPer diſſertiuam non ꝯtinetur. cum integraliter eam conſtītuant. Nulla aūt res eſſe poſſit ſimul integralis ⁊ diuiſiua pars eiuſdeꝫgeneris. Sicqꝫ philoſophia nō omnem ſcientiam ꝯtinere videtur. Sed ſciendū ꝙ ſcientia duobus modis accipi ſolet. ſcꝫ ꝓ aliqua diſciplinaꝝ. ſicut cū dico dyaleticaꝫ eſſeſcientiā .i. artem vel ſcientiā. Et ꝑ qualibetꝯgnicōe. ſicut cum dico ſcīentiā habere eumqui ſcit aliquid. Verbigr̄a. Si ſcio dyaleticam ſcientiā habeo. Et ſi ſcio Socrateꝫ Sophronici filiū eſſe ſcientiā habeo Et vniuerſaliter omnis qui aliquid ſcit pōt dici ſcientiam habere. Sed tn̄ aliud eſt cū dico dyaletica eſt ars vel diſciplina. atqꝫ aliud cū dico ſocratem eſſe ſophronici filiū. eſt ſcientia.i. ꝯgnicō de omni ſcientia. q̄ eſt ars vl̓ diſciplina. Vel eſt dicere ꝙ eſt ꝑs phīe diuiſiuaEſt tn̄ prſus omnis ſcīa. ſiue diſciplina ſiueq̄libet ꝯgnitio ꝑs philoſophie. vel diuiſiuavel integralis. Diſciplina eſt ſcientia q̄ abſolutū finem hꝫ. in quo ꝓpoſitū artis ꝑfecteexplicat. qd̓ ſcientie inueniendi vel iudicandi nō ꝯuenit. qꝛ neutra ꝑ ſe abſoluta eſt. Etideo diſciplina dici nō pn̄t. ſꝫ ꝑtes diſciplīeRurſum q̄rit̉ ſi inuencō vel iudiciū eedemſunt ꝑtes dyaletice ⁊ retorice̓ qd̓ incōueniens vid̓r. Et duo oppoſita genera eiuſdē ꝓrſus ꝯſtituant̉ ꝑtibus. Dici aūt pōt has duas voces equiuocas eſſe ad ꝑtes dyaleticeUel ꝙ fortaſſis melius dicamus inuencōꝫ⁊ iudicium ꝓprie ꝑtes eſſe diſſertiue. ⁊ ſub̓his vocibus vniuocari. In inferioribus tn̄huius generis quibuſdam ꝓprietatibus aſe inficem differre. q̄ tn̄ differre ꝑ has vocesnō diſcernunt̉. qꝛ ꝑ eas non ẜm hoc ꝙ ſpecies ꝯponunt. ſed ẜm hoc ꝙpartes ſunt generis ſignificantur Gramatica eſt ſcīentia loquend ī ſme vicio. Dyalctica diſputacō acuta verum a falſo diſtinguens Rethorica diſciplina ad perſuadendum queque ydonea