Liber. II.De libertinis

que ſuꝑiori ꝑtedicimꝰ ptꝫ ꝙ ẜm ius nat̉ale vnū erat genꝰ hoīm. ſeꝫ qꝛ erāt hoīes liberi. ſꝫ poſtea ꝑ ius gētiū ceperūt eſſe tria genera hoīm. ſcꝫ ingenui ſiue liberi. Itē liberti. ſcꝫ illi qͥ primo ſuerūt ſerui ⁊ poſtea manumiſſi ſūt. Quīto dicit in. §. Ml̓tꝭ. ꝙ manumiſſio ſeruoꝝ pōt fieri qͥnqꝫ modis. naꝫqn̄qꝫ pōt fieri manumiſſ. in eccl̓ia corā ep̄o ⁊pplo. vt. ff. dehis qͥ in eccleſijs manumittūt̉ꝑ totū ti. qn̄qꝫ pōt fieri manumiſſio vindicta .i. cū q̄dā ꝟ̓ga ꝑcutiēdo ter ſupͣ illū queꝫmanumittit dicēdo ter. aio te libeꝝ. aio te liberū. aio te libeꝝ: ⁊ iſta manumiſſio fit cā cognita corā iudice. Et in iudicio qn̄qꝫ pōt fieri manumiſſio in pn̄tia amicoꝝ. vt qn̄ dn̄smanumittit ſeruū ſuū ꝯuocatꝭ amicꝭ ſuis⁊ in pn̄tia eoꝝ qn̄qꝫ pōt fieri manumiſſio ꝑepl̓aꝫ ſeruo ſuo miſſaꝫ. vt qn̄ dn̄s mittit lr̄aꝫſiue epl̓aꝫ ſeruo ſuo in qͣ epl̓a ꝯtinet̉ ꝙ ipſeemit ſeruū quē manumittit ⁊ dat ſibi libertatē. vel in qͣ epl̓a d̓r volo ſerue mi ꝙ de cetero ſis liber. tūc valet talis manumiſſio: qn̄qꝫ manumiſſio relinquit̉ in teſtamento velin codicillis vel alia qͣcunqꝫ volūtate. Sexto dicit ꝙ ſerui nō ſolū efficiunt̉ liberi qͥnqꝫ modis ſꝫ etiā ſine manumiſſiōe: qͥ modi īveteribꝰ ⁊ nouis ꝯſtitutiōibꝰ ꝯtinent̉. ⁊ pone exēpla vt in glo. Septimo dicit ꝙ ſol̓ dominis licitū eſt ſeruos ſuos manumittere.Octauo dicit ꝙ qn̄ manumiſſio fit corā iudice nō eſt opus tūc ꝙ iudex ſedeat: ſꝫ etiaꝫeo ambulāte ad balneū ad ſpaciū. ad theatrū .i. ad locū publicū ciuitatꝭ vel ad aliū locū pōt fieri corā ip̄o manumiſſio. Extra caſū nota primo ex pͥma ꝑte qͥd dicat̉ libertasex ſcd̓a ꝑte nota qͥd dicat̉ māumiſſio. ex tercia ꝑte nota a qͦ iuretrahit originē māumiſſio ⁊ ſeruitus. ex qͣrta ꝑte nota tria generahoīm. ſcꝫ liberi. ſerui ⁊ liberti. ex quinta ꝑtenota qͥbꝰ modis manumiſſio fiat. ex ſexta ꝑte nota ꝙ etiā ſine manumiſſione ſerui efficiunt̉ liberti. ex ſeptīa ꝑte nota ꝙ ſolꝰ dn̄smanumittit Itē dn̄s appellat̉ manumittēſex vltima ꝑte nota ꝙ in volūtaria iuriſdition nō ē opus ſedere iudicē ꝓ tribunali. qꝛibi ly ꝓ accipit̉ ꝓ in. Libertinoꝝ. Sup̄ īprincipio huiꝰ tituli eſt habita mētio de libertinis. ideo de libertinis adhuc proſeqͥt̉Et ē ſciēdū ꝙ iſte. §. diuidit̉ in ſex ꝑtes. Inprima dicit̉ ꝙ iure antiquo erant tria gene-

ra libertinoꝝ: nam quidam erant ſcrui manumiſſi qui plenā ꝯſequebant̉ libertatem.⁊ illi appellabant̉ latini. ⁊ iſti latini fuerūt inducti ꝑ legē iuliā norbanā: quoꝝ talis eratſtatus ſeu ꝯdit o ꝙ in vita ſeu dū viuebāterant liberi. ⁊ in morte ſeu dū moriebant̉ fiebant ſerui. Quidā ꝯſequebant̉ minoreꝫ libertatē ⁊ illi appellabant̉ dediticij qͣſi dediti ⁊ dati ſeruituti. ſeruiebant em̄ qͣꝫdiu viuebant .i. durāte vita eoꝝ ſerui. morte fiebantliberi: ⁊ peculiū eoꝝ remanebat heredibꝰ. ⁊iſti fuerūt inducti ꝑ legē eliacentiā. ⁊ hanclegē ſtatuit rex romanoꝝ qͥ eliacētiꝰ dicebatur. latinos aūt fecit rex romanoꝝ q̄ iuliusdicebat̉. Norbanus rex romanoꝝ fecit latinos qui ſtatuit ꝙ quicunqꝫ ſubiugaret̉ d̓nouo romano imꝑio eſſet in vita ſua liber⁊ in morte eſſet ſeruus. ⁊ peculiū ip̄ius romanis aſſignaret̉. Dediticioꝝ aūt peſſimaerat conditio. et ꝓpter hoc abijt in diſſuetudinem id eſt receſſit a conſuetudine ⁊ amplius nō eſt conſuetudo ꝙ ſint tales hoīesdediticij. Latinorum aūt conditio parumfrequentabat̉ in orbe vel in vrbe. ⁊ propterhoc iuſtinianus volens omnia augere etaugmentare ⁊ reducere in meliorem ſtatuꝫfecit duas conſtitutiones. vnam ſcꝫ: C. delat. liber. tollē. l. vnica Aliā. C. de dediticialibert. tollen. l. vnica. In quibus conſtitutionibus cauetur ꝙ hodie dediticij ⁊ latini nō habeant locum nec ſunt in vſu. ſed q̄libet qui manumittit̉ efficiat̉ eodem modoEt dn̄s qui manumittit appellat̉ patronꝰ ⁊ille qͥ manumittit̉ appellat̉ libertus. quaſi aſeruitute liberatus. ⁊ hoc quidem erat iureantiquiſſimo anteqͣꝫ veniret predicta prauaconditio. ſcꝫ latinoꝝ ⁊ dediticioꝝ. Terciodicit dediticios eſſe ſublatos ꝑ predictamꝯſtitutionem. ſic. C. de dediti. liber. tollen.l. vnica. que conſtitutio eſt vna de quinquaginta deciſionibꝰ quā ꝯſtitutōem cōpoſuitetiā iuſtinianꝰ. ſcꝫ ex conſilio tribuniani ꝑitiſſimi viri queſtoris noſtri. Quarto ꝯcludit dicens ꝙ om̄es manumiſſi plenā libertatem hodie ꝯſequunt̉. nec refert .i. nō ē differentia cuius etatis ſit manumittens id ēille qui manumittit nec etiam refert ꝑ queꝫfiat mahumiſſio. cum multi ſint modi manumittendi. vt ſupra eo. titu. §. Multis. inprin. Ultimo dicit ꝙ nos habemus. sͣ. eo.