¶ Liber IIIIDe obli. que ex deli. na.
non eſſet aliqua nouatio facta. v̓bi gr̄a Ubiem̄ ꝑ ſcd̓am obligationē debet tolli pͥma oꝑtet ꝙ ſcd̓a ſit aliqͣ. puta naturalis vl̓ ciuilisSed ſi eodē. Supͣ dictū eſt ꝙ interuentunoue ꝑſone noua naſcit̉ obligatio. ſed po. ꝙſtipulatꝰ fui a debitore meo qd̓ ex alia q̄cunqꝫ cauſa qͣꝫ ex ſtipulatōne mihi debebat. dicet̉ ne in hͦ caſu fieri nouatio cum in hͦ caſunoua ꝑſona nō īteruenerit. ⁊ rn̄. ꝙ ſic. ſi aliquid noui interuenerit in ſcd̓a obligatōe .i.in ſtipulatōe iſta. veluti ſi ꝯditio vl̓ dies velfideiuſſor obligatōi adijciat̉. ſcire tn̄ debesꝙ ſi ꝯditio in nouatōe addita exiſtat. valetnouatio. ſi aūt nō exiſtat nō valet. hͦ. d. Sꝫcū. Sup̄ dictū ē ꝙ nouatio fit interuētu noue ꝑſone vl̓ etiā eiuſdē dūmodo fiat ꝑ diei vl̓ꝯditōis adiectōeꝫ vl̓ ſubiectōem. ſꝫ ſcire debes ꝙ apud antiquos hͦ veꝝ erat ꝙ his modis fiebat nouatio dū tn̄ aīo nouādi fieret⁊ ita qͣꝫ ſepe diuerſe p̄ſūptōnes inducebant̉ad ꝓbandū ꝙ aīo nouādi fieret. vn̄ ſuꝑ hocapud antiqͦs magna fuit altercatio. ⁊ ꝓpterhoc dicit dn̄s iuſt. fecimꝰ qͣndā ꝯſtitutōemad hmōi altercatōes tollēdas. in qua cauet̉qd̓ tūc demū intelligat̉ fieri nouatio interuentu noue ꝑſone vl̓ etiā eiuſdē ꝑſone vt dictū ē. qn̄ hͦ exp̄ſſe actū ē inter ꝯtrahētes ꝙpter nouationē priorꝭ obligatōis hͦ fiat. alioqͥn ſi hͦ nō fuerit expreſſe actū nō intelligit̉fieri nouatio interuētu noue ꝑſone. ſed accedit ſcd̓a obligatio pͥme ⁊ manet vtraqꝫ obligatio. Hoc ampliꝰ ⁊c̄. Iā vidiſtꝭ tres modos pͥn. tollende obligatōis. qͣrto etiā modo obligatōes q̄ ꝯſenſu naſcunt̉ ꝯtrario cōſenſu tollunt̉ veluti ſi ꝯuenerit inter me ⁊ ticiū vt fundū tuſculanū habeā emptū. ꝓ. c.deinde nōdū p̄cio ſoluto nec fundo tradito placuerit inter nos ꝙ ab emptōe ⁊ vēditione diſcedat̉. inuicē liberamur. ⁊ ſic ꝑ contrariū ꝯſenſū tollit̉ obligatio ꝯſenſi cōtracta. idē etiā intelligas in oībusˡ alijs ꝯtractibus ex ꝯſenſu deſcēdētibꝰ. hͦ dicit.¶ Explicit liber terciꝰ inſtitutionū.¶ Incipit liber quartus¶ De obligatōibꝰ que ex delicto naſcunt̉.Uperiori libroexpoſitū eſt ⁊c̄. Nō eſt h̓ opꝰaliqua ꝯtinuatiōe. In textuem̄ inuenit̉ ꝯtinuatio in effe
ctu talis. Sup̄ dictū eſt qͥd ē obligatio. ⁊ ꝗoēs obligatōes aūt ſūt ex ꝯtractu. aut ex qͣſiꝯtractu. aut ex maleficio. vl̓ qͣi vt dictū eſt. sͣ.de obli. §. ſequēs diuiſio. Cū igit̉ in ſuꝑioribus ſatꝭ dictū ē de obli. q̄ ex ꝯtractu vl̓ qͣi cōtractu naſcunt̉. Nūc tractandū ē de obligque ex maleficio vl̓ qͣi deſcēdūt. Scire tn̄ d̓betis ꝙ obligatōes q̄ naſcunt̉ ex ꝯtractu qͣdruplici genere reꝑiunt̉. vl̓ in qͣ tuor generadiuidūtur. obligatōes tamē que naſcunt̉ exmaleficio in vno genere reꝑiunt̉. Semꝑ eīnaſcunt̉ re ip̄a .i. ab ipſo delicto ꝑpetrato veluti ex furto aut dāno aūt iniuria. hͦ di. Sꝫſuꝑ. §. iſto dubitari pōt ſuꝑ id quod dicitꝗobligatōes ex ꝯtractu in qͣtuor genera diuidunt̉. Obligatōes tn̄ q̄ ex maleficio naſcūt̉ſūt vniꝰ generis. Et qꝛ ſicut obligatōnes q̄ex ꝯtractu naſcunt̉ aliqn̄ re. aliqn̄ ꝟbis. aliqn̄ lr̄is. aliqn̄ ex ꝯſenſu naſcunt̉. ⁊ ſic oblig.que ex maleficio oriunt̉ aliqn̄ fiūt re vt ptꝫ īfurto. aliqn̄ ꝟbis vt patꝫ in ꝯtumelia. aliqn̄lr̄is vt ptꝫ in libello amoſo ad infamiā alicuiꝰ cōpoſito. Quid eſt ergo qd̓ dicit obli. exmaleficio eſſe vniꝰ generꝭ magiſqͣꝫ obligationes ex ꝯtractu. ſi dicas ꝙ oēs naſcant̉ ex reipſa .i. ex maleficio ip̄o. ſic ſimil̓r ⁊ ex alia ꝑteoēs obligatōes ex ꝯtractu naſcunt̉. ad hͦ dicas ꝙ ex vno fonte naſcunt̉ obli. ex maleficio. ideoqꝫ oēs ſūt eiuſdē generis. vn̄ lꝫ oēsſintodioſe ⁊ ſtricti iuris diuerſā habeāt penā. Secus tn̄ eſt in obligatōibꝰ q̄ naſcunt̉ex ꝯtractu. qꝛ diuerſaꝫ ſortiunt̉ naturaꝫ ẜm.diuerſitatē ꝯtractus ⁊ qualitatē. Quedā eīſūt obligatōes bone fidei. quedā ſtricti iurꝭItē obli. que fiūt ex maleficio. ſtatiꝫ obligātmaleficio cōmiſſo. Sic aūt nō ē in obligatōibus q̄ naſcunt̉ ex ꝯtractu. ſed diceret aliqͥs. Nōne actio iniurie diſſil̓atōe abolet̉. qͣre gͦ ip̄o maleficio nō videt̉ malefactor obligatꝰ Rn̄det īmo deberes ꝯtrariū ꝯcludereſi em̄abolet̉ diſſil̓atōe. ergo nata fuit. Furtū ⁊c̄. Queſiui a legiſlatore qͥd eſſet furtū: etqͥd rapina ⁊c̄. Et ip̄e pͥmo ponit diffinitōemde furtod. ꝙ furtū ē ꝯtractatio rei aliene īuito dn̄o. ⁊ expoīt hͦ nomē rei. d. ſiue ip̄iꝰ reii ꝓprietatꝭ ſiue poſſeſſiōis. ⁊ iſtud furtū cōiter fuit ꝓhibitū a lege diuina. ſcꝫ ꝑ p̄ceptuꝫiſtud. Nō furtū faciēs. hͦ d. Manifeſtꝰ fur⁊c̄. Supͣ dictū ē ꝙ furtoꝝ duo ſunt generaNā aliud ē furtū manifeſtū. ⁊ aliud nō ma
K3