Liber IIIIDe actionibus
denoīari a iure gen. vel natu. qͣꝫ a iure ciuili. Frater vnūqd̓qꝫ in ſua ſingularitate denominat̉. ⁊ ꝑ illud cognoſcit̉. vn̄ ſi dicat̉ comes venit neſcit̉ qͥs venit. ſꝫ ſi dicat̉ comestalis loci venit ꝑ ſuā ſingularitatē cognoſcitur ⁊ ab eadē ſingularitate denoīat̉ ſtipulatio. qꝛ a iure gen. vel natu. habet qd̓daꝫ cōeei ⁊ om̄i ꝯtractui. vtꝫ ꝑ illū. §. Adeo. Singulare aūt habet a iure ciuili ſcꝫ ꝙ debeat p̄cedere interrogatio ⁊ ſequi reſponſio. vn̄ qꝛſua ſingularitas a iure ciuili fuit introducta a ſua ſingularitate dicit̉ eē de iure ciuiliActiones aūt de peculio. Dixi dn̄o iuſtini.Dn̄e iam vidi effectū primi reſponſi. ꝓ deodicatis mihi de ſcd̓o exempla quare inuētafuit de peculio actio. rn̄det. Frater equū fuit ꝙ iſte actiones inuenirent̉ ꝑ quas cōtrapatrē vl̓ dn̄m poſſet agi ex ꝯtractu filiorūfa.vl̓ ſeruoꝝ. qꝛ licet actione de peculio de iure ciuili nō teneant̉ patres vel dn̄i. Equuꝫtamē eſt ꝙ peculiotenꝰ teneant̉ eo ꝙ peculiuꝫ eſt qͣi primoniū filioꝝ vel ſeruoꝝ. ⁊ hͦ dic̄.Itē ſi aliquis poſtulante ⁊c̄. Dixi iuſt. Dn̄eiam vidi naturā duoꝝ exēploꝝ nunc ſi placet dicatis mihi naturā tercij exēpli ſcꝫ actionis in factū q̄ dat̉ ex iuramēto ſcꝫ quandohabetlocū hec actio. ⁊ ipſe rn̄det. Frater dixit ipſe. Si aliquis petierit. x. ab aliquo dicens illa ſibi deberi ⁊ reus ſacramentuꝫ ſibi deferat ⁊ actor delato ſibi iuramēro iurauerit illud eſſe ſibi debitū quod petit. ⁊ poſtiuramentū noluerit ſoluere quod petitū eſtin iſto caſu accōmodat pretor ſibi actioneꝫꝑ quā querit̉ au iurauerit vl̓ nō. ⁊ an̄ nō ſit d̓bitū. qꝛ iuramentū hic pro veritate eſt acceptū. ⁊ hoc dicit. Nota ꝙ ml̓tipliciter accipit̉ iuramentū in corꝑe iuris. vt ſatꝭ habesnotatū in glo. ſꝫ illud iuramentū vocat̉ d̓ re.i. veritate. ſic ⁊ quidā ſubtiliter loqui volentes dicūt in re .i. in veritate Hic ſolebat querere dn̄s Iaco. vtrū actio in factum que deſcendit ex iureiurando eēt p̄toria vl̓ ciuilis.ꝙ ſit p̄toria apparet aꝑtiſſime ꝑ lr̄am iſtā. ꝙaūt ſit ciuilis videt̉ qꝛ actio in factū que dat̉ex ſnīa eſt ciuilis ẜm oēs. Actio aūt in factūex iureiur. dat̉ ad ſil̓itudinē iudicati. vt C. d̓rebꝰ credi. ⁊ iureiur. l. actor. Ad hoc reſpondet̉ ꝙ ſil̓itudinē habet cū iudicijs eo ꝙ iſtaactio procedit ex iuramento ⁊ iuramentummultas habet ſimilitudines cum ſnīa ⁊ ml̓
tas diſſimilitudines. Pla. etiaꝫ dicit ꝙ iſtaactio in factuꝫ tunc deinde dat̉ ex ſentēriaquando nō ē ſententia ſecuta. Secuta em̄ſententia dat̉ actio in factum ex ſententia q̄eſt ſimilis. Doctores aūt dicunt ꝯtrariū vtapparet in glo. Penales qͦꝫ ⁊c̄. Multe diuiſiones cōſueuerūt notari in hoc. §. Adhuctamē nō habuimꝰ principal̓r niſi duas. quarū prima ē ꝙ om̄is actio autē in rem aut inꝑſonam. ſecunda ē ꝙ omēs actiōes aut ſūtciuiles aut p̄torie. Sub materia aūt p̄toriarum multe ſunt diuiſiones. quia pretoriarum alie ſunt in rem alie in ꝑſonam. Itemactionū p̄toriarū ꝑſonaliū. alie ſunt penales. alie nō penales. De pretorijs aūt actionibꝰ nō penalibꝰ ꝑſonalibus dictū eſt. sͣ. inꝓxi. §. De p̄torijs aūt ꝑſonalibus videndūeſt in lr̄a pn̄ti. Non ſolum em̄ dicit iuſti. introduxit pretor actiones ꝑſonales non penales. īmo ⁊ multas p̄torias ꝑſonales penales. ⁊ de hoc ponit tria exempla. Primuꝫeſt ꝙ p̄tor introduxit tua. actionem p̄toriāꝑſonalē penalē in eum qui album ipſiꝰ corrupit. Scd̓m eſt ꝙ pretor introduxit actionē pretoriam ꝑſonalem penalē in eum qͥ patronū parentēue in ius vocauerit anteqͣꝫ hͦa iudice impetraſſet. Terciū eſt ꝙ pretor introduxit actionē p̄toriam ꝑſonalē penalē ineum qui in ius vocatū vi exemit vel aduerſus eū cuiꝰ dolo fuerit exemptus. ⁊ hoc dic̄.Que aūt ſunt diſferentie inter actōes pretorias ꝑſonales penales ſatis ptꝫ. Iſte em̄. §longe meliꝰ ē motus qͣꝫ ſequens. §. ẜm opinionē dn̄i Gui. cur tamē hoc dixerit neſcio. niſi qꝛ deficiebat glo. ſignata ſuꝑ illo ꝟ̓bo fereEt ipſe nihil aliud dixit qͣꝫ dicit illa glo. ſedqꝛ glo. non habuit ita dixit. Preiudicialesaūt ⁊c̄. Supra dictum ē ꝙ ſub materia pretoriarū multe ſunt diuiſiones. Quedā em̄ſunt actiones p̄torie in rem ⁊ quedam in ꝑſonam. Pretorie aūt in rem ſubdiuidūturquia quedam ſunt penales ⁊ quedam nonpenales ſicut iam infra dictum eſt. Modoredeundum eſt ad alterum membrum diuiſionis prime pretoriarū ſcꝫ ad pretorias inrem. ⁊ de illis ſcire debetis ꝙ realium actionū pretoriaꝝ quedam ſunt preiudiciales d̓quibus hic tractat. ⁊ quedam non preiudiciales de quibꝰ aūt dictū eſt ſupra. Et ponitiuſti. tria exempla in iſto. §. In honore ſctē