Liber IIIIQuod cū eo qui in al. po.

quando dn̄o ſciente ⁊ iubente in mercibuspeculiaribus negociat̉ ſeruus. Tunc eniꝫſi aliquis in illis mercibus cū ſeruo contrahat. ſtatuit pretor ꝙ quicqͥd ſit in illis mercibus cū ſeruo contractum eſt vel inde receptum ꝙ totum inter dn̄m ⁊ creditores tributoria agentes diſtribuat̉. ⁊ quia dn̄o permittit̉ diſtribuere ſi contingeret quia male diſtribueret dn̄s. ꝓpterea in hoc caſu accōmodauit pretor hanc actionē ſiue adiectionemcreditori conquerenti de mala diſtributōnehoc dicit. Quidam tamē dicunt non habꝫlocum tributoria cōtra dn̄m niſi in eo caſuquando dn̄s iam male diſtribuit. tu dic cōtra. Preterea introducta ⁊c̄. Iam vidiſtisnaturam diuerſarū adiectionū vicꝫ adiectionis ꝙ iuſſu exercitorie ⁊ inſtitorie ⁊ tributorie. adhuc preter iſtas ſunt inducte a p̄tore alie adiectiones quaꝝ vna vocat̉ de in rēverſo ⁊ alia de peculio. ⁊ ſunt diuerſe a predictis quia ſunt ſupradicte adiectiones nūqͣꝫ habent locum coltra dn̄m ꝓ cōtractu facto cum ſeruo niſi hoc factum fuerit domino volente. ſed iſte due actiones dant̉ contra dn̄m ꝓ contractibus factis cum ſeruodn̄o ignorante ⁊ nolente adeo ꝙ ſi ſine dn̄ivoluntate negociū geſtum ſit. tamen ſi quidin eius negocium verſum fuerit id totuꝫ p̄ſtare tenet̉ dn̄s. ⁊ ad hoc poteſt agi actioneex illo contractu cum hac adiectōne de in rēverſo. ſi aūt nō ſit aliquid verſum in rem eiꝰtunc poteſt dn̄s conueniri quatenus eſt inpeculio. Deinde docet quid videt̉ verſuꝫ inrem dn̄i dicens ꝙ illud videt̉ verſum quodin rem eius neceſſario impendit ſeruus ⁊ d̓expenſis neceſſarijs ponit multa exempla.ſed pone ꝙ ſeruus alicuius qui ſciente dn̄oin negocijs peculiaribus negociet̉ a ticio. xaureos acceperit mutuo. ⁊ quinqꝫ aureoscreditoribus ſuis ſoluerit. reliquos ꝟo qͥnqꝫ alio modo conſumpſerit ꝓ illis quinqꝫ qͦin rem dn̄i conuertit. debet dn̄s inſolidumcōueniri. Pro alijs ꝟo quinqꝫ peculiotendn̄s conuenit̉ Si aūt om̄es decem aureosconſequet̉ de actione de in rem verſo. Licꝫem̄ vna ſit actio ſiue adiectio que de peculio⁊ de eo qd̓ in rem dn̄i verſum ſit agit̉. tn̄ duas habet cōdemnatōes. Iudex gͦ corā quode in rem verſo agit̉ debet inſpicere an in redn̄i verſū ſit an nō. Non aliter dꝫ venire ad

eſtimationē peculij niſi aūt nihil in reꝫ dn̄iverſum ſit aut nō totū. ⁊ hoc dicit. Caue tibi a glo. ſignata ſuꝑ illo v̓bo licet vna ꝙ eābn̄ intelligas. Cū aūt querit̉ ⁊c̄. In fine ꝓximi. §. habuiſti ꝙ tūc deinde tranſeundū eſtad eſtimationē peculij qn̄ nihil eſt in rē dn̄iverſum vl̓ non totū. Sed dn̄e ꝓ deo dicatꝭmihi qual̓r in illo caſu debuit eſtimari peculium. Fraterrn̄. cū querit̉ qͣꝫtū peculiumſit ſolū qd̓ ſuꝑerit deducto eo qd̓ dn̄o debet̉⁊ etiaꝫ eo qd̓ illis debet̉ qui in ſua poteſtateſūt vel tutela. illud qd̓ ſuꝑeſt dicit̉ eſſe in peculio. hoc dicit. Aliqn̄ tamē. Iam intellexiſtis ꝙ peculiū intelligit̉ illud qd̓ remanet d̓ducto eo qd̓ dn̄o debet̉ ⁊ etiā illis qui in eiꝰpoteſtate ſunt. qn̄qꝫ tamē contingit ꝙ dn̄snō pͥmo deduxit qd̓ ſeruis ſuis debet̉. putaſi habeam ſeruū ordinariū ipſe habeat ſeruum vicarium. ⁊ ordinarius meus debeatmihi centū ⁊ vicario ſuo. l. ego poſtea ꝯuentus ſum actude peculio ꝓ ꝯtractu ſerui meiordinarij prededucā illa. c. que mihi debebat. potero ne deducere. illa. l. que ſeruo ſcꝫvicario debebat. dicit̉ ꝙ nō. Et rō huiꝰ ē hecqꝛ imponēt verbis ⁊ nō rebus. Si em̄ dn̄sdeduceret debitū vicarij de peculio ordinarij ⁊ illud poneret̉ in peculio vicarij hocᶠ nihil aliud eſſet qͣꝫ vna manu auferre de peculio ordinarij ⁊ alia manu ponere idē in peculio ordinarij cū peculiū vicarij ſit peculiumordinarij. ⁊ hoc dicit. Ceterū dubiū nō ē ⁊c̄.Dixi. iuſti. Dn̄e ſupra feciſtis mentionē doadiectionibus ⁊ duas vltimo poſuiſtis ſcꝫde peculio ⁊ de in rem verſo. ſed dn̄e poſuiſtis eas vltimo ꝓpterea qꝛ nō dant̉ in caſibꝰin quibꝰ alie quatuor dant̉. Frater reſpondet dn̄s iuſti: non īmo nulli dubiū eſt qͥn ille qui iuſſu dn̄i contraxit poſſit etiam de peculio vel de in rem verſo agere. ſed ſtultiſſimus eſſet ſi omiſſa act. ꝙ iuſſu ꝑ quā facileſolidum conſequi poſſit trāſ eat ad difficultatem probandi in rem dn̄i verſum. vel probandi ꝙ tantū ſit in peculio ꝙ ſolidū ꝑ actiones illas conſequat̉. hoc dicit. Item auteꝫcui tributoria. Scire debetis ꝙ ille etiamcui competit tributoria poteſt agere de peculio ⁊ de in rem verſo. ⁊ qn̄qꝫ expedit plusagere tributoria. quia in tributoria nō habet dn̄s priuilegiū conductionis ſeu pre deductionis. ſꝫ cū alijs creditoribus vocat̉ in

M 3