¶ Dererum diui.Liber II

Ad comprobationem prime diuiſion is. ⁊hec diuiſio ꝯtinet qͥnqꝫ membra que dilucide ꝓſequit̉ de quolibet mēbro dilucida ponendo exempla. His. igit̉ prelibatis ponaſpͥmo ca. Dicit iuſti. ꝯtinuando ꝓceſſū ſuūpoſtqͣꝫ inſuꝑiori libro de iure ꝑſonarum expoſuimꝰ. modo in hoc ſcd̓o lib̓. de rebꝰ quein pr̄imonio nr̄o vel extra noſtrū patrimoniū habent̉ videamꝰ. ⁊ hec in pͥma ꝑte. Sꝫpone in ſcd̓a. Dn̄e vos dixiſtis mihi ſupͣqvultis determinare de rebꝰ q̄ ſūt in pr̄imonio noſtro vel extra. nūquid eſt iſta diuiſioſufficiens. Ad hoc rn̄. ꝙ ſic. ⁊ ꝙ ſufficiensdiuiſio premiſſa ſit tali rōne liquet. qꝛ quedam naturali iure cōia ſūt oīm. quedā publica. quedā vniuerſitatis. quedā nulliꝰ pleraqꝫ ſinguloꝝ ⁊ ea que ſinguloꝝ ſūt varijſex cauſis acquirunt̉. ſicuti ex inferioribꝰ apparebit. Sed po. Dn̄e dicatis mihi ſi placet que ſūt cōia oīm. Ad hoc rn̄. Amice certe naturali iure introductū eſt ꝙ cōia ſuntoīm aīantiū hec ſcꝫ aer ⁊ aqua d̓ celo cadēs⁊ mare ⁊ ꝑ ꝯn̄s littus maris cū ſit eiꝰ acceſſio. vn̄ dico tibi ꝙ nemo ad littus maris ꝓhibet̉ accedere. dū tn̄ a villis ⁊ monumētis⁊ edificijs in littore poſitis ſe abſtineat. qͥahmōi ville ⁊ edificia nō ſt̄ cōia de iure gētiūſicut ip̄m mare. Sꝫ dn̄e dicatꝭ mihi inqͣꝫtūdurat littus maris. Ad hͦ tn̄. im. Amice littus maris qͣtenꝰ hyemalis fluctus qn̄ maximꝰ eſt excurrit. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad illū. §.Flumina aūt. Hic ꝓſequit̉ ſcd̓m membruꝫſuꝑioris diuiſiōis vn̄ ponas ſic caſū. Dn̄eiā video q̄ ſūt cōia. dicatꝭ modo mihi ſi placet q̄ ſūt publica. Ad hoc rn̄. di. Amice Publica ſūt oīa fluīa ꝑpetua ⁊ ſil̓r portus publici ſūt. vn̄ dico tibi ꝙ ius piſcādi in portu rfluībus oībus in cōi publice ptꝫ. ⁊ ſicut ipſa fluīa publica ſūt ita vt vſus ripaꝝ ip̄oꝝfluminū publicus eſt ⁊c̄. Iuris gentiū. ⁊ iōnaues ad ip̄as ripas applicare ⁊ funes arboribꝰ ibidē natis religare ⁊ onus aliqd̓ inhis reponere cuilibet liberū eſt ſicut ip̄ꝫ flumē nauigare. ſꝫ qͣꝫqͣꝫ dixerim tibi ripaꝝ vſuꝫpublicū eſſe. ſecus tn̄ eſt in ꝓprietate earumProprietas em̄ eaꝝ illoꝝ hoīm eſt qͦꝝ predijs adherent. ⁊ eadeꝫ rōne ꝓprietas arb orū in ripis nataꝝ eorūdē ſūt. ⁊ ſicut ego dixi tibi de vſu ripaꝝ. ita dico tibi ꝙ vſus littoꝝ oībus publice ptꝫ. ſicut vſus ip̄iꝰ marꝭ

eſt caſam .i. domūculā ponere in qͣ ſe recipiat. Liberū eſt etiā cuilibet ex mari rhetia d̓ducere ⁊ ibidē ſiccare. ſed certe ꝓprietas littorū nullius eſſe intelligit̉. ſed eiuſdē iuris ſicut ⁊ ip̄m mare. ⁊ que ſubiacent mari. terravicꝫ ⁊ harena. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad illum. §.Uniuerſitatis. hic ꝓſequere terciū mēbruꝫſcd̓e diuiſionis. vn̄ po. ſic. ca. Iā dixiſtꝭ mihi extra de cōibꝰ ⁊ publicis. dicatꝭ mihi modo ſi placet q̄ ſūt vniuerſitatis. Ad hoc rn̄.Uniuerſitatis ſūt ea q̄ in ciuitatibꝰ ad vtilitatē vel ad delectatiōem ppl̓i fiūt. vt theatra ⁊ ſtadia ⁊ ſil̓ia. ⁊ ſiqͣ alia ſunt cōia ciuitatū. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad illū. §. Nullus. hicꝓſequere quartū membꝝ ſcd̓e diuiſiōis Etſciendū eſt ꝙ hoc membꝝ tres habet particulas. Ea em̄ q̄ nullius ſūt in tribꝰ ꝯſiſtūtſcꝫ in ſacris ⁊ religioſis ⁊ ſanctis. ⁊ ẜm hͦquartū membꝝ ſubdiuidit̉ in tres particulas qͣꝝ qͣꝫlibet ẜm ordinē enumeratōis dilucide proſequit̉. Bonas igit̉ ſic caſū. Dn̄e iāvidi que ſūt vniuerſitatis. dicatis modo mihi q̄ ſūt nulliꝰ. Ad hͦ rn̄. im. Amice. Nulliꝰſūt veluti res ſacre ⁊ religioſe ⁊ ſctē. ⁊ hͦ ptꝫtali rōne. Hmōi em̄ res diuini iuris ſunt. ⁊qd̓ diuini iuris eſt in nulliꝰ bonis eſt. ſꝫ po.Dn̄e iam video ꝙ ea q̄ nulliꝰ ſūt ꝯſiſtūt ī ſacris ⁊ religioſis ⁊ ſctīs. dicatis gͦ mihi q̄ ſūtſacra. Rn̄det amice. ſūt que rite ꝑ pōtificesdeo ꝯſecrata ſūt. ſic̄ edes ſacre ⁊ dona ⁊c̄. ꝓut iacet in lr̄a vſqꝫ ad illū. §. Religioſū. Inqͦ ſic ponas caſū. Dn̄e iam video q̄ ſunt ſacra. dicatis mihi q̄ ſūt religioſa. Ad hoc reſpondꝫ im. Amice. Religioſa loca ſūt in qͣbus corꝑa mortuoꝝ ſepulta ſūt. Religioſūem̄ locū vnuſqͥſqꝫ pro ſua volūtate facit dūin locū ſuū mortuū infert ⁊c̄. oīa plana ſūtvſqꝫ ad illū. §. Sancte. In quo ſic pone caſum. Dn̄e iā video que ſūt ſacra ⁊ religioſadicatis mihi q̄ ſūt ſancta. Ad hoc rn̄. Amice. Sancte res ſūt veluti muri ⁊ porte ciuitatis. hmōi em̄ res qͦdāmodo diuini iurisſūt. ⁊ idcirco in nulliꝰ bonis eſſe cenſent̉. ſꝫdn̄e qͣre dicunt̉ muri ſctī. Ad hoc rn̄. Amice. idcirco muros ciuitatis ſctōs legis auctoritate .i. firmos diximꝰ qꝛ pena capitꝭ cōſtituta eſt aduerſus eos qui aliquid in muros deliquerint. vn̄ ⁊ illas ꝑtes legū qͥbꝰ penas ꝯtra eoꝝ trāſgreſſuros ꝯſtituimꝰ ſanctiones appellamus. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad. §)

P