¶ Liber I

De diui. ſtipu.

clarat. ⁊ pͥmo ponit q̄ ſunt iudiciales dicēsꝙ ille ſunt iudiciales ſtipulatōnes q̄ a mero iudicis officio ꝓficiſcunt̉ qd̓ ſic intelligeſcꝫ q̄ ꝓficiſcunt̉ ab officio iudicis mercēnario. ⁊ appellat̉ iudicis officiū mercēnariuꝫqn̄ aliquid expedit̉ ꝑ iudicē ꝓpter qd̓ iudexpͥncipal̓r nō adit̉ verbigr̄a. Aliqͥs vſucepitrē meam quā a nō dn̄o emit bona fide. egoegi ꝯtra eū rei vendicatōne ⁊ litēcum eo ſūꝯteſtatus. lite ꝯteſtata cōpleuit vſucapionēnō obeſt ei litis ꝯteſtatio quo ad curſuꝫ vſucapionis cōplēde. ſed ſecus eſt in p̄ſcriptōequia ſi tantū cōpleta vſucapione ꝓbem reꝫillā meam eſſe tenet̉ illam mihi reſtituere. ⁊ita licet quo ad curſū nō noceat ſibi litꝭ ꝯteſtatio tamē quo ad effectū vſucapiōis ei obeſt. ⁊ debet iudex ip̄m facere cauere ꝙ noncōmiſit dolū in re illa ſeruū forſan petitumalienādo vl̓ manumittendo vl̓ aliquo aliomodo. vt. ff. de rei vend. l. ſi poſt acceptā. ⁊ illam cautionē debet iudex facere īterponi ꝑofficiū mercēnariū. ⁊ ſic accipe qd̓ litera dicit mero. qꝛ nunqͣꝫ pretor viuus vel mortuꝰde hoc ſe intromiſit. ſed lege iubente interponit̉ hmōi cautio vt in cautōe de dolo ꝑ. l.prius allegatā. ff. de rei ven. ſi poſt Et ſubdit exempla duo. Primū eſt veluti de dolocautio. ſcd̓m dicit̉ eſſe quedā ſtipulatio iudicialis. Si em̄ ego ago ꝯtra aliquē pignoraticia ac. ōne debet iudex ex officio ſuo facere reo interponere cautionē ꝙ ī re pignorata nō cōmiſit dolū ſeruitutis amittendo.vl̓ aliquo modo ius leſerit vl̓ de ꝑſequendoſeruo ſuo. Si em̄ aliqͥs metu abſtulita meſeruū meum ⁊ illū poſtea ꝑdiderit debet iudex facere cauere de ꝑſequendo ſeruo illo ⁊de reſtituendo eiꝰ precio. Pretoria aūt ꝓpriaeſt illa ſtipulatio ꝓpter quā adit̉ iudex viuad hoc ꝙ illud exequat̉ quod mortuus iudex ꝓmiſit vel p̄cepit. Cū em̄ pretor mortuus p̄ceperit ꝙ ille cuiꝰ domꝰ minat̉ ruinaꝫcaueat dedāno infecto ſi adeat̉ pretor viuꝰad executionē illius p̄cepti. hoc eſt ad hͦ vtfaciat ip̄m cuiꝰ domus minat̉ ruinā cauerededamno infecto. iſta cautio ſiue ſtipulatio p̄toria nuncupat̉. ¶ Pretorias ⁊c̄. Hicmanifeſtat ꝑ exēpla que ſūt p̄torie ſtipulationes que ꝓficiſcunt̉ a mero p̄toris officio.i. pure ita ꝙ nō iudicis officio interponant̉veluti damni infecti cautio ⁊ lagatoꝝ ⁊ de-

bent ſtipulatōnes edilitie ſub p̄torijs ſtipilatiōibus ꝯtineri. ita ꝙ ſi animal tibi vendam ⁊ de vicijs ꝓut teneor caueā. dicit̉ iſtacautio qͣꝫqͣꝫ ſit edilicia p̄toria ⁊ hec dicit. Cōuentionales ⁊c̄. ¶ Queſiuia iuſti. que eſſētſtipulatōnes ꝯuentionales Et rn̄det ꝙ illeſūt ſtipulatōs ꝯuentionales q̄ ſunt vel fiūtex ꝯuentione ꝯtrahentiuꝫ hoc ē neqꝫ iuſſup̄toris neqꝫ iuſſu iudicꝭ ordinarij. Sꝫ dn̄equot ſunt genera ꝯuētionaliū ſtipulatōnūEt rn̄det ꝙ tot fere ſūt quot dicimus eē genera rerū ꝯtrahendaꝝ ⁊ in quibuſdā valetꝯtractus. v̓bigr̄a. Uenditio in quibuſdaꝫvalet in quibuſdam nō valet ſtipulatio. ff.de ꝯtrahen. empt. ⁊ ven. l. Liber hō. §. fi. etinfra ti. ꝓxim. pͥma rn̄ſi. Cōmunes ſūt ⁊c̄.¶ Queſiuia iuſti. que eſſent cōmunes ſtipulatōoes. ⁊ ipſe rn̄. dicens. ꝙ cōmunes ſtipulatōnes ſunt veluti rem puꝑilli ſaluā fore. Stipulatio em̄ quā interponit rem pupilli ſaluā fore eſt cōmunis. qꝛ ⁊ p̄tor mortuus p̄cepit hanc cautionē interponi ⁊ iudex viuus hͦ exequit̉. aliter res hmōi nō poſſet expediri. ſimil̓r ſtipu. de rato eſt cōmuniſqꝛ p̄tor mortuꝰ p̄cepit ꝙ caueret̉ de rato aꝓcuratore actoris. ⁊ qn̄qꝫ p̄cepit iudex viuꝰꝙ cauet̉ d̓ rato. alio etiā modo dicit̉ cautiode rato cōmunis. qꝛ interponit̉ a ꝓcuratore actoris ꝓprie. ⁊ qn̄qꝫ a ꝓcuratore rei dicit̉vl̓ qn̄qꝫ interponit̉ in iudicio ⁊ qn̄qꝫ extra.vt hic habes in glo. ⁊ hec dicit.¶ De inutilibꝰ ſtipulatōnibus.Mnis em̄ ⁊c̄. Queſiuia iuſti. ſuꝑ&quibus rebꝰ poſſet fieri ſtipulatio.Rn̄det dn̄s iuſt. ꝙ ſuꝑ illis que dominio humano ſubijci poſſūt. ſiue illa resſit mobilis ſiue īmobilis dū tamē ſit ſubijcibilis cōmertio humano. ⁊ hec dicit. At ſi.Supra dictū eſt ꝙ oīs res q̄ ſubijcibilis ēcōmertio humano priuato in ſtipulatōe poteſt deduci. At ꝓ ſed. ſed ſi quis ſtipulatusfuerit ſibi dari qd̓ nō eſt in rerū natura. licꝫfuerit puta ſtichū iam mortuū aut reꝫ queeſſe nō poteſt puta ypocentaurū non valetſtipulatio. hec dicit. Idē iurꝭ ⁊c̄. Suꝑ dictu ē ꝙ inutilis ē ſtipulatio ſi quis ſtipulat̉dari ſibi ypocentaurū qui eē nō pōt ſimil̓rinutilis eſt ſtipulatio ſi quis ſtipulatur ſibi dari rem ſacram vel religioſam quaꝫ credebat eē humani iuris. vel publicā q̄ pub-