Liber. I.De ij

De inge̓.

quarto dicit quare ſerui habeant bͦ nomenſerui. ⁊ certe ſerui dicunt̉ nō a ſeruiēdo ſeda ſeruādo: nā olim ⁊ in tꝑe p̄terito ſi aliqͥscapiebat aliquē hoīem in p̄lio ſiue in belloplerūqꝫ imꝑatores p̄cipiebāt capienti .i. illiqͥ illū hoīem ceperat ne occider et illū hoīeꝫcaptiuuꝫ ſꝫ venderet vel ſeruaret. qͥnto dicitꝙ ſerui qͥ capiunt̉ in p̄lio pn̄t etiā appellarimancipia qꝛ cū manu capiunt̉ in prelio. ſexto dicit ꝙ quidā nō ſunt ſerui ab ip̄a natiuitate ſꝫ poſtea efficiunt̉: qd̓ accidit .i. eueītqn̄qꝫ de iure gentiū. vt qn̄ aliqͥs capit̉ in prelio nō efficit̉ ſeruꝰ capientꝭ. qn̄qꝫ de iure ciuili vt qn̄ liber hō patit ſe vēdi. eo pacto vtꝑtē precij habeat. vt ſi vado ad al quē hoīeꝫ⁊ ſibi dico veniego ſum liber ſed nō habeopecuniā. ſcio etiā ꝙ tu modicaꝫ pecuniamhabes ſꝫ ſcis qͥd faciemꝰ. Inueni vnū emptorem ⁊ dic ꝙ tu habes vnū ſeruū ⁊ tu mevendes illi. ſꝫ tu iurabis mihi ꝙ de p̄cio qd̓habebis de me mediā ꝑtē mihi trades. etaliꝰ dicit ꝙ vl̓t iſte talis hō liber qͥ paſſus eſtſe venūdari ⁊ accepit ꝑtē precij de eo ip̄e efficit̉ ſeruus de iure ciuili ⁊ efficit̉ emptorꝭſeptimo dicit ꝙ inter ſeruos nulla eſt differentia. qꝛ tm̄ ē ſeruus vnꝰ qͣꝫ alter: ſed interliberos mil̓te ſūt differētie. qꝛ qͥdā ſnut ingenui. quidā libertini. quidā latini. quidā dediticij vt in duobꝰ ſequentibꝰ titulis patet.No. ꝙ totus iſte tit. ē bonus.De ingenuis rubrica.Ontinuatio iſtiꝰ rubrice ptꝫ ex fine ſuꝑioris tituli. Hic titulus diuidit̉ in ſeptē ꝑtes. In pͥma ꝑte dicit̉5ꝙ ſi aliqͥs naſcat̉ ex pr̄e ⁊ matre ingenuis. ſiue ex pr̄e ⁊ matre libertꝭ. ſiue naſcat̉ ex vnoingenuo ⁊ altero liberto ꝙ nihilominꝰ ingenuus ē ab ip̄a natiuitate. Scd̓o dicit idē ē.i. ꝙ eſt ingenuꝰ ſi naſcat̉ ex pr̄e ſeruo ⁊ mr̄elibera .i. ingenua vl̓ liberta. qꝛ ingenuꝰ ē idēꝙ liber: etiā libertꝰ ē ſeruꝰ effectꝰ liber ꝑ manumiſſionē. Tercio dicit idē eſt. ſcꝫ ꝙ qͥs ēingenuꝰ ſi naſcat̉ ex libera mr̄e ⁊ certa ⁊ incerto pr̄e. vt is qui naſcit̉ ex meretrice ille ēingenuus qꝛ naſcit̉ ex mr̄e libera ſi liberaſit. ⁊ incerto pr̄e qꝛ ignorat̉ qͥs ſit eꝰ pater. qꝛcui pater eſt ppl̓s pater eſt ſibi nullꝰ. Quarto dicit ꝙ fi mater fuerat libera temꝑe quopeperit. qͣꝫuis fuerit ancilla tempore qͦ grauida erat. tamē is qui ex ea naſcitur eſt īge-

nuus .i. liber: qꝛ ingenuus eſt qui vt ſtatimnatus eſt liber eſt. ⁊ ratio dubitandi erat qꝛvidebat̉ ꝙ natus ex ea eſſet ſeruꝰ. qꝛ qn̄ ipſaillū ꝯcepit erat ſerua. ſed decidit in ꝯtrariūQuinto dicit ꝙ idē eſt econtra vt ſi qn̄ ipſa illū pariebat erat libera ⁊ quando ipſa illū ꝯcepit erat ſerua ꝙ nihilominus ip̄e eſtliber. Sexto dicit. quid aūt dicemus ſi tꝑequo concepit an vera erat ancilla ⁊ tūc fuitmanumiſſa ⁊ aliquo tꝑe ſtetit in libertate.poſtea facta eſt ancilla de nouo ita ꝙ tempore partus inuenit̉ ſil̓r ancilla. an is puerqui naſcit̉ ex ea erit ingenuꝰ .i. liber: ⁊ dicit̉ꝙ ſic. qꝛ ſufficit ei qͥ in ventre eſt ⁊c̄. vt in textu. Septimo dicit̉ in. §. Cum aūt. ꝙ ſi aliquis liber homo poſſidet̉ tanqͣꝫ ſeruus etpoſtea manumittit̉. talis manumiſſio nonnocet ei ob hoc. id eſt propter ſernitutē aliquā fiat quin ſit libertus. quia ncc̄ primo vere ſeruus erat ſed ingenuītatē ſuam retinebat. Extro caſum no. qͥs dicit̉ ingenuus vtin pn̄ti. ſecūdo nota ꝙ partus ſequitur ventrem. tercio nota ꝙ qn̄qꝫ pater eſt incertusquarto nota ꝙ nō debet calamitas ſeu miſeria matris nocere ei qui vtero eſt. quinto nota ꝙ ſufficit medio tempore matrē fuiſſe liberā. ſcꝫ inter conceptū conceptioneꝫ⁊ partum. Ultimo no. ꝙ manumiſſio fctāde fctō nō nocet ingenuitati.De libertinis.Ccipe ꝯtinuatōem ex eo ꝙ habuiſti. sͣ. titu. i. Et nota ꝙ libertus ⁊ libertinꝰ idem eſt Libertini. Principiū huius ti. vſqꝫ ad. §. Libertinoꝝ diuiditur in octo ꝑtes. In prima dicitur ꝙ libertini ſunt illi qͥ vere erant ſerui ⁊ manumiſſi ſunt ꝑ dn̄os ſuos. Secundo dicit qͥdeſt manumiſſio. de qua in primaᵈ arte habita ē mentio. Et certe manumiſſio diciturqn̄ dn̄s dat libertatē ſeruo: nā anteqͣꝫ manumittat̉ ſeruus ē in poteſtate dn̄i ſui. Sedpoſtqͣꝫ ipſe ſeruus eſt manumiſſus ip̄e liberat̉ ab illa poteſtate. Tercio dicit ꝙ manumiſſio eſt primitus. id eſt primo inuenta aiure gen. nō aūt a iure naturali. qꝛ ius natuIrale primo fuit qͣꝫuis gentiuꝫ. ideo ẜm iusnaturale homines erāt liberi ⁊ ſic nō erat9cognita ſeruitꝰ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nec manumiſſio ſꝫpoſtea ꝑ ius gentium ſeruitus ⁊ manumiſlſio eſt inuenta. Quarto dicit ꝙ ex predictꝭ