¶ Liber II
De rerum diui.(
fuerit cuiꝰ magnam pietatē pretor intellexerit que quidē ml̓ier verecundiā ſexui muliebri competentē nō egrediat̉. ſed pietate quaſi mota iniuriā pupilli ſuſtinere non poſſitad iſtā accuſatōnē eam admittit. ſed hodienūquid poterūt impuberes qͥ in tutela ſūtſuos tutores de ſuſpecto accuſare. Et rn̄dꝫꝙ nō licet impuberes tutores ſuos accuſare non poſſunt. puberes tamen in curaexiſtētes curatores ſuos d̓ conſilio neceſſarioꝝ ſuꝑ crimine ſuſpitōis arguere poſſūt⁊ ita diuus ſeuerꝰ ⁊ anthoninꝰ reſcpͥſerunt.Et hec in qͣrta ꝑte vſqꝫ ad illū. §. Suſpectꝰeſt aūt qͥ. Hic incipit qͥnta ꝑs in qͣ ſic ponecaſū. Dn̄e iam video qͥ pn̄t accuſare d̓ ſuſpecto. dicatis mihi ſi placet qͥs ītelligit̉ ſuſpectus. Ad hoc rn̄det im. ꝙ ille ſuſpectus eſtqͥ nō ex fide tutelā pupilli ſui gerit. licet ſoluendo ſit. ⁊ ita iulianꝰ ſcripſit. Plus em̄ dicit. vicꝫ ꝙ tutor anteqͣꝫ incipiat tutelam adminiſtrare poterit qͣſi ſuſpectus remoueri.Et hoc ẜm iulianū conſtitutū eſt. Et hec inqͥnta ꝑte vſqꝫ ad illū. §. Suſpectꝰ eſt aūt remotꝰ. Hic incipit ſexta ꝑs ⁊ vltima in quaſic pone caſū. Dn̄e iam video qͥs eſt ſuſpectus. ſed ꝓ deo dicatis mihi qͥs eſt effectusiſtiꝰ criminis. Ad hͦ rn̄. imp. Amice ſi quisremotus fuerit ab adminiſtratōe ſua ꝓptercrimē ſuſpitionis ſiqͥdē ob dolum infamisefficit̉. Si ꝟ̓o ob culpā leuem vl̓ leuiſſimāfuerit remotus nō efficit̉ infamis. ⁊ nō ſolū iſtū effectū habet crimē ſuſpitiōis ſꝫ etiāalium. Nā ſi aliquis fuerit de crimīe ſuſpitionis accuſatus. qͦuſqꝫ cognitio finita fuerit interdicit̉ ei adminiſtratio. ⁊ ita papiniano viſū eſt. Sꝫ ſi aliqͥs hmōi crimine accuſatus fuerit. ⁊ pēdēte cognitōe deceſſerit accuſatus cognitio ſuſpecti extinguit̉. Iteꝫ ſialiqͥs tutor copiā ſui nō fecerit vt alimentapupillo ſuo decernant̉. pupillus in poſſeſſionē bonoꝝ ip̄iꝰ tutoris cauſa rei ſeruandemittat̉ ⁊ que ꝑ morā deteriora facta ſūt dato tutore vēdi iubent̉. Liquet igit̉ ꝙ tutorqͥ alimēta pupillo nō p̄ſtat vt ſuſpectꝰ remoueri poterit. Si aūt tutor pn̄s fuerit. ꝑ mēdatiū tn̄ alimēta pupillo diſcerni nō poſſeob inopiā pupilli dicat ad p̄fectū vrbis mittat̉ puniēdus. vt iuriſconſul. placuit. ſic̄ illeremittit̉ ad prefectū vrbis puniēdus qͥ ꝑ pecuniā miniſteriū tutele redemerit. Item li
bertus ſi fraudulenter geſſiſſe tutelā vel cuyram filioꝝ vel nepotū patroni ꝓbatus fuejrit ad p̄fectū vrbis ſil̓r remittet̉ puniendus1⁊ in hoc caſu vt ingratus accuſari poterit.Nouiſſime aūt ſciendū eſt tutores vel curatores fraudulēter adminiſtrātes res pupiſlares oīmodo eſſe remouēdos. Licet eniꝫſatiſdationē offerāt de indēnitate pupilli. tamē quia ſatiſdatio maliuolū tutoris ꝓpoſitū non mutat: ſed diutiꝰ malignādi facultatē preſtat remouendi ſūt. Item ſuſpectū eūmerito putamꝰ qui moribꝰ talis eſt vt ſuſpectus haberi debeat. Licet em̄ tutor vel curator pauꝑ ſit. Fidelis tn̄ ⁊ diligens ſit ī adminiſtratione nō eſt vt ſuſpectus remouendus. Et hec in ſexta ꝑte vſqꝫ in fi. ti.Explit liber primus inſtitutionum¶ Incipit liber ſecundus¶ Rubrica. De rerum diuiſioneVntinuatio iſtius rubrice ad ſuꝑiora ptꝫ adin hūc modū. Om̄e ius qͦ vtimur aut ꝑtinet ad res. aut ꝑſonas. aūt actiones. vt. sͣ. de iure naturaligen. ⁊ ciuili. §. vltimo. ⁊ dictū eſt in pͥmo libro hucuſqꝫ d̓ iure ꝑtinente ad ꝑſonas. vn̄ẜm ordinē ꝓmiſſū intendit iuſti. in hoc ſecūdo libro tractare de iure ꝑtinente ad resSed qꝛ oīs res ꝑ diuiſionē dilucidiꝰ aperitur. vt infra dele. §. ſed nō vſqꝫ in illo verſuSed ne in primis. idcirco iuſti. de rebꝰ dicturus ad euidentiorē iuuenū doctrinā pͥmo tractat de rerū diuiſione. vn̄ nō īmeritoannectit hic rub̓. de re. diui. Uiſa igit̉ cōtinuatōne rubrice iuſti. diuidēs titulū in duas ꝑtes pͥncipales. in qͣrū prima ꝑte determinat de rerū diuiſione. In ſcd̓a ꝑte de earundē rerū dn̄ij acqͥſitiōe tractat. ¶ Suꝑiori libro ⁊c̄. pͥma ꝑs ꝓtendit̉ vſqꝫ ad illuꝫ. §.Singuloꝝ aūt. ibi incipit ſcd̓a ꝑs ⁊ ꝓtendit̉ vſqꝫ in fi. ti. prima ꝑs ſubdiuidit̉ in duas ꝑtes in quaꝝ prima ꝑte ponit bimēbrēdiuiſionē reꝝ quetalis eſt. ꝙ reꝝ alie ſūt inpatrimonio nr̄o. alie ſūt extra patrimoniū.⁊ ꝓtendit̉ hec ꝑs vſqꝫ ad illū. §. Quedā em̄Ibi incipit ſcd̓a ꝑs prime ꝑtis principalisin qua ꝑte ponit ſecundā diuiſionē rerum.