ILiber. IILI
De iniur.LL
in culpa occiſor. ⁊ hoc dicit. Caput ſcd̓m ⁊c̄.Dixi iuſti. Dn̄e ſatꝭ vidi de pͥmo capite. modo dicatis de ſcd̓o capite. Et rn̄det. Fratercaput ſcd̓m in vſu nō eſt. ⁊ hoc dicit. Capite tercio ⁊c̄. Suꝑ vidi de capite pͥmo ⁊ ſcd̓oReſtat videre de tercio capite. Et ſcire d̓beſꝙ in capite tercio cauet̉ de omī dāno d̓ quonō ē cautū in capite primo. Unde terciū caput locū habet cū aliqͥs ſeruū vl̓ qͣdrupedēillā que pecudū numero ē vulnerauit vl̓ occiderit. ⁊ ſic caue tibi qꝛ mors venit in iſto capite tercio ſicut in pͥmo. ſed nō in illis aīalibus in qͥbus venit in pͥmo. Itē dānū iniuria datū in certis aīalibus ⁊ in ceteris rebꝰinanimatis hͦ tercio capite vindicat̉. vnd̓ ſiquid fuerit ruptū vel fractū vſtū vel ceſumactio ex hoc capite cōſtituit̉. Scire tn̄ d̓beſꝙ plura ꝟba hic poſuerūt iuris ꝯditoresqͣꝫ neceſſe fuerit. Om̄ia em̄ ꝟbo rupti ꝯtineri poterūt. Adhuc etiā ſciredebetis ꝙ ſi aliquis in alienū vinū vl̓ oleū aliquid īmiſcuerit ꝑ qd̓ natura vini vl̓ olei corrumpat̉. hoctercio capite. l. acquil̓. tenet̉ ⁊ hoc dicit. Illud palā ⁊c̄. ſicut in occiſione de qua in primo capite tractat̉ ꝑ. l. acqͥ. Pena imponiturſi dolo vl̓ culpa facta fuerit occiſio ⁊ aliternō. Sil̓r ⁊ hic nō debēt puniri ꝓpter dānūdatū d̓ qͦ in tercio capite tractat̉. niſi dolo vl̓culpa hͦ factū fuerit. ⁊ hͦ dicit. Hoc tn̄ capite⁊c̄. Scire debetꝭ ꝙ in pͥmo capite punit̉ occiſor tanti qͣꝫti plurimi fuerit res in anno retro. ſꝫ in tercio capite fit eſtimatio qͣꝫti plurimi fuerit in. xxx. diebꝰ retro ⁊ non repit̉ hecdictio plurimi in hoc tercio capite. Suffic̄em̄ cauſam eſſe poſitā in pͥmo capite. Intelligit̉ em̄ hec dictio qͣꝫplurimi ⁊c̄. in pͥmo capite poſita in tercio repetita. hͦ dicit ſuꝑ iſto§. queri ſolet cōiter ⁊ etiā in glo. de hͦ fit mētio. qͣre minꝰ ſpaciū in tercio capite qͣꝫ in pͥmo apponit̉ Ad hāc queſtionē rn̄debat Io.d. ꝙ hanc queſtionē ſoluit appollo. ⁊ hēs notatū. ff. eo. l. i. Dn̄s aūt azo dicebat. ꝙ pͥmocapite tenet̉ qͥs ſolūmodo ꝓpter ſerruū occiſum vl̓ quadrupedē. ſꝫ in tercio capite tenet̉qͥs ꝓpter ſeruū vel quadrupedē vulneratuꝫ.ꝓpterea qꝛ qͥ pͥmo capite delinquit ⁊ grauiꝰdelinquit ⁊ grauiꝰ punit̉. Contra hoc autēeſt ꝙ non ſoluꝫ ꝓpter animalia occiſa tenet̉quis primo capite ſed etiam tercio vt ꝓpteranimalia que ſunt de numero pecudū. ſed
ad hoc poteſt dici ꝙ plus delinquit qui hominē occidit qui ad imaginē dei factus ē qͣꝫqui aliud aīa ⁊ etiā plus delinquit qͥ aīal occidit qd̓ de pecudū numero eſt qͣꝫ qui aliudaīal ſicut canē vl̓ ferā beſtiā. Tales aūt ſūtqͥ primo capite tenent̉ ⁊ idēo plus puniri d̓bent. e Cteꝝ placuit ⁊c̄. Scire debetꝭ ꝙ tūcdemū hꝫ locū act. l. acqͥ. directa cū de corꝑeſuo aliqͥs dānū d̓d̓it ī corpꝰ. qn̄ āt aliqͦ alioqͣꝫ corꝑe ſuo aliqͥs dānū d̓derit ī corpꝰ hēbitꝯtra ip̄ꝫ act. l. acqͥ. vtilis locū. veluti ſi hoīeꝫalienū aut pecus ita incluſerit vt fame necaret̉. ⁊ ſil̓r in alijs exemplis poſitis in lr̄a.ſꝫ qͥd dicemꝰ de illo qui ſeruū alienū in fluuium deiecit ⁊ is ſuffocatꝰ fuerit. Rn̄. ꝙ noneſt dubiū qͥn corꝑe ſuo in corpꝰ damnū dederit. ⁊ iō act. l. acqͥ. tenet̉. ſꝫ dn̄e qͥd ſi alicuidānū datū fuerit a nō corꝑe in nō corpꝰ. vtputa ſi aliqͥs miſcd̓ia ductus ſeruū alicuiꝰcompeditū ſoluerit vt effugiat. quid dicemin iſto caſu. Rn̄. ꝙ neqꝫ dabit̉ in hoc caſu.act. l. acqͥ. directa nec vtilis ſed act. in factūſb̓ſidiaria que dat̉ ꝓ damnis que. l. acqui.nō ꝯprehendunt̉ tenebit̉. hͦ dicit.¶ De iniurijs Rub̓.ſOſt alia priuata delicta de iniurijsponit dn̄s Iuſti. quod eſt priuatūdelictum tamē non competit cuilibet ſed iniuriato. Generaliter ⁊c̄. Queſiuia iuſtinia. quid dicatur fieri ꝑ iniuriam Etreſpondet dicens. ꝙ generaliter dicit̉ fieri.iuria quod nō iure fit. ⁊ ita ponit̉ hic aūt pͥuatiue. Specialiter aūt dicit̉ iniuria ꝓ ꝯtumelia. a ꝯtemnendo dicta quā greci appellabant ſic̄ voluerunt. Qn̄qꝫ aūt ſpecialiterdicit̉ culpa. ſic̄ ſumit̉ in act. l. acquil̓. vbi ponit̉ damnū iniuria datum .i. culpa faciētisdatum. Tercio modo ſumit̉ in iuria ꝓ iniquitate vel pro iniuſticia. vnde cum pretor.vel iudex ꝯtra aliquē pronunciat. ille cōtraquē iudicatum eſt iniuriam accepiſſe dicit̉ſiue iniuſticiam. Iniuria aūt ⁊c̄. Scire debes in prīcipio ꝙ licet iniuria quatuor modis ſumat̉ vt ex p̄cedenti reſpōſo liquet. Attamen in toto iſto titulo ꝓprie ſumit̉ iniuriapro ꝯtumelia. Volui ergo ſcire a legiſlatore quomodo dicit̉ iniuria ſiue contumeliacōmitti. Et rn̄det dicens. ꝙ nō ſolū cōmittitur iniuria cū quis pugno pulſatus fueritaut fuſtibus ceſus vel verberatus. ſꝫ etiam